Pracodawcy o prawnikach

Halina Kwiatkowska , radca prawny, partner w Kancelarii Prawnej Chałas i Wspólnicy

Absolwentom brakuje praktyki

Rzadko się zdarza, aby absolwent studiów prawniczych był w pełni ukształtowanym kandydatem do wykonywania zawodu. Studia prawnicze nie przygotowują absolwentów do praktycznego wykorzystywania nabytej wiedzy, utrwalając schematyczne nawyki studentów, wynikające z testowego systemu egzaminów w toku studiów. W konsekwencji studenci, nawet jeśli mają przyzwoitą podbudowę teoretyczną, nie potrafią analizować i właściwie kwalifikować realnych sytuacji prawnych.

Studia nie uczą, jak prawidłowo sporządzić pismo procesowe, opinię prawną czy dobrą umowę. Wchodząc na rynek pracy, absolwent oczekuje, że tych i wielu innych rzeczy, które powinien wynieść ze studiów, nauczy go pracodawca. Jaskrawym przykładem może być kwestia opłat sądowych, skarbowych czy zasad uwierzytelniania dołączanych do pism procesowych dokumentów - teoretycznie absolwenci wiedzą, jak je obliczyć, nie zawsze wiedzą jednak, jak się je opłaca ani jak w praktyce powinno wyglądać prawidłowe uwierzytelnienie dokumentu. Trudno się temu dziwić, skoro system praktyk studenckich oderwany jest od kontaktu z realnymi problemami prawnymi firm.

Wojciech Szczurek , prezydent Gdyni

Urzędy cenią specjalizację

Nie jest łatwo poprzez ocenę absolwentów wartościować poziom uczelni. Także i dlatego, że w zawodzie prawnika bardzo ważne jest doświadczenie, które daje wieloletnia praktyka. W dzisiejszej rzeczywistości samorządowej istotna też jest pewna specjalizacja związana z tak różnorodnymi obszarami kompetencji samorządów, szczegółowością uregulowań prawnych, częstymi ich zmianami, brakiem precyzji zapisów, rodzących wiele interpretacji. W wielu dziedzinach taka specjalizacja jest wręcz niezbędna, choćby np. w ochronie środowiska czy też edukacji.

W samorządach znajdują zatrudnienie absolwenci prawa nie tylko na stanowiskach radców prawnych, ale także w wielu różnych wydziałach i dzięki studiom prawniczym łatwiej i szybciej odnajdują się w procedurach samorządowych. Młodzi ludzie sprawnie posługują się technologią informatyczną, cenią pracę, gdyż najczęściej wybierani są spośród wielu kandydatów. Warto też podkreślić, że pozycja uczelni daje pracodawcy pewne gwarancje, jednak szczególnie istotna jest osobowość absolwenta, jego dociekliwość i pracowitość.

Marek Olszewski , wójt gminy Lubicz, wiceprzewodniczący Związku Gmin Wiejskich RP

Wiedza wymaga doświadczenia

Absolwenci studiów prawniczych trafiający do administracji samorządowej to grupa bardzo w urzędach pożądana. Oczywiste, że w zetknięciu z rzeczywistością wiedza czysto akademicka wymaga uzupełnienia o typowe dla codzienności samorządowej elementy praktyczne. Oczekujemy od młodych prawników nie tyle ładunku wiadomości, ile umiejętności stosowania prawa w praktyce, w prowadzeniu postępowań administracyjnych, przygotowaniu projektów decyzji administracyjnych. W praktyce samorządowej przydatne bardzo są też umiejętności szczegółowe, na przykład wiedza z zakresu zamówień publicznych. W małych urzędach gmin wiejskich jeden urzędnik prowadzi często różnego rodzaju sprawy, tak różne, że trudno to sobie nawet wyobrazić.

Absolwenci studiów prawniczych powinni być najlepiej przygotowani do takich wyzwań. Czy są? Uważam, że nie zawsze. Jeśli przyjąć, a tak zrobić należy, że służba publiczna administracji samorządowej to nie zarządzanie, lecz usługa, to studia też powinny do prowadzenia jej przygotowywać. Studia administracyjne są zwykle bliższe urzędniczej praktyce, prawo uniwersyteckie zdaje się kształcić wyłącznie przyszłych sędziów, adwokatów i prokuratorów. Ale ta kariera dostępna będzie nielicznym, znaczna część trafi do różnego rodzaju urzędów, także do urzędów gmin. Administracja samorządowa, szczególnie w gminach wiejskich, bardzo potrzebuje młodych prawników.

