Organ ma 30 dni na sprzeciw od zgłoszenia budowlanego

Termin z art. 30 ust. 5 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) do wniesienia sprzeciwu od złożonego zgłoszenia budowlanego jest terminem prawa materialnego.

17 stycznia 2011 r. J.W. zgłosił staroście powiatowemu w S. zamiar posadowienia na działce w G.R. m.in. przyczepy campingowej jednoosiowej. Postanowieniem wydanym na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane (dalej: p.b.) starosta wezwał stronę do usunięcia braków zgłoszenia. Zakreślił na to dziesięciodniowy termin pod rygorem złożenia sprzeciwu. Wezwanie doręczono 2 lutego 2011 r.

J.W. nie uzupełnił braków, więc starosta wydał decyzję, w której wniósł sprzeciw w sprawie zamiaru ustawienia przyczepy. W wyniku odwołania złożonego przez J.W. wojewoda uchylił decyzję stanowiącą sprzeciw i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Jego zdaniem nieprawidłowo wezwano stronę do wyeliminowania tych uchybień.

Ponownie rozpoznając sprawę, starosta wydał postanowienie, w którym zobowiązał J.W. do uzupełnienia zgłoszenia poprzez określenie sposobu wykonania zamierzenia inwestycyjnego. Zakreślił inwestorowi termin 10-dniowy pod rygorem wniesienia sprzeciwu. Wezwanie doręczono 24 kwietnia 2011 r. Inwestor nie uzupełnił zgłoszenia, więc starosta wniósł sprzeciw. J.W. złożył odwołanie od powyższej decyzji. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, a J.W. złożył skargę do sądu administracyjnego.

Zdaniem WSA instytucja zgłoszenia jest składanym przez inwestora oświadczeniem woli (deklaracją zamiaru budowy), wymaganym w określonych przypadkach przed rozpoczęciem budowy. Zasadniczo skutkiem tego aktu jest milcząca akceptacja właściwego organu, chyba że organ wyda w ciągu 30 dni od dokonania zgłoszenia decyzję o sprzeciwie. Określony w art. 30 ust. 5 p.b. 30-dniowy termin dla wniesienia sprzeciwu jest terminem prawa materialnego, co oznacza, że skutek jego przekroczenia wiąże się z utratą możliwości jego wniesienia.

Gdy organ administracji architektoniczno-budowlanej nie znajduje potrzeby konieczności uzupełnienia zgłoszenia w trybie art. 30 ust. 2 p.b., to termin do ewentualnego wniesienia sprzeciwu liczy się od dnia następnego po złożeniu zgłoszenia. Natomiast w sytuacji wezwania inwestora do uzupełnienia zgłoszenia, początkowym dniem biegu terminu jest dzień następny po dniu, w którym zgłoszenie zostało uzupełnione, lub dzień następny po bezskutecznym upływie terminu wskazanego w postanowieniu nadkładającym obowiązek uzupełnienia zgłoszenia. Termin do wniesienia sprzeciwu upływał zatem 16 marca 2011 r.

Zgłoszenie budowlane zostało złożone 17 stycznia 2011 r., a starosta S. wezwał inwestora do usunięcia jego braków, wyznaczając 10-dniowy termin pod rygorem wniesienia sprzeciwu. Wezwanie to zostało doręczone 2 lutego 2011 r. i nie zostało wykonane. Zatem 30-dniowy termin na sprzeciw organu upływał 16 marca (2 lutego plus 10 dni daje 12 lutego, a ponieważ była to sobota, to 10-dniowy termin kończył się 14 lutego /poniedziałek/ plus 30 dni). Sprzeciw w przedmiotowej sprawie mógł zostać wniesiony do 16 marca i starosta złożył go w tym terminie.

Od powyższej decyzji J.W. wniósł odwołanie, które organ II instancji rozpoznał decyzją kasacyjną. Uchylił ww. decyzją sprzeciw i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Po tej decyzji, po kolejnym wezwaniu inwestora do uzupełnienia braków zgłoszenia, została wydana druga decyzja - sprzeciw, a po niej stanowiąca przedmiot zaskarżenia w sprawie decyzja wojewody. Wszystkie wydane po 16 marca akty administracyjne naruszają zatem przepis art. 30 ust. 5 p.b., jako wydane z przekroczeniem ustawowego terminu. Podlegały więc wyeliminowaniu z obrotu prawnego jako naruszające prawo.

Już pierwsze rozstrzygnięcie wojewody (rozstrzygnięcie kasacyjne) nie mogło być wydane. Skoro utracony został materialny termin na sprzeciw, to organ II instancji nie mógł przekazać sprawy do ponownego rozpoznania, gdyż organ pierwszoinstancyjny nie mógł już wydać nowej decyzji - sprzeciwu. Organ odwoławczy mógł orzec jedynie w sposób następujący: albo utrzymać w mocy sprzeciw, albo - znajdując podstawy do jego wzruszenia - władny był uchylić decyzję pierwszoinstancyjną i umorzyć postępowanie w sprawie sprzeciwu. W sytuacji uchylenia decyzji wnoszącej sprzeciw nie zachodziła możliwość ponownego liczenia od nowa terminu 30 dni do wniesienia sprzeciwu. W ponownie prowadzonym postępowaniu przed organem I instancji termin ten nie rozpoczynał na nowo biegu. Wadliwa decyzja organu odwoławczego pociągnęła za sobą wadliwe: postanowienie, decyzję starosty oraz decyzję wojewody.

w Białymstoku z 15 grudnia 2011 r., II SA/Bk 681/11.

Oprac. Julita Karaś-Gasparska

KOMENTARZ EKSPERTA

@RY1@i02/2012/042/i02.2012.042.08800080a.802.jpg@RY2@

Michał Jabłoński, prawnik z kancelarii Kwaśnicki, Wróbel & Partnerzy

Roboty budowlane podlegające jedynie obowiązkowi zgłoszenia, co do zasady, są pracami nieskomplikowanymi. Wolą ustawodawcy było więc, aby procedura ich zgłoszenia była nie tylko prosta, lecz także szybka. Krótki termin na wydanie ewentualnego sprzeciwu nie zwalnia jednak organów badających zgłoszenie z obowiązku przestrzegania prawa. Co więcej, materialny charakter krótkiego 30-dniowego terminu na wydanie sprzeciwu powoduje, iż w pracy organu nie ma miejsca na błąd. Mając na uwadze fakt, że zaskarżenie sprzeciwu nie powoduje wstrzymania biegu terminu, określonego w art. 30 ust. 5 prawa budowlanego, skutkiem wydania wadliwego sprzeciwu będzie w większości przypadków to, iż organ II instancji nie będzie miał możliwości skierowania sprawy do ponownego rozpoznania. Organ II instancji będzie mógł jedynie utrzymać sprzeciw w mocy bądź go uchylić. W konsekwencji błąd proceduralny może uniemożliwić organom administracji budowlanej wydanie uzasadnionego w danym stanie faktycznym i prawnym sprzeciwu. Wyrok ten powinien po raz kolejny zwrócić uwagę organów na to, iż sprawy dotyczące zgłoszeń powinny być rozpatrywane nie tylko szybko, ale i skrupulatnie.