Do domu pomocy społecznej opiekuna kieruje gmina

Samorząd, w którym mieszka osoba sprawująca pieczę, a nie ten, gdzie faktycznie przebywa senior, powinien rozpatrzyć wniosek o umieszczenie go w placówce całodobowej opieki.

Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu wydanym 24 października 2013 r. (sygn. akt I OW 155/13). Sędziowie rozstrzygali w nim spór o właściwość między burmistrzem oraz prezydentem dwóch gmin o to, który z nich ma przyjąć i rozpatrzyć wniosek o skierowanie do domu pomocy społecznej (DPS). Osoba wymagająca umieszczenia w nim jest bowiem całkowicie ubezwłasnowolniona i ma ustanowionego opiekuna prawnego. Przy czym oboje zamieszkują na terenie podległym różnym samorządom.

Prezydent miasta, w którym mieszkał sprawujący pieczę, uważał, że za skierowanie powinien odpowiadać burmistrz gminy, w której do tej pory przebywała seniorka. Argumentował przy tym, że ustalając organ właściwy do rozpoznania sprawy z zakresu pomocy społecznej, należy wziąć pod uwagę miejsce zamieszkania osoby uprawnionej do świadczenia, bo to ta gmina powinna ponosić wydatki na ten cel.

Z taką interpretacją nie zgodził się burmistrz drugiego z miast, który wystąpił z wnioskiem do NSA. Ten przyznał mu rację. Sędziowie podkreślili, że wprawdzie na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 182 z późn. zm.) właściwość gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, to w związku z tym, że wspomniane przepisy nie określają definicji tego pojęcia, zastosowanie ma art. 25 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.). Ten zaś stanowi, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której ona przebywa z zamiarem stałego pobytu. Z kolei zgodnie z brzmieniem art. 27 k.c. w przypadku osoby znajdującej się pod opieką jest nim miejsce zamieszkania opiekuna.

Ponadto NSA stwierdził, że ustawodawca przyjmując takie rozwiązanie, miał na uwadze to, że opiekun prawny osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie jest jej reprezentantem i zarządza jej majątkiem. Dlatego, aby mógł się z tych obowiązków wywiązywać prawidłowo, wszystkie informacje oraz sprawy dotyczące tej osoby muszą się koncentrować wokół sprawującego pieczę.

- Ponieważ ze skierowaniem wiąże się potem kwestia kosztów związanych z pobytem w DPS, trudno uznać za sprawiedliwe rozwiązanie, w którym musi je ponosić samorząd, który do tej pory nie miał z seniorem nic wspólnego - zwraca uwagę Jadwiga Frasunkiewicz, dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Turku.

70 proc. emerytury lub renty można pobrać od seniora tytułem opłaty za pobyt w DPS

Michalina Topolewska

michalina.topolewska@infor.pl