Czy szybki prawodawca może być racjonalny?

P rzy okazji uchwalania przez Sejm RP ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz zmianie niektórych innych ustaw (ustawa obniżająca akcyzę na prąd) znów rozgorzała dyskusja nad stanem polskiej praktyki prawodawczej. Na przykład prof. J. Zajadło w tekście „Niedemokratyczne państwo bezprawia” (monitorkonstytucyjny.eu) tempo prac ustawodawczych w parlamencie nazywa wprost „kompletną farsą parlamentarnych procedur ustawodawczych”. Owe opinie sprowadzają się, podobnie jak w przypadku innych projektów ustaw, które były procedowane w parlamencie czasem nawet poniżej doby, do kwestionowania rzetelności tak stanowionego prawa. Podkreśla się (to zazwyczaj pierwszy argument), że w tak szybko uchwalanym akcie normatywnym przede wszystkim rośnie prawdopodobieństwo technicznych wad – uchybień w jego budowie semantycznej. Innymi słowy, znaczenia, które koduje prawodawca, mogą nie być dość precyzyjne, co rodzi trudności w stosowaniu aktu normatywnego przez sądy, urzędy państwowe itp. Po prostu uchwalane szybko prawo jest bardziej wrażliwe na błędy natury technicznej; podobnie jak każdy inny tekst pisany na kolanie. Krytycy takiej praktyki nie nadają jednak tej przyczynie szczególnie wysokiej rangi. Na czoło wysuwa się drugi argument, a mianowicie obniżenie autorytetu prawa i możliwe zdegradowanie jego aspektu legitymizacyjnego. To już wprawdzie kryteria wypracowane przez doktrynę prawniczą, nie do końca określone przez prawo pozytywne, a więc mogą być przez środowisko prawników uznane za ocenne i quasi-polityczne, jednak z uwagi na zakorzenienie w kulturze prawnej całego świata zachodniego nie mogą być całkowicie pomijane.