Wcześniejsze ogłoszenie o naborze jest czasem możliwe

Odpowiadając na pismo Urzędu X, Departament Prawny Kancelarii Prezesa Rady Ministrów przedstawia następującą opinię.

Przepis art. 6 ustawy z 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz. U. Nr 227, poz. 1505, z późn. zm.), dalej: ustawa, wprowadza ogólną zasadę, w myśl której każdy obywatel ma prawo do informacji o wolnych stanowiskach pracy w służbie cywilnej, a nabór do służby cywilnej jest otwarty oraz konkurencyjny. Szczegółowy sposób upublicznienia informacji o wolnych stanowiskach w służbie cywilnej oraz zasady prowadzenia naboru zostały uregulowane odrębnie dla wyższych stanowisk (rozdział 4 ustawy) oraz dla pozostałych stanowisk (rozdział 3 ustawy). Jedną z różnic między tymi regulacjami jest sposób unormowania kwestii publikowania informacji o stanowiskach przewidzianych do obsadzenia w drodze naboru.

W myśl art. 28 ust. 1 ustawy, dyrektor generalny ma obowiązek upowszechniać informacje o wolnych stanowiskach pracy, za wyjątkiem stanowisk, o których mowa w art. 39 ustawy, przez umieszczenie ogłoszenia o naborze w miejscu powszechnie dostępnym w siedzibie urzędu, w Biuletynie Informacji Publicznej urzędu oraz w Biuletynie Informacji Publicznej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Natomiast w świetle art. 54 oraz art. 55 ustawy, obsadzenie wyższego stanowiska następuje w drodze otwartego i konkurencyjnego naboru, za wyjątkiem stanowisk wymienionych w ust. 2 art. 54, które mogą być obsadzone bez przeprowadzania naboru. Informację o naborze na wyższe stanowisko ogłasza się tak jak informacje o innych naborach, z tym że odmiennie została uregulowana wymagana treść ogłoszenia.

Analizując omówione regulacje należy na wstępie rozważyć, jakie znaczenie ma fakt, że w art. 28 ust. 1 ustawy jest mowa o wolnych stanowiskach, a w art. 54 ust. 1 i art. 55 ust. 1 ustawy takiego sformułowania już nie ma, jest natomiast (chodzi o art. 54 ust. 1 zdanie drugie ustawy) inne mówiące o przeprowadzaniu naboru na wyższe stanowisko niezwłocznie po zaistnieniu okoliczności uzasadniających jego obsadzenie.

Niewątpliwe jest, że w stosunku do wyższych stanowisk ustawodawca nałożył na podmioty odpowiedzialne za ich obsadzenie obowiązek działania niezwłocznego. Sposób sformułowania tego obowiązku wydaje się wskazywać, że powstaje on nie tylko wtedy, gdy stanowisko jest wolne (tzn. zostało dopiero utworzone albo właśnie się zwolniło i jest nieobsadzone), ale może powstać wcześniej, skoro ustawodawca w celu określenia początku powstania tego obowiązku nie użył sformułowania wyraźnie nawiązującego do faktu, że stanowisko jest wolne (zostało utworzone albo zwolniło się), tylko zastosował opis, wskazujący na zaistnienie okoliczności uzasadniających obsadzenie stanowiska.

Zdaniem Departamentu Prawnego Kancelarii Prezesa Rady Ministrów okoliczności uzasadniające obsadzenie stanowiska można rozumieć jako okoliczności pozwalające przewidzieć kiedy stanowisko będzie wolne (np. z określonym dniem wchodzi w życie zmiana organizacyjna tworząca nowe wyższe stanowisko albo pracodawca dokonał wypowiedzenia stosunku pracy członkowi korpusu służby cywilnej zatrudnionemu na wyższym stanowisku i nie zamierza wycofać swojego oświadczenia, a pracownik nie złożył w terminie odwołania od tego wypowiedzenia, mimo prawidłowego pouczenia i braku faktycznych przeszkód do dokonania tej czynności). W takiej sytuacji dyrektor generalny powinien jak najszybciej rozpocząć proces poszukiwania kandydata do zatrudnienia na tym stanowisku, żeby zapobiec przedłużaniu się okresu nieobsadzenia stanowiska. Należy jednak pamiętać, że zgodnie z art. 54 ust. 6 ustawy, obsadzenie wyższego stanowiska nie może nastąpić w drodze powierzenia pełnienia obowiązków.

A zatem, czy wprowadzenie przez ustawodawcę obowiązku niezwłocznego przeprowadzenia naboru na wyższe stanowisko, które w art. 54 i 55 ustawy nie jest określone jako wolne stanowisko, powinno prowadzić do wniosku, że nabór przeprowadzany na pozostałe stanowiska w służbie cywilnej, określane w art. 28 ust. 1 ustawy jako wolne, może odbywać się wyłącznie po zaistnieniu okoliczności powodujących, że dane stanowisko uznaje się za wolne?

Zdaniem Departamentu Prawnego Kancelarii Prezesa Rady Ministrów wniosek taki wydaje się zbyt daleko idący, zarówno w świetle art. 54 ust. 1 ustawy, jak i jej art. 6. Przepis art. 6 ustawy określa wszystkie stanowiska podlegające obowiązkowi przeprowadzania naboru jako wolne stanowiska pracy w służbie cywilnej, czyli odnosi się też do wyższych stanowisk, natomiast powołanie się w art. 54 ust. 1 ustawy na zaistnienie okoliczności uzasadniających obsadzenie stanowiska, oznacza w praktyce, że wskutek tych okoliczności stanowisko staje się wolne, czyli zbędne jest dodatkowe określanie takiego stanowiska wyrazem "wolne". Zróżnicowanie brzmienia przepisów dotyczących naboru na wyższe stanowiska oraz naboru na pozostałe stanowiska, w części odnoszącej się do użycia wyrazu "wolne", nie wydaje się prowadzić do nadania tym przepisom odmiennego znaczenia. Różnic można jedynie upatrywać w tym, że w stosunku do wyższych stanowisk dyrektor generalny ma obowiązek niezwłocznego przeprowadzenia naboru po zaistnieniu okoliczności uzasadniających obsadzenie stanowiska, natomiast w odniesieniu do innych stanowisk dyrektor generalny samodzielnie ocenia, czy i kiedy chce rozpocząć procedurę poszukiwania kandydata do zatrudnienia na wolnym stanowisku. W związku z tym również w przypadku naboru na wolne stanowisko niebędące wyższym stanowiskiem dopuszczalne wydaje się opublikowanie ogłoszenia o naborze przed dniem, w którym stanowisko to stanie się wolne, pod warunkiem jednak, że okoliczność tę można w sposób maksymalnie pewny przewidzieć. Niewłaściwe byłoby natomiast ogłaszanie naboru w sytuacji braku pewności co do tego, że stanowisko stanie się wolne, ponieważ mogłoby to prowadzić do naruszenia praw ewentualnych kandydatów zgłaszających się do naboru.

@RY1@i02/2014/078/i02.2014.078.088000500.802.jpg@RY2@

Opinię przygotowali:

Dobrosław Dowiat-Urbański

zastępca dyrektora

Ewa Styczyńska

 radca prezesa Rady Ministrów

Opinię zredagował:

Michał Graczyk

 radca prezesa Rady Ministrów