Agnieszka Czapska , konsultant dywizji Legal & Tax w Hays Poland

Prawnik musi znać języki obce

Głównym problemem podkreślanym przez kancelarie czy też departamenty prawne, które decydują się na zatrudnienie absolwentów prawa, jest brak odpowiedniego podejścia biznesowego. Osoby, które spędziły pięć lat, studiując kodeksy, ucząc się na pamięć przepisów, często nie potrafią zaimplementować nabytej wiedzy w codziennej pracy.

Wielu absolwentów dopiero po długoterminowym szkoleniu nabywa praktyczne podejście, potrafi samodzielnie zastosować właściwe przepisy oraz doradzać klientom w sprawie. Dlatego uczelnie powinny postawić na zwiększenie liczby praktycznych zajęć, rozwiązywanie kazusów, najlepiej z życia wziętych.

Kolejnym problematycznym obszarem jest znajomość języków obcych wśród absolwentów prawa. Obecnie obserwujemy duże zapotrzebowanie na prawników biegle władających nie tylko językiem angielskim, oczywiście prawniczym, lecz także niemieckim, francuskim oraz hiszpańskim.

Biorąc pod uwagę obecność na naszym rynku międzynarodowych kancelarii, jak również podmiotów zagranicznych obsługiwanych z Polski, zapotrzebowanie na kompetencje językowe wśród prawników będzie rosło.

Piętą achillesową wielu absolwentów jest też niestety język ojczysty. Studenci mówią i piszą niedbale, co jest pośrednio także skutkiem tego, że w toku studiów nie mają zbyt wielu okazji do składania prac pisemnych.

Na plus studentom trzeba zaliczyć swobodne posługiwanie się mediami elektronicznymi i umiejętność wykorzystywania w pracy możliwości, jakie one stwarzają.

Grzegorz Byszewski , ekspert Pracodawców RP

Atutem jest aktywność naukowa

Charakterystyczne dla naszego systemu edukacji jest to, że w trakcie kształcenia na uniwersytecie studenci przyswajają wiedzę czysto teoretyczną. Praktycznych zdolności, takich jak umiejętność rozwiązywania problemów i pracy w grupie, samodzielności czy komunikatywność, na studiach się nie uczy. Dlatego też studenci muszą je zdobywać samodzielnie, najlepiej poprzez różnego rodzaju praktyki czy staże.

Jeżeli absolwent nie ma doświadczenia w pracy, to jego atutem może być jeszcze aktywność naukowa. Z pewnością w kancelarii specjalizującej się w prawie pracy większe szanse powodzenia będzie miał student, który był aktywnym członkiem kół naukowych dotyczących tej dziedziny prawa, brał udział w szkoleniach czy konferencjach na ten temat.

Warto zauważyć, że na rynek pracy wchodzi co rok bardzo duża grupa absolwentów prawa. Także dostęp do aplikacji jest szerszy, co powoduje, że przybywa prawników z uprawnieniami. To z kolei sprawia, że o pracę w zawodzie jest coraz trudniej - pracodawcy mogą wybierać spośród rzeszy młodych chętnych do pracy. Pracę dostają ci, którzy czymś się wyróżniają. Może to być właśnie doświadczenie, znajomość języków, ukończone dodatkowe kursy i szkolenia czy wąska specjalizacja połączona z praktyczną wiedzą z innej branży.

Należy podkreślić, że w dużej liczbie młodych prawników na rynku pracy upatrujemy szansy dla rozwoju przedsiębiorstw. Dzięki temu, że ich przybywa, podmioty gospodarcze, które do tej pory nie mogły sobie pozwolić na stałą obsługę prawną wyspecjalizowanych kancelarii, będą mogły zatrudnić prawników tylko na swoje potrzeby. Z takiej sytuacji powinni skorzystać zarówno przedsiębiorcy, jak i absolwenci prawa, którzy w ten sposób zdobędą pracę i cenne doświadczenie.

Naszym zdaniem młodzi pracownicy są przedsiębiorcom potrzebni, a pracownik, któremu pracodawca daje szansę i w którego inwestuje, przywiązuje się do organizacji i jest bardziej efektywny.

Rozmawiali Łukasz Guza, Artur Radwan, Tomasz Zalewski