Skazany za przestępstwo umyślne bez prawa do mandatu
Popełnienie przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego ma zamknąć drogę do Sejmu i Senatu kandydatom, wobec których zapadł taki wyrok. Takiej osobie nie zostanie powierzony mandat posła ani senatora pod warunkiem, że wyrok będzie prawomocny i orzekający o karze pobawienia wolności. Na razie jednak nie można stwierdzić w 100 procentach, czy odpowiednia zmiana konstytucji – bo w tym przypadku w grę wchodzi jedynie nowelizacja tego aktu – zostanie uchwalona. Nowe regulacje, przyjęte już przez Sejm (zmiany poparło 406 posłów; nikt nie był przeciw; 9 osób wstrzymało się od głosu), mają być przedmiotem rozpoczynającego się dziś posiedzenia Senatu. Rozpatrujące je dwie senackie komisje, Praw Człowieka, Praworządności i Petycji oraz Ustawodawcza, przyjęły zgodne i przeciwne nowelizacji stanowisko. Obie nie rekomendują uchwalenia ustawy.
W ocenie konstytucjonalisty Ryszarda Piotrowskiego, który zapoznał ze swoim negatywnym stanowiskiem senatorów, wystarczy zmienić Ordynację wyborczą do Sejmu i Senatu, aby uniemożliwić wybór osób skazanych. Ten cel, w jego ocenie można osiągnąć, wprowadzając obowiązek publikowania informacji o prawomocnych wyrokach dotyczących kandydatów. Ryszard Piotrowski zwracał też uwagę, że przyjęte przez Sejm przepisy mogą być wykorzystane do eliminowania przeciwników politycznych.
Autorzy zmian (grupa posłów) wskazują z kolei na obywatelskie sondaże. Przywołują badania, w których 85 proc. ankietowanych uważa, że posłowie skazani prawomocnymi wyrokami powinni tracić mandat. Przeciwne było 8 proc. badanych. W uzasadnieniu projektu nowelizacji podkreśla się, że zmiana konstytucji eliminująca z polskiego parlamentu przestępców pozwoli na poprawę wizerunku organów władzy ustawodawczej. Polakom trudno byłoby pogodzić się z faktem, iż w tworzeniu prawa uczestniczą ci, którzy sami prawo łamią i mają na to certyfikat w postaci prawomocnego wyroku skazującego.
Zmiana dotyczy dodania w konstytucji art. 99 ust. 3. Nowy przepis, o ile zostanie uchwalony, miałby zastosowanie do kadencji Sejmu i Senatu następujących po kadencji, w czasie której ustawa wejdzie w życie. Ma ona zacząć obowiązywać po upływie trzech miesięcy od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.
Zmiana konstytucji może być wprowadzona tylko w wersji nowelizacji uchwalonej przez Sejm. Senat uchwala ją bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby senatorów – nie głosuje ani za jej przyjęciem bez zmian, ani za odrzuceniem czy wprowadzeniem poprawek, ale za jej uchwaleniem. Brak zgody na zmianę konstytucji jest wyrażany przez głosowanie przeciw jej uchwaleniu. Jeżeli za jej uchwaleniem nie zagłosuje większość bezwzględna senatorów, do zmiany nie dochodzi. Niezajęcie przez Senat stanowiska w sprawie nowelizacji w ciągu 60 dni od uchwalenia jej przez Sejm oznacza, że zmiana konstytucji nie dochodzi do skutku.
Podstawa prawa
● Ustawa z 7 maja 2009 r. o zmianie Konstytucji RP.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.