Ustawa z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (cz. 7) - wstęp

Przedstawiamy siódmą część komentarza, w której omawiamy m.in. trzy środki prawne przysługujące w egzekucji administracyjnej. Pierwszym z nich jest zarzut, do którego ma prawo zobowiązany. Przesłanki jego wnoszenia przeanalizowane zostały w poprzedniej części, w której wskazano też wymogi formalnoprawne, jakie musi spełniać pismo zobowiązanego w tym zakresie. W niniejszej części przedstawiamy dokładnie procedurę rozpatrywania zarzutów. Szczegółowe jej opisanie jest ważne z tego powodu, że tryb rozpoznania zarzutów w praktyce wywołuje wiele wątpliwości. Przede wszystkim należy pamiętać, że organ egzekucyjny przed rozstrzygnięciem sprawy w zakresie wniesionych zarzutów musi uzyskać stanowisko wierzyciela. Nie ma takiej konieczności jedynie w stosunku do środka prawnego, którego podstawą jest twierdzenie, że zastosowano zbyt uciążliwy środek egzekucyjny (dotyczy to wyłącznie egzekucji świadczeń pieniężnych), oraz wtedy, gdy organ egzekucyjny i wierzyciel to ten sam podmiot. Ta ostatnia kwestia została potwierdzona przez uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2007 r. (sygn. akt I FPS 4/06). Pomimo to jeszcze obecnie organy egzekucyjne będące jednocześnie wierzycielem wydają stanowisko, orzekając w tej ostatniej roli. Nie jest to dopuszczalne. Uważa się bowiem, że organ egzekucyjny formalnie nie podejmuje czynności procesowych właściwych tylko wierzycielowi, gdyż byłoby to działanie nieważne (podjęte z naruszeniem przepisów o właściwości). Tożsamość personalna wierzyciela i organu egzekucyjnego czyni bezprzedmiotowym wyodrębnianie wierzyciela w toku postępowania egzekucyjnego w administracji. Przykładem takiej sytuacji jest występowanie w procedurze egzekucyjnej dużych miast, które działają w niej w obu wymienionych rolach. Istotne jest także kolejne zagadnienie. Otóż organ egzekucyjny rozstrzyga zarzut dopiero po otrzymaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela wydanego w formie postanowienia. Trzeba przypomnieć, że na postanowienie to przysługuje zażalenie, a następnie od rozstrzygnięcia organu drugiej instancji skarga do sądu administracyjnego. Podobnie jest z postanowieniem organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów. Drugi środek prawny omówiony w tej części komentarza to wniosek o wyłączenie rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji. Może go złożyć do organu egzekucyjnego osoba trzecia. Musi to nastąpić w terminie czternastu dni od uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej skierowanej do tej rzeczy lub tego prawa. Osoba trzecia wraz z żądaniem ich wyłączenia spod egzekucji przedstawia lub powołuje dowody na jego poparcie. Rozpatrzenie wniosku osoby trzeciej o wyłączenie rzeczy lub prawa spod egzekucji przez administracyjny organ egzekucyjny nie jest zadaniem prostym, gdyż musi on dokonać wszechstronnej oceny, czy w świetle przedstawionych dowodów przysługuje jej prawo do rzeczy. Trzeci środek prawny to skarga na czynności egzekucyjne lub przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Obok zarzutów to jedno z najważniejszych narzędzi obrony przysługujących zobowiązanemu. Nieuzasadnione przedłużenie postępowania może skarżyć także wierzyciel, jeśli nie jest jednocześnie organem egzekucyjnym. Skargę na czynności egzekucyjne zobowiązany może wnieść w terminie 14 dni od zawiadomienia go o danej czynności. Organ egzekucyjny rozstrzyga ją w formie postanowienia. Na rozstrzygnięcie dotyczące oddalenia skargi zobowiązany może wnieść zażalenie. ⒸⓅ

Wykaz skrótów

- ustawa z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 459)

- ustawa z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1137 ze zm.)

- ustawa z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.)

- ustawa z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1822 ze zm.)

- ustawa z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1749 ze zm.)

- ustawa z 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 682)

- ustawa z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.)

- rozporządzenie prezesa Rady Ministrów z 22 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu oznaczania materiałów i umieszczania na nich klauzul tajności (Dz.U. nr 288, poz. 1692)

- ustawa z 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1897 ze zm.)

- ustawa z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 700)

- ustawa z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1259 ze zm.)

- ustawa z 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1167 ze zm.)

- ustawa z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.)

- ustawa z 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1643 ze zm.)

- ustawa z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1782 ze zm.)

- ustawa z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 599 ze zm.)

- ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 963 ze zm.)

- ustawa z 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1289 ze zm.)

- ustawa z 24 sierpnia 2001 r. o Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organach porządkowych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1483 ze zm.)

Kolejna część komentarza ukaże się 21 czerwca.

cz. 1 - 23 listopada 2016 r. (nr 226)

cz. 2 - 21 grudnia 2016 r. (nr 246)

cz. 3 - 18 stycznia 2017 r. (nr 12)

cz. 4 - 15 lutego 2017 r. (nr 32)

cz. 5 - 22 marca 2017 r. (nr 57)

cz. 6 - 19 kwietnia 2017 r. (nr 76)

● z 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych

● z 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej

● z 22 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych

● z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

● z 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy

● z 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej

● z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. poz. 195), chodzi o program 500+

● z 10 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o działalności leczniczej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2016 r. poz. 960).

@RY1@i02/2017/099/i02.2017.099.08800010a.801.jpg@RY2@

Leszek Jaworski

prawnik specjalizujący się w prawie administracyjnym