Kiedy podatnik może skorzystać ze zwolnienia VAT

@RY1@i02/2010/226/i02.2010.226.086.006b.001.jpg@RY2@

Bartosz Bogdański, doradca podatkowy w MDDP Michalik, Dłuska, Dziedzic i Partnerzy

Istota problemu zastosowania zwolnienia z VAT dostawy gruntów niezabudowanych sprowadza się do kwestii, czy rozpatrywać należy przeznaczenie gruntów zgodnie z obowiązującym planami zagospodarowania przestrzennego, decyzją o warunkach zabudowy, tudzież studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, czy raczej istniejący stan faktyczny ma swoje odbicie w ewidencji gruntów i budynków. Zagadnienie to, przy braku ustawowej definicji dla potrzeb VAT terenów budowlanych czy też przeznaczonych pod zabudowę, było dotychczas rozpatrywane przez organy podatkowe i sądy administracyjne pod kątem konkretnych spraw i często prowadziło do często odmiennych rozstrzygnięć. Wydanie uchwały przez NSA w składzie 7 siedmiu sędziów, na kanwie sporu gminy Wola Krzysztoporska z ministrem finansów, powinno definitywnie rozwiązać tę kwestię oraz ujednolicić, dziś często sprzeczne, orzeczenia sądów oraz praktykę administracyjną.

Wydaje się, że NSA powinien przychylić się do argumentacji reprezentowanej dotychczas przez większość sądów administracyjnych i organów podatkowych. Oznaczałoby to, że w przypadku braku planów zagospodarowania przestrzennego i decyzji o warunkach zabudowy, o skutkach podatkowych dostawy gruntów decydowałyby zapisy studium. Za takim rozstrzygnięciem przemawiają nie tylko względy praktyczne: raz uchwalone studium nie jest zmieniane często (jeśli w ogóle) i jako takie stanowi podstawę do sporządzania planów zagospodarowania przestrzennego i wydawania decyzji o warunkach zabudowy danego gruntu. Ewidencja natomiast odzwierciedla z założenia każdą zmianę stanu faktycznego i zmieniana jest (czy raczej powinna być) na bieżąco. Oprócz względów praktycznych, za wyższością studium przemawia także aspekt merytoryczny. Trudno jest bowiem uznać zapisy ewidencji w jej obecnym kształcie za miarodajne dla kształtowania przyszłych decyzji odnośnie do przeznaczenia terenów, pomimo niewątpliwie takiego założenia ustawodawcy (art. 21. ust. 1 ustawy prawo - Prawo geodezyjne i kartograficzne). Ustalenia studium są z kolei brane pod uwagę z urzędu podczas uchwalania planów zagospodarowania przestrzennego, co powoduje, że przekładają się najczęściej na analogiczne zapisy w planach zagospodarowania, o bezspornie wiążącym charakterze.

Jeżeli uchwała NSA potwierdzi istotność studium dla opodatkowania VAT, dla podatników VAT oznaczałoby to konieczność dogłębnej analizy studium przed podjęciem decyzji inwestycyjnych dotyczących nabycia czy też sprzedaży niezabudowanych gruntów. Z uwagi na uciążliwość takiego rozwiązana, de lege ferenda postulować można ustawowe określenie tej kwestii, jak jest to w przypadku wielu krajów europejskich. W przypadku polskiej ustawy o VAT celowe wydawałoby się wprowadzenie definicji terenów przeznaczonych do zabudowy lub odwołanie do konkretnych przepisów dotyczących planowania przestrzennego.

EM