Zmiana przepisów o ZPChr nie naruszała konstytucji

We wczorajszym wyroku Trybunał Konstytucyjny (TK) uznał, że ustawodawca, nowelizując w 1999 roku przepisy VAT w odniesieniu do zakładów pracy chronionej, które miały przyznany ten status bezterminowo, nie naruszył konstytucji.

Podstawowym powodem takiego rozstrzygnięcia okazał się czas obowiązywania decyzji o nadaniu statusu zakładu pracy chronionej. Trybunał przypomniał, że w chwili zmiany przepisów o VAT funkcjonowały dwa typy podmiotów mających status zakładu pracy chronionej (ZPChr). Do 1 stycznia 1998 r. status ten nadawany był bezterminowo, po tej dacie na trzy lata. Zmiana spowodowana była przede wszystkim koniecznością ograniczenia nadużyć podatkowych.

W ocenie Trybunału Konstytucyjnego w przypadku zakładu pracy chronionej ze statusem bezterminowym nie można mówić ani o naruszeniu zasady ochrony interesów w toku, ani praw nabytych. Aby bowiem uznać, że takie naruszenie ma miejsce, musiałyby istnieć ramy czasowe zwolnienia czy innego przywileju podatkowego. Takie ramy istniały tylko w przypadku podatników, bo im status zakładu pracy chronionej przyznano po 1 stycznia 1998 r. na czas określony (trzyletni).

Sprawa zmiany zasad naliczania podatku od towarów i usług przez zakład pracy chronionej trafiła na wokandę Trybunału w związku z pytaniem prawnym jednego z wojewódzkich sądów administracyjnych. Wojewódzki sąd administracyjny powziął wątpliwości co do konstytucyjności art. 1 pkt 8 w związku z art. 3 ustawy z 20 listopada 1999 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Zmienił on przepis ustawy o VAT określający zasady uiszczania podatku przez zakład pracy chronionej. Do 31 grudnia 1999 r. ustawa zakładała całkowite zwolnienie zakładu pracy chronionej z VAT. W wyniku nowelizacji zamiast zwolnienia wprowadzono zwrot VAT na wniosek oraz inne zasady wyliczenia podatku.