Warto zdać egzamin dyplomowy przed 2015

Wynika to z opublikowanych w zeszłym tygodniu przepisów wykonawczych. Chodzi o rozporządzenie ministra finansów z 13 listopada 2014 r. w sprawie postępowania kwalifikacyjnego na biegłych rewidentów (dalej: nowe rozporządzenie). Problem jednak w tym, że nie przewiduje ono okresów przejściowych ani dla kandydatów, którzy rozpoczęli już postępowanie, ani nawet dla tych, którzy do końca roku zakończą aplikację. Mimo postulatów, aby ci ostatni jeszcze w pierwszym kwartale przyszłego roku mogli zdawać egzamin na dotychczasowych zasadach - resort takiego rozwiązania nie wprowadził.

Nowe zasady

Dlatego od przyszłego roku wszyscy będą musieli zdawać egzamin dyplomowy na nowych zasadach. Wprowadzenie części pisemnej egzaminu dyplomowego ma sprawdzić praktyczne umiejętności kandydata. Egzaminowany dostanie bowiem opis konkretnej sytuacji, z którą może się spotkać podczas wykonywania usług rewizji finansowej. Będzie musiał na piśmie wskazać, jakby postąpił, tj. jak ją ocenił, jakie zalecenia wydał, jaka byłaby jego opinia itd. Podczas części ustnej będzie musiał to omówić. Kandydat będzie musiał odpowiedzieć na dwa pytania (pierwotnie miały być trzy). Z czego jedno będzie dotyczyć rozwiązań zaprezentowanych w części pisemnej.

Nowe zasady związane są z deregulacją zawodu biegłego rewidenta i ze zmianami, które wejdą w życie od przyszłego roku w ustawie o biegłych rewidentach. Zgodnie z nimi do egzaminu dyplomowego będą mogli przystąpić kandydaci, którzy mają co najmniej 15-letnie doświadczenie zawodowe w zakresie rachunkowości, prawa i finansów i w związku z deregulacją nie będą musieli odbywać aplikacji. Natomiast egzamin dyplomowy - w nowej formule - będzie sprawdzał, czy faktycznie posiadają praktyczne umiejętności badania sprawozdań i czy są przygotowani do zawodu.

Poza tym deregulacja da nowe możliwości zaliczania egzaminów. A to oznacza, że nie tylko osoby, które przeszły całe postępowanie kwalifikacyjne przed komisją otrzymają uprawnienia, lecz także np. osoby, które zaliczyły odpowiednie egzaminy uniwersyteckie czy egzaminy w ramach postępowania kwalifikacyjnego prowadzonego przez organ upoważniony do nadawania uprawnień biegłego rewidenta w innym państwie Unii Europejskiej.

Zmiany dostosowujące

W nowym rozporządzeniu pojawiły się zmiany dostosowujące przepisy wykonawcze do ustawy deregulacyjnej. Dziś np. przepisy wymagają, aby kandydat na biegłego rewidenta odbył roczną praktykę w zakresie rachunkowości i co najmniej dwuletnią aplikację pod kierunkiem biegłego rewidenta. Natomiast od przyszłego roku tę część postępowania kwalifikacyjnego będzie można zaliczyć również dzięki trzyletniej aplikacji lub wykazując się 15-letnim doświadczeniem zawodowym w zakresie rachunkowości, prawa i finansów. W tym drugim wypadku kandydat będzie musiał złożyć oświadczenie, że ma stosowne umiejętności. Będzie musiał do niego dołączyć oryginały lub urzędowo poświadczone kopie dokumentów potwierdzających doświadczenie na podstawie stosunku pracy w wymiarze czasu pracy nie mniejszym niż pół etatu, odpłatnej umowy cywilnoprawnej, umowy spółki lub prowadzenia własnej działalności, a także zestawienie wykonanych czynności potwierdzających nabyte umiejętności.

Ponadto w rozporządzeniu pojawił się nowy rozdział (nr 4) regulujący tryb zaliczania egzaminów (dziś decyduje o tym komisja egzaminacyjna w uchwałach).

Związane to jest m.in. z tym, że z testu z prawa podatkowego będzie mógł być zwolniony nie tylko, jak obecnie, inspektor kontroli skarbowej, lecz także osoba z tytułem doradcy podatkowego. Zgodnie z nowymi przepisami do wniosku o zaliczenie egzaminu trzeba będzie dołączyć oryginał lub urzędowo uwierzytelniony odpis dokumentu potwierdzający posiadanie uprawnień doradcy podatkowego.

Dodatkowe rozwiązania

Kandydaci nie mogą liczyć na korzystne rozwiązania dotyczące zasad odwoływania się od wyników egzaminu. Mimo zaproponowanych w projekcie rozporządzenia zmian pozostawiono stare rozwiązania. To oznacza, że na odwołanie nadal będzie tylko 14 dni od ogłoszenia wyników, a nie - jak zapowiadano - 21.

Jeżeli kandydat będzie chciał zajrzeć do pracy, jak dotychczas będzie miał 7 dni od ogłoszenia wyników, natomiast komisja 10 dni (od momentu opublikowania rezultatów) na jej udostępnienie. Ten drugi limit obecnie nie jest określony w przepisach.

W opublikowanym rozporządzeniu nie znalazły się natomiast niekorzystne zasady udostępniania prac egzaminacyjnych. Chodzi o limit czasu (30 minut) na zapoznanie się z pracą oraz zakaz sporządzania notatek. Takie ograniczenia - zgodnie z projektem zmian - miały się znaleźć w rozporządzeniu. Obecnie określone są w załącznikach do uchwały komisji egzaminacyjnej. Zakwestionował je jednak rzecznik praw obywatelskich w piśmie do prezesa samorządu biegłych rewidentów (nr 1.561.5.2014.AJK).

Warunki przystąpienia do postępowania

Warunkiem przystąpienia do postępowania kwalifikacyjnego jest złożenie do komisji egzaminacyjnej zgłoszenia o przystąpieniu do postępowania kwalifikacyjnego oraz kwestionariusza osobowego zawierającego:
- imię i nazwisko - datę i miejsce urodzenia - rodzaj i numer dokumentu tożsamości - obywatelstwo - wykształcenie - adres zamieszkania i adres do korespondencji - fotografię	- imię (imiona) i nazwisko - obywatelstwo - adres do korespondencji - adres poczty elektronicznej - numer PESEL, a w przypadku osób nieposiadających obywatelstwa polskiego numer i rodzaj dokumentu potwierdzającego tożsamość

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl

Podstawa prawna

Rozporządzenie ministra finansów z 29 grudnia 2009 r. w sprawie postępowania kwalifikacyjnego na biegłych rewidentów (Dz.U. z 2014 r. poz. 391) - obowiązujące. Rozporządzenie ministra finansów z 13 listopada 2014 r. w sprawie postępowania kwalifikacyjnego na biegłych rewidentów (Dz.U. poz 1611) - będzie obowiązywało od 1 stycznia 2015 r. Ustawa z 7 maja 2009 r. o biegłych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym (Dz.U. nr 77, poz. 649 ze zm.).