Czas na e-akty stanu cywilnego

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych przygotowało projekt założeń ustawy zmieniającej ustawę - Prawo o aktach stanu cywilnego (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 212, art. 1264 ze zm.). Zmiany mają umożliwiać prowadzenie rejestracji stanu cywilnego w formie elektronicznej. Na początek elektroniczne akty będą stosowane równolegle z formą papierową. Tradycyjne księgi będą prowadzone, dopóki MSW nie uzna, że elektroniczne bazy danych funkcjonują poprawnie. E-akty stanu cywilnego będą miały równą moc dowodową z aktami sporządzonymi w sposób tradycyjny.

Projekt zakłada również częściowe rozszerzenie odmiejscowienia niektórych spraw załatwianych przez urzędy stanu cywilnego. W dowolnej placówce będzie m.in. można uzyskać zaświadczenie stwierdzające brak okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa. Chorzy i niepełnosprawni będą też mogli złożyć oświadczenie o uznaniu ojcostwa w USC w miejscu faktycznego przebywania.

Prostych, powtarzalnych czynności nie trzeba będzie załatwiać w trybie decyzji administracyjnej. Nowa regulacja ma m.in. ograniczyć wydawanie decyzji administracyjnych w sprawach sporządzania polskiego aktu stanu cywilnego na podstawie analogicznego zagranicznego dokumentu.

Uzyskiwanie niektórych zaświadczeń powinno być też szybsze, bo wydawaniem ich nie będzie już musiał zajmować się kierownik urzędu. Upoważniony pracownik USC wyda np. odpis z aktów stanu cywilnego, zaświadczenie o dokonanych w księgach stanu cywilnego wpisach lub o ich braku, o zaginięciu lub zniszczeniu księgi stanu cywilnego czy o uznaniu ojcostwa dziecka poczętego, lecz nieurodzonego. W niektórych urzędach taka praktyka jest już stosowana, więc zostanie to tylko usankcjonowane prawnie.

Co ciekawe, okazuje się, że brak definicji takich pojęć jak "stan cywilny" czy "nazwisko rodowe" prowadził do różnej ich interpretacji. Takie definicje mają się pojawić w nowej ustawie.

- Potocznie stan cywilny osoby niepozostającej w związku małżeńskim określa się jako "wolny/-a", natomiast sformułowanie to nie istnieje w prawie, które z każdym stanem cywilnym wiąże określone zdarzenia (np. narodziny, zawarcie małżeństwa, śmierć współmałżonka) - tłumaczy Małgorzata Woźniak z MSW.

- Z kolei "nazwisko rodowe" potocznie jest rozumiane jako nazwisko wskazujące na pochodzenie z określonego rodu, a w obrocie prawno-administracyjnym oznacza nazwisko wpisane do aktu urodzenia, które może nie odzwierciedlać pochodzenia z określonego rodu. Na przykład gdy doszło do przysposobienia dziecka, nadania mu nazwiska męża matki czy administracyjnej zmiany nazwiska osoby niepozostającej w związku małżeńskim - wyjaśnia dalej Małgorzata Woźniak.

Piotr Szymaniak

piotr.szymaniak@infor.pl

Projekt założeń w uzgodnieniach międzyresortowych