Zarząd powiatu: statutowa zmiana składu, to prawny pat bez dobrego rozwiązania

Pytanie postawione w tytule artykułu nie jest pytaniem teoretycznym, gdyż dotyczy aktualnej sytuacji mającej miejsce w powiecie średzkim, gdzie rada podjęła uchwałę o zmniejszeniu w statucie liczby członków zarządu powiatu. Niestety, uchwała ta nie zawierała żadnych regulacji wskazujących na sposób doprowadzenia sytuacji faktycznej do zgodności ze zmienionym stanem. W konsekwencji powstał spór – a wśród licznych pytań, jakie się pojawiają, jedno z nich dotyczy tego, czy taka zmiana liczby członków zarządu powiatu jest możliwa w trakcie kadencji i od kiedy nowa uchwała powinna obowiązywać. I choć problem prawny powstał ponad dwa lata temu, to do tej pory nie został ostatecznie rozwiązany, mimo że w sprawie wypowiedział się już WSA w Poznaniu (i to kilkukrotnie), a nawet NSA. Na temat sporu pisaliśmy już też na łamach tygodnika Samorząd i Administracja z 1 września 2021 r.: „Czy zmieniając statut, można odwołać zarząd powiatu w trakcie kadencji” (DGP nr 169), omawiając wyrok WSA w Poznaniu z 10 czerwca 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 366/21 (dalej: wyrok WSA). Później jednak ten korzystny dla starosty wyrok WSA – jako skutek rozpoznania skargi kasacyjnej – został uchylony przez NSA, a skarga starosty odrzucona wyrokiem z 10 stycznia 2023 r., sygn. akt III OSK 6444/21 (dalej: wyrok NSA). NSA stwierdził, że liczba członków zarządu powiatu może być zmieniona w trakcie trwania kadencji rady powiatu i zmiana ta stanowi wyłączną kompetencję rady powiatu. I choć NSA zajął radykalnie odmienne stanowisko niż WSA, to jego orzeczenie nie przyczyniło się do rozwiązania patowej sytuacji. Tymczasem zarząd – jako organ wykonawczy powiatu – musi działać, przy czym wciąż nie wiadomo, jak wygląda jego skład. I choć opisana sytuacja ma na razie miejsce tylko w powiecie średzkim, nie jest powiedziane, że nie dojdzie do niej w innej jednostce. Dziś postaramy się przedstawić trzy możliwe rozwiązania, zaznaczając ich plusy i minusy.