Zamiana wykonawców to obejście prawa

Zamówienie publiczne powinno być udzielone wyłącznie wykonawcy wybranemu zgodnie z ustawą - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 907 - dalej: p.z.p.), a więc temu, który został wyłoniony z grupy oferentów uczestniczących w procedurze przetargowej. Tę fundamentalną zasadę określa art. 7 ust. 3 p.z.p. Ściślej, rzeczony zakaz uniemożliwia wstąpienie w miejsce wykonawcy osoby trzeciej, nie uczestniczącej wcześniej w procedurze przetargowej. Działanie nierzetelnych wykonawców wbrew tej zasadzie powinno być potraktowane jako niedopuszczalne obejście prawa. Sankcją przewidzianą w art. 58 par. 1 kodeksu cywilnego jest zaś nieważność - z mocy prawa - umowy cesji praw i obowiązków wynikających z umowy o zamówienie publiczne (wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 14 września 2006 r., sygn. akt I ACa 349/06). W tym przypadku nie będzie również mowy o odpowiednim zastosowaniu uregulowań o zmianie dłużnika, które - na zasadach ogólnych - może nastąpić za zgodą wierzyciela. Dotychczasowa wykładnia zacytowanego przepisu jednoznacznie wyklucza możliwość cesji roszczenia o zawarcie umowy o udzielenie zamówienia nabytego w drodze rozstrzygnięcia przetargu (wyrok Sądu Najwyższego z 27 czerwca 2003 r., IV CKN 302/01, OSNC 2004, nr 9, poz. 147). Jednakże ukształtowana w ten sposób sytuacja prawna może stać się kłopotliwa, szczególnie w przypadku nieoczekiwanych zmian po stronie wykonawcy, takich jak utrata koncesji, zezwolenia czy innych pozwoleń, koniecznych do zrealizowania przedmiotu zamówienia.