Jak rozliczać usługi związane z nieruchomościami

szef Departamentu Podatkowego Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna

@RY1@i02/2010/094/i02.2010.094.086.0009.001.jpg@RY2@

Paweł Jabłonowski, szef Departamentu Podatkowego Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna

Od 1 stycznia 2010 r. obowiązują dwie reguły ogólne określania miejsca świadczenia usług transgranicznych. Ich zastosowanie będzie uzależnione od tego, czy odbiorcą usługi będzie przedsiębiorca (dalej transakcje business to business - B2B), czy też - konsument, tj. osoba nieprowadząca w danym zakresie działalności gospodarczej (transakcje business to consumer - B2C).

W przypadku świadczenia usługi na rzecz innych przedsiębiorców (podatników) regułą będzie to, że miejsce świadczenia usług ustalane będzie według siedziby usługobiorcy. Jeśli usługi będą świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej usługobiorcy, miejscem świadczenia będzie właśnie to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej. W przypadku braku siedziby lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej miejscem świadczenia usług jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą ma stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu.

Druga reguła ogólna ma zastosowanie do świadczenia usług na rzecz podmiotów niebędących podatnikami. Będą to przede wszystkim osoby fizyczne (prywatne), ale niekiedy także osoby prawne niedziałające jako podatnicy (i niezidentyfikowane dla celów podatkowych). Za konsumentów w tym znaczeniu uznaje się także organy władzy publicznej oraz urzędy obsługujące te organy. W tym przypadku miejscem świadczenia będzie miejsce, w którym usługodawca ma siedzibę swojej działalności gospodarczej.

Niniejsza reguła ogólna (B2C) - dotycząca miejsca świadczenia usług nabywanych przez konsumentów - ma także zastosowanie w przypadku nabycia usług przez podatnika, ale na potrzeby prywatne innych podmiotów. Dotyczy to sytuacji, w której usługi są nabywane przez podatnika bądź to na jego potrzeby prywatne (w przypadku podatnika osoby fizycznej), bądź też na potrzeby prywatne pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych lub członków stowarzyszenia.

Biorąc pod uwagę przedmiotowy stan faktyczny, że polski podatnik zamierza świadczyć usługi architektoniczne, powyżej wskazane zasady ogólne ulegają modyfikacji z punktu widzenia miejsca świadczenia usługi. Usługi te mogą być uznane za usługi związane z nieruchomością i opodatkowane w miejscu położenia tej nieruchomości, niezależnie od tego, gdzie ma siedzibę (miejsce zamieszkania) osoba, która nabywa przedmiotową usługę. Bez znaczenia będzie, czy świadczenie usługi przyjmie formę B2B, czy też B2C, miejsce jej opodatkowania wystąpi w miejscu położenia nieruchomości. Jeżeli nieruchomość będzie położona w Norwegii, rozliczenie podatku należnego powinno wystąpić w tym kraju, także w przypadku, gdy usługa świadczona jest na rzecz osoby fizycznej nienabywającej danej usługi w charakterze podatnika podatku od wartości dodanej.

Jeżeli jednak przyjęlibyśmy, że usługi architektoniczne mają bardziej abstrakcyjny charakter, w takim sensie, że nie są związane ściśle z konkretną nieruchomością, z przygotowaniem jej budowy i następnie sprawowaniem nadzoru budowlanego, można byłoby uznać, iż dana usługa (np. stworzenia projektu domu) ma charakter ogólny. W konsekwencji podlegałaby ogólnym zasadom rozpoznawania miejsca powstania obowiązku w podatku od wartości dodanej opisanym na wstępie.

(MGM)