Komentarze

Oto czwarta część komentarza do ustawy z 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej, obejmująca rozdział 4 "Wyższe stanowiska w służbie cywilnej". Rozdział ten, jak wskazuje tytuł, poświęcony jest wyższym stanowiskom, ale nie zawiera bynajmniej kompleksowej regulacji dotyczącej tych stanowisk - a to z tego powodu, że wiele, jeśli nie większość regulacji dotyczących stosunku pracy osób zatrudnionych na wyższych stanowiskach jest wspólna z pozostałymi stanowiskami, niebędącymi wyższymi. Niektóre z kolei przepisy szczególne dotyczące wyższych stanowisk ujęte są w innych rozdziałach, właściwych przedmiotowo (np. zadania dyrektora generalnego - w rozdziale 2 "Organizacja służby cywilnej", kwestie aktywności politycznej i związkowej oraz podejmowania zajęć zarobkowych - w rozdziale 6 "Obowiązki członka korpusu służby cywilnej", właściwość komisji dyscyplinarnej dla dyrektorów generalnych - w rozdziale 9 "Odpowiedzialność dyscyplinarna członka korpusu służby cywilnej"). Rozdział 4 w przeważającej mierze (7 na 10 artykułów) poświęcony jest obsadzaniu i "opróżnianiu" wyższych stanowisk. Mógłby w zasadzie zostać zatytułowany "Nabór na wyższe stanowiska", gdyby nie to, że uzupełniają go przepisy o wymaganiach, jakie muszą spełniać osoby zajmujące wyższe stanowiska, oraz o trybie przenoszenia z wyższych stanowisk. Naborowi zatem ustawodawca poświęcił szczególną uwagę, regulując go w sposób bardziej sformalizowany, prowadzący do wybrania najlepszych merytorycznie kandydatów, dający urzędom mniej swobody niż w naborach na stanowiska niebędące wyższymi. Nie powinno to dziwić - chodzi bowiem o najważniejsze, kierownicze stanowiska w administracji rządowej, których obsadzanie powinno być szczególnie transparentne i konkurencyjne, by wyeliminować potencjalne próby wpływu politycznego czy przejawy nepotyzmu. Usytuowanie wyższych stanowisk w systemie służby cywilnej zmieniało się w okresie ostatnich kilkunastu lat. Pojęcie to pojawiło się w ustawie o służbie cywilnej z 1998 r. Obejmowało zbliżony do obecnego katalog stanowisk. Jedną z istotniejszych różnic było scentralizowanie procesu naboru - wszystkie wyższe stanowiska obsadzane były w wyniku konkursu przeprowadzanego przez szefa Służby Cywilnej. Istniał też przepis pozwalający brać udział w tych konkursach jedynie urzędnikom służby cywilnej, aczkolwiek istniały od tego istotne wyjątki. Ustawa o służbie cywilnej z 2006 r. obejmowała swym zakresem jedynie stanowiska do średniego szczebla zarządzania włącznie, stanowiska wyższe regulowane były zaś - pod nazwą "wysokie stanowiska państwowe" - ustawą z 24 sierpnia 2006 r. o państwowym zasobie kadrowym i wysokich stanowiskach państwowych^[1]. W komentowanej obecnie ustawie o służbie cywilnej z 2008 r. wyższe stanowiska powróciły do służby cywilnej.

W niniejszym komentarzu słowo "ustawa", bez dodatkowych określeń, oznaczać będzie zawsze ustawę o służbie cywilnej z 2008 r. Również wszystkie jednostki redakcyjne (artykuły, ustępy, punkty...), przywoływane tylko za pomocą numeru, są jednostkami tej właśnie ustawy.

Komentarz odnosi się do stanu prawnego na 17 maja 2013 r.

@RY1@i02/2013/122/i02.2013.122.088000100.802.jpg@RY2@

Dobrosław Dowiat-Urbański urzędnik służby cywilnej

Dobrosław Dowiat-Urbański,

absolwent prawa i Krajowej Szkoły Administracji Publicznej, od 10 lat na stanowiskach kierowniczych w administracji rządowej