Konsultacje projektów zasadą, ale nie obowiązkiem

Rządowe Centrum Legislacji chce, aby konsultacje publiczne projektów aktów prawnych stały się zasadą, która zastąpi obecną możliwość ich przeprowadzania. Rezygnację z nich resort będzie musiał uzasadnić.

To jedna ze zmian przewidzianych w nowej wersji projektu regulaminu pracy rządu. Projekt skierowano na Komitet Stały Rady Ministrów wraz z protokołem rozbieżności. Resort administracji i cyfryzacji domaga się m.in. wyraźnego wskazania minimalnego 21-dniowego okresu konsultacji publicznych. RCL walczy o bardziej elastyczny zapis: aby wyznaczenie terminu do wyrażenia opinii krótszego niż 21 dni wymagało szczegółowego uzasadnienia.

Organizacje społeczne zwracają uwagę, że projekt w dalszym ciągu nie nakłada na ministerstwa obowiązku zasięgania opinii różnych środowisk. A tego domagają się partnerzy społeczni. Taki postulat zgłaszało też Ministerstwo Gospodarki.

- W nowym projekcie regulaminu pracy rządu jest niewiele zmian. Nadal utrzymuje się nieobligatoryjność konsultacji publicznych projektu założeń projektu ustawy, projektu ustawy lub projektu rozporządzenia - ocenia Grażyna Kopińska, ekspert programu Odpowiedzialne Państwo w Fundacji Batorego.

Dostrzega jednak postęp: w tej chwili w regulaminie jest "możliwość skierowania dokumentu do takich konsultacji", a w projekcie wprowadza się "zasadę prowadzenia konsultacji" oraz to, że w ocenie skutków regulacji trzeba będzie wskazać przyczynę rezygnacji z przeprowadzenia konsultacji.

- Zdziwił nas również fakt, że wśród odrzuconych uwag ministerstw znalazła się m.in. uwaga resortu administracji i cyfryzacji, aby w regulaminie doprecyzować, "że konsultacje publiczne są prowadzone w sposób otwarty i powszechny, zapewniający każdemu obywatelowi dostęp do konsultowanych dokumentów i możliwość wypowiedzenia się". Uzasadniono to tym, że zagadnienie to będzie elementem wytycznych w tym zakresie - dodaje Grażyna Kopińska.

Na kwestię niejasności owych wytycznych uwagę zwróciła także Rada Legislacyjna przy premierze. Treść regulacji nie wskazuje bowiem, o jakie wytyczne chodzi, "(...) co może wywołać negatywne konsekwencje społeczne wynikające z ustalenia nieczytelnych reguł przeprowadzenia konsultacji" - ostrzega rada. RCL odpowiada, że wytyczne takie funkcjonują już dziś - stanowią element wytycznych do oceny skutków regulacji, udostępnionych na stronie resortu gospodarki. Przewiduje je też przyjęty przez rząd program "Lepsze regulacje 2015".

Ewa Ivanova

ewa.ivanova@infor.pl