Kiedy odszkodowanie jest opodatkowane VAT

doradca podatkowy w MDDP

Opodatkowaniu VAT podlega m.in. odpłatne świadczenie usług rozumiane jako każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów. Pojęcie to jest bardzo szerokie i obejmuje również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Organy podatkowe (np. w interpretacji nr ILPP2/443-265/09-2/EWW, IPPP1/443-297/10-2/AW) stoją na stanowisku, iż kwota zapłacona za odstąpienie od umowy stanowi wynagrodzenie za usługę polegającą na zaniechaniu wykonywania usług na rzecz najemcy i jest jej bezpośrednią konsekwencją. W zamian za zobowiązanie się do zapłaty wynagrodzenia najemca uzyskał określoną korzyść w postaci wcześniejszego rozwiązania umowy najmu. Wynajmujący z tytułu zaniechania wykonywania usług otrzymuje rzeczywiste wynagrodzenie, co czyni tę czynność odpłatną i tym samym podlegającą opodatkowaniu VAT.

Niezależnie od stanowiska prezentowanego przez organy podatkowe istnieją argumenty przemawiające za uznaniem takiego odszkodowania za niepodlegające opodatkowaniu VAT. Odszkodowanie, które otrzyma wynajmujący za rozwiązanie umowy najmu, stanowi bowiem zadośćuczynienie za utracone zyski, które mógłby zrealizować. Kwota ta nie wiąże się z żadnym świadczeniem ze strony wynajmującego. Podobnie wypowiedział się WSA w Warszawie w wyroku z 1 kwietnia 2008 r. Również analiza orzecznictwa ETS daje podstawy, by uznać kwotę otrzymywaną przez wynajmującego za pozostającą poza zakresem VAT. W wyroku w sprawie C-277/05 (Société Thermale d'Eugénie-les-Bains) ETS orzekł, iż nie ma możliwości uznania zadatku (zatrzymanego w wypadku odwołania rezerwacji w hotelu) za wynagrodzenie z tytułu wykonanej usługi. W przypadku gdy odszkodowanie ma sankcyjny charakter i brak jest ekwiwalentności świadczeń stron umowy, należy uznać, iż nie podlega opodatkowaniu VAT.

opracował sf

Art. 5 ust.1 pkt 1, art. 8 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).