Wydłużyłbym okres od ogłoszenia do wejścia w życie prawa

@RY1@i02/2014/211/i02.2014.211.000001400.802.jpg@RY2@

Dariusz Michał Malinowski doradca podatkowy, wiceprzewodniczący Krajowej Rady Doradców Podatkowych, Kancelaria Prawno-Podatkowa Lexmal

Ustanowiłbym takie zasady określania vacatio legis, które umożliwią zainteresowanym zapoznanie się z nowymi przepisami i przygotowanie do zmian, jakie mogą wynikać z ich obowiązywania.

W polskim systemie prawnym o zasadach dotyczących vacatio legis stanowi ustawa z 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych. Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy akty normatywne zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane w dziennikach urzędowych, wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ich ogłoszenia. Należy zwrócić także uwagę, że regulacje powyższej ustawy, a dokładnie art. 4 ust. 2, umożliwiają w uzasadnionych przypadkach wejście w życie przepisów w terminie krótszym niż czternaście dni. Brakuje natomiast analogicznego przepisu, który określałby obowiązek wydłużenia vacatio legis w uzasadnionych wypadkach. Obecne regulacje w zakresie ogłaszania i wchodzenia w życie aktów prawnych nie zapewniają w dostatecznym stopniu bezpieczeństwa prawnego, przez co zbyt często zdarza się, że obywatele zaskakiwani są nowymi przepisami. Uniemożliwia to odpowiednie przygotowanie się do prowadzenia działalności gospodarczej w zgodzie z nowymi zasadami.

Warto również zwrócić uwagę, że sytuacje, w których podejmuje się decyzje o skróceniu vacatio legis, bywają kontrowersyjne i nie zawsze można je uznać za uzasadnione. Takie działania rzutują niestety na utratę zaufania przedsiębiorcy do państwa. Modyfikacja vacatio legis zawsze musi być podyktowana bardzo ważnym interesem państwowym, który nie będzie budził wątpliwości obywateli. Sytuacja Polski w tym zakresie nie prezentuje się najlepiej. Dlatego konieczność precyzyjnego uregulowania kwestii skracania lub wydłużania vacatio legis wydaje się oczywista. Terminem odpowiednim dla określonej kategorii ustaw byłby okres trzech miesięcy. Szczególnie ustawy dotyczące wrażliwych dla przedsiębiorców i państwa obszarów prawa, np. ustawy podatkowe, powinny być ogłaszane z dłuższym vacatio legis. Wiąże się to z koniecznością dostosowania działalności gospodarczej do nowych przepisów. Krótkie okresy na wdrożenie zmian wywołują negatywne skutki dotykające w sposób szczególny podmiotów, którym w przypadku braku możliwości dostosowania się do zmian grozi utrata płynności finansowej czy notoryczny brak pewności o przyszłość prowadzonej działalności. Przedsiębiorca musi mieć czas, żeby przygotować się do zmienionej sytuacji i zminimalizować potencjalne straty. Temu właśnie służy vacatio legis, które nie jest wartością samą w sobie, lecz ma służyć ochronie pewnych wartości konstytucyjnych. Chodzi tu o to, żeby ktoś, kto w oparciu na obowiązującym prawie czyni jakieś inwestycje, przygotowuje się do podjęcia działalności, podejmuje ryzyko gospodarcze, nie był nagle zaskakiwany nową regulacją, która w krótkiej perspektywie wprowadza niekorzystne dla niego zmiany.

Not. PO