Przepisy o referendum zaskarżone

Instytut Allerhanda złożył skargę konstytucyjną w sprawie uznania za niezgodne z ustawą zasadniczą przepisów, które ograniczają możliwość wystąpienia z wnioskiem o sprostowanie nieprawdziwych informacji podanych w kampanii referendalnej.

Trybunał Konstytucyjny oceni więc konstytucyjność art. 35 ustawy o referendum lokalnym (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 706). Przepis ten przewiduje wprawdzie możliwość wniesienia wniosku przez każdego zainteresowanego, ale odwołuje się do art. 510 par. 1 kodeksu postępowania cywilnego, który wskazuje, że zainteresowanym w sprawie jest tylko osoba, której praw dotyczy wynik postępowania.

W sprawie skargi konstytucyjnej instytut reprezentuje Tomasza Leśniaka, założyciela inicjatywy "Kraków przeciw Igrzyskom". W czasie majowej kampanii przed referendum w sprawie organizacji igrzysk w stolicy Małopolski w 2022 r. wystąpił on do sądu przeciwko Gminie Miejskiej Kraków, zarzucając nierzetelność prowadzonej przez nią kampanii referendalnej. Domagał się zaniechania rozpowszechniania hasła, że igrzyska to metoda na walkę ze smogiem. W sporze tym sądy obu instancji odmówiły mu jednak legitymacji, uznając, że nie jest osobą zainteresowaną.

- Wnosimy skargę konstytucyjną, bo nie zgadzamy się z tym, w jaki sposób ustawodawca uregulował legitymację do wniesienia wniosku. Jest to ujęcie zbyt wąskie, które czyni tryb referendalny iluzorycznym. Sprowadza się ono do tego, że zainteresowanym nie może być uczestnik referendum, do którego kampania jest adresowana. To oznaczałoby, że w przedmiotowym trybie właściwie nikt - poza samą gminą, będącą organizatorem referendum - nie mógłby wystąpić do sądu z wnioskiem o ocenę rzetelności informacji i materiałów rozpowszechnianych w kampanii - uważa dr Arkadiusz Radwan, adwokat reprezentujący wnioskodawcę w ramach programu Strażnica Konstytucyjna Instytutu Allerhanda.

Zarzuty skargi dotyczą naruszenia m.in. konstytucyjnego prawa do sądu, do udziału w rzetelnie przeprowadzonym referendum lokalnym (prawa wyborczego) oraz zasady równości wobec prawa.

Karolina Topolska

 karolina.topolska@infor.pl