Wstęp - Nowelizacja prawa wyborczego
N a początku piątej części komentarza omawiamy zmiany w kodeksie wyborczym dotyczące powoływania członków Państwowej Komisji Wyborczej. Zakładają one odejście od wyłącznie sędziowskiego profilu składu tego organu. Nowelizację przepisów w tym zakresie tłumaczono tym, że dotychczasowa reguła obsadzania stanowisk była niezgodna z rekomendacjami Komisji Weneckiej zawartymi w Kodeksie dobrej praktyki w sprawach wyborczych. Zgodnie z jego postanowieniami w składzie centralnej komisji powinni się znaleźć przedstawiciele partii politycznych. W literaturze wskazuje się już jednak, że nowelizacja kodeksu nie zrealizowała w pełni tych rekomendacji. A to z tego powodu, że oprócz prawników w PKW winny się znaleźć także osoby mające wiedzę i doświadczenie w innych obszarach, takich jak: socjologia wyborcza, politologia, informatyka czy matematyka. Takiego zaś rozwiązania zmienione przepisy nie przewidują. Nowe regulacje w sposobie powoływania członków komisji wejdą w życie od 12 listopada 2019 r.
W dalszej kolejności przedstawiamy nowości odnoszące się do komisarzy wyborczych. I tu także główna zmiana polega na odejściu od obsadzania tego stanowiska wyłącznie przez sędziów. Eksperci powszechnie to krytykują – uważają, że powinno zachować się dotychczasowy stan prawny.
Dziś omawiamy także nowe regulacje dotyczące sposobu powoływania szefa Krajowego Biura Wyborczego. Według nich nadal wyznacza go przewodniczący PKW, ale jego uprawnienia w tym zakresie są ograniczone, gdyż trzech kandydatów przedstawia minister spraw wewnętrznych po zasięgnięciu opinii szefa Kancelarii Sejmu, szefa Kancelarii Senatu oraz szefa Kancelarii Prezydenta RP. Od 3 marca 2018 r. stanowisko szefa KBW piastuje Magdalena Pietrzak, której jednym z pierwszych zadań jest powołanie kilku tysięcy urzędników wyborczych działających w gminach. Zgodnie z nowelizacją tworzą oni korpus urzędników wyborczych. Utworzenie korpusu spowodowało uchylenie regulacji kodeksowych, które przewidywały możliwość ustanawiania pełnomocnika do spraw wyborów przez wójta, burmistrza, prezydenta miasta, starostę i marszałka województwa. Ponadto skutkuje to zmianami w kodeksie wyborczym – w zakresie współdziałania organów wyborczych z jednostkami samorządu terytorialnego.
Urzędnicy wyborczy powoływani są na sześć lat, a ich zadania obejmują ważne kwestie organizacyjne dotyczące przeprowadzania wyborów na najniższym szczeblu, m.in. zapewnienie prawidłowego i sprawnego funkcjonowania obwodowych komisji wyborczych.©℗
TYDZIEŃ Z KOMENTARZAMI – baza publikacji
Dotychczas w tygodniku Samorząd i Administracja komentowaliśmy ustawy:
• z 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych
• z 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej
• z 22 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych
• z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
• z 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
• z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, chodzi o program 500+
• z 10 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o działalności leczniczej oraz niektórych innych ustaw
• z 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej
• z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
• z 14 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz pomniki oraz ustawy o zmianie ustawy o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej.
Przeoczyłeś tygodnik? Znajdziesz go w wydaniach DGP na www.edgp.gazetaprawna.pl
Wykaz skrótów
JST – jednostka (lub jednostki) samorządu terytorialnego
KBW – Krajowe Biuro Wyborcze
konstytucja – ustawa z 2 kwietnia 1997 r. – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. nr 78, poz. 483 ze zm.)
k.p. – ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 108)
k.p.a. – ustawa z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.)
k.w. – ustawa z 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 754)
NSA – Naczelny Sąd Administracyjny
PKW – Państwowa Komisja Wyborcza
uchwała PKW z 19 lutego 2018 r. – uchwała PKW z 19 lutego 2018 r. w sprawie określenia liczby, trybu i warunków powoływania urzędników wyborczych (M. P. z 2018 r. poz. 526 ze zm.)
SN – Sąd Najwyższy
TK – Trybunał Konstytucyjny
u.p.p. ‒ ustawa z 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 508)
u.z.u.o.p. – ustawa z 11 stycznia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 130)
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu