Jak określać proporcję dla celów VAT

Podatnik VAT wykonujący zarówno czynności opodatkowane, jak i zwolnione jest zmuszony do odrębnego określania kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których przysługuje mu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego. Jeżeli jest to niemożliwe, ustala odpowiednią, roczną proporcję zgodnie z wytycznymi zawartymi w art. 90 ustawy o VAT. Zgodnie ze znowelizowanymi od 1 kwietnia przepisami, w przypadku gdy proporcja ta przekroczy 98 proc., podatnik ma prawo uznać, że wynosi ona 100 proc. i odliczyć całość podatku naliczonego. Jeżeli nie przekracza 2 proc. - podatnik ma prawo uznać, że proporcja wynosi 0 proc. Przed zmianą przepisów w tym drugim przypadku podatnik zawsze tracił prawo do odliczenia podatku naliczonego. Obecnie od jego decyzji zależy, czy będzie go odliczał, czy też uzna, że proporcja wyniosła 0 proc.

Art. 90 ust. 1 - 9, ust. 10 pkt 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).

Istotna zmiana przepisów dotyczy również tych podatników, u których proporcja przekroczy 98 proc. W tym przypadku ograniczono prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości, jeśli kwota, która zostałaby odliczona, a nie powinna - przekroczy 500 zł. Zatem podatnