Umieszczenie reklamy na zabytku wymaga pozwolenia

Tak. W Polsce zabytki podlegają szczególnej ochronie. Z tego też względu umieszczanie na zabytku wpisanym do rejestru urządzeń technicznych tablic, reklam oraz napisów wymaga specjalnej zgody konserwatora zabytków. Taki wymóg wynika z faktu, że reklama stanowi jeden z głównych elementów mających wpływ na estetykę i wygląd współczesnych miast. Poza podstawowym przekazem informacyjno-promocyjnym często pełni rolę dekoracyjną, kształtując na nowo wygląd elewacji budynków, ulic lub placów, wprowadzając elementy dotąd niestosowane, czasem zmieniając ich walory kompozycyjne. Umieszczane nośniki reklamowe mają za zadanie nie tylko zachęcić potencjalnych klientów do zakupu materiałów, ale przede wszystkim kształtują wizerunek miasta, wrastając w jego pejzaż na wiele kolejnych lat. I dlatego ochronie konserwatorskiej podlegają elewacje budynków, wnętrza urbanistyczne ulic, placów i terenów zielonych wraz ze słupem powietrza oraz ogrodzenia nieruchomości. Dodatkowo chronione są wszystkie obiekty wpisane do rejestru zabytków oraz gminnej ewidencji zabytków.

Z powyższych powodów firma starająca się o uzyskanie zgody na montaż reklamy na elewacji musi się liczyć z tym, że taki obiekt obowiązkowo musi być dostosowany do kompozycji architektonicznej i charakteru budynku oraz pozostawać w funkcjonalnym związku z użytkownikiem obiektu. Ponadto powinien być wykonany z materiałów najwyższej jakości, dostosowanych do charakteru obiektu zabytkowego. Jednocześnie warto pamiętać o tym, że nośniki informacji wizualnej mogą być umieszczane w kondygnacji parteru, tj. poniżej gzymsu oddzielającego parter od wyższych kondygnacji, płasko na ścianie budynku, bez przesłaniania detalu lub zaburzania porządku i układu kompozycyjnego obiektu, tj. m.in. powinny zachowywać osie wyznaczone otworami okiennymi i drzwiowymi, detalem, gzymsami itd., nie przesłaniać ozdobnego zróżnicowania faktury tynków, okładzin kamiennych, klinkierowych i innych elementów historycznego wystroju budynku.

Przedsiębiorcy, starając się uzyskać zgodę na umieszczenie reklamy na przykład nad pasem drogowym, powierzchnią placu lub terenem zielonym, muszą pamiętać, że już na etapie projektu złożonego do konserwatora zabytków konieczne jest wskazanie, że taka reklama będzie się znajdować prostopadłe do budynku na wysokości co najmniej 2,5 metra nad poziomem gruntu, a ich zakończenie w odległości maksymalnej do 80 cm od elewacji. Szyld należy umieścić w pewnej odległości od ściany, np. poprzez zastosowanie wspornika. Nie można używać jaskrawej kolorystyki, stosować szkła lustrzanego lub koloryzowanego.

Tylko w przypadku reklamy korporacyjnej (banki, firmy i sklepy sieciowe) należy zachować logo, kolorystykę i inne elementy identyfikacji wizualnej firmy, jednocześnie dostosowując formę reklamy do danego obiektu, m.in. poprzez indywidualne opracowanie ramy szyldu. Zwijane markizy muszą być zharmonizowane z całością fasady i mogą zawierać jedynie umieszczone na lambrekinach napisy zawierające informację o lokalu lub znak firmowy (bez reklam wyrobów). Jednocześnie przedsiębiorca nie ma szansy na otrzymanie zgody na umieszczenie na obiekcie zabytkowym banerów informacyjnych. Zakazane jest także stosowanie neonów oraz reklam świetlnych emitujących pulsujące lub fosforyzujące oświetlenie.

Obowiązek uzyskiwania zgody na montaż reklamy może dotyczyć także całych miejscowości, które stanowią zabytek urbanistyczny. Potwierdził to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 26 kwietnia 2012 r. (sygn. akt I SA/Wa 1571/11). Zgodnie z nim umieszczenie reklamy na terenie zabytku urbanistycznego, w określonych granicach, wymaga zgody wojewódzkiego konserwatora zabytków.

Bożena Wiktorowska

bozena.wiktorowska@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 36 ust. 1 pkt 10 oraz art. 118 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. nr 162, poz. 1568 ze zm.).