Dodatki na bliźnięta na razie tylko w sądzie

Mimo korzystnego rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego osoby, które chcą otrzymywać na urlopie wychowawczym dodatki na wszystkich potomków, mają problemy z ich uzyskaniem. Większość gmin podkreśla, że nie może ich przyznawać, dopóki nie zostaną znowelizowane przepisy ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1456 ze zm.) w tym zakresie. To może jednak nie nastąpić zbyt szybko, bo Władysław Kosiniak-Kamysz, minister pracy i polityki społecznej, dopiero rozpoczyna rozmowy w tej sprawie.

Rozstrzygnięcie sporu

Z wnioskiem o rozstrzygnięcie rozbieżności interpretacyjnych, które miały wojewódzkie sądy administracyjne, co do tego, ile dodatków może otrzymać rodzic wieloraczków przebywający na urlopie wychowawczym, wystąpił prokurator generalny. NSA podjął 26 czerwca 2014 r. uchwałę (sygn. akt I OPS 15/13), w której uznał, że w przypadku korzystania z tego urlopu w celu sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu dodatek wynoszący 400 zł miesięcznie przysługuje na każde, a nie tylko jedno z nich. Sędziowie uzasadniali tę decyzję m.in. tym, że świadczenie jest ściśle związane z zasiłkiem, a ten jest wypłacany na każde dziecko. Nie ma też wystarczających podstaw do przyjęcia, że skoro ustawodawca wydłużył okres pobierania dodatku w razie zajmowania się wieloraczkami, to tym samym jest on należny tylko na jednego z potomków.

Po tej uchwale do gmin zgłaszają się już pierwsi rodzice, którzy składają wnioski o przyznanie pieniędzy na każde dziecko. Tak jest m.in. w Bydgoszczy i we Wrocławiu, gdzie jednak wydane zostały odmienne decyzje w tej sprawie. W tym pierwszym z miast osoba zajmująca się bliźniętami otrzymała tylko jeden dodatek.

- Uchwała NSA jest wiążąca dla wojewódzkich sądów administracyjnych, a nie dla organów administracji publicznej - tłumaczy Regina Politowicz, dyrektor wydziału zdrowia, świadczeń i polityki społecznej Urzędu Miasta w Bydgoszczy. We Wrocławiu po konsultacjach z radcą prawnym na bliźnięta przyznane zostały dwa dodatki.

Zdaniem Jana Żądły, dyrektora wydziału spraw społecznych UM w Krakowie, do tego, aby możliwe było wypłacanie świadczeń na każde dziecko, konieczna jest nowelizacja ustawy o świadczeniach rodzinnych.

- Wyeliminowałoby to wątpliwości i doprowadziło do jednakowej praktyki u wszystkich realizatorów ustawy - potwierdza Kamila Popiela, kierownik działu świadczeń rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Toruniu.

Spadek uprawnionych

Minister pracy dopiero rozpoczyna rozmowy w tej sprawie. Rodzicom pozostaje odwoływanie się do samorządowych kolegiów odwoławczych i sądów. Pierwsze wyroki, które zapadły już po uchwale, wskazują, że przyjęta została jednolita i zgodna ze stanowiskiem NSA linia orzecznicza. O przyznaniu dodatku na każde dziecko zdecydowały np. WSA w Łodzi (wyrok z 11 sierpnia 2014 r., II SA/Łd 119/14) oraz WSA w Białymstoku (wyrok z 1 lipca 2014 r., II SA/Bk 330/14).

- Wypłacanie świadczeń na wszystkich potomków wpłynęłoby pewnie na wzrost wydatków budżetu na ten cel, ale z drugiej strony wnioski dotyczące np. bliźniąt czy trojaczków nie pojawiają się często - stwierdza Elwira Kochanowska-Pięciak, zastępca dyrektora MOPS w Rzeszowie.

Jak pokazują statystyki z realizacji ustawy o świadczeniach rodzinnych w 2013 r., spośród wszystkich dodatków największy spadek, o 16 proc., odnotowano w przypadku tego związanego z urlopem wychowawczym. O ile w 2012 r. gminy przyznały ich na 81,6 tys. dzieci, o tyle rok temu 68,5 tys. Wpływ na mniejszą liczbę świadczeń miało wydłużenie urlopów rodzicielskich, co spowodowało, że mniej rodziców korzysta z wychowawczych.

@RY1@i02/2014/165/i02.2014.165.18300010a.802.jpg@RY2@

Pomoc dla rodzin

Michalina Topolewska

michalina.topolewska@infor.pl