Nie wolno rozpocząć inwestycji, jeśli decyzja o pozwoleniu na budowę nie jest ostateczna

Budowa parkingu jest samowolą budowlaną, jeśli inwestor nie dysponuje w okresie realizacji obiektu ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę.

Powiatowy inspektor nadzoru budowlanego (PINB) wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie legalności wybudowania i użytkowania przez spółkę z o.o. (dalej spółka), parkingu dla samochodów ciężarowych i osobowych przy punkcie gastronomicznym. Osoba reprezentująca spółkę oświadczyła, że inwestycja została zrealizowana na podstawie decyzji prezydenta miasta zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej spółce pozwolenia na budowę parkingu. Jednak organ I instancji ustalił, że wyżej opisane pozwolenie na budowę zostało uchylone w całości przez wojewodę, a spółka, rozpoczynając roboty budowlane, miała pełną świadomość, że decyzja o pozwoleniu na budowę nie jest ostateczna i nie upoważnia do rozpoczęcia robót budowlanych.

PINB wstrzymał roboty budowlane związane z realizacją parkingu oraz zobowiązał spółkę do przedłożenia dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia procesu legalizacji obiektu budowlanego. Ponieważ wymagane dokumenty zostały przedłożone, PINB ustalił opłatę legalizacyjną w wysokości 300 tys. zł z tytułu samowolnego wybudowania parkingu. Przedstawiciel spółki - nie godząc się z tym - wniósł zażalenie do wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego. Organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Spółka wniosła skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

WSA uznał, że skarga podlega oddaleniu. Sędziowie wskazali, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) wszelkie roboty budowlane można rozpocząć wyłącznie na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej o pozwoleniu na budowę. Rozpoczęcie wykonywania robót budowlanych przed uzyskaniem pozwolenia na budowę zawsze jest traktowane jako samowola budowlana, zagrożona nakazem rozbiórki. Prawo budowlane przewiduje jednak pewne mechanizmy pozwalające w ściśle określonych przypadkach na odstąpienie od przymusowej rozbiórki obiektu i jego zalegalizowanie. Jest to możliwe m.in., gdy zostanie udowodnione, że samowola budowlana jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W przypadku gdy nie stwierdzono nieprawidłowości lub nieprawidłowości takie zostały usunięte w wyznaczonym terminie, organ nadzoru budowlanego ustala wysokość opłaty legalizacyjnej.

Zdaniem sędziów budowa parkingu była samowolą budowlaną. Inwestor nie dysponował bowiem w okresie realizacji przedmiotowego obiektu ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Sąd podzielił stanowisko organów nadzoru budowlanego: skarżący był świadomy, że uzyskana przez niego decyzja o pozwoleniu na budowę nie stała się ostateczna z uwagi na wniesione odwołanie. Skarżący został bowiem informowany o tym fakcie w piśmie prezydenta miasta, które było odpowiedzią na jego wniosek o wydanie dziennika budowy w związku z planowanym rozpoczęciem robót budowlanych.

opracowała Ewelina Stępień

w Białymstoku z 20 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Bk 321/11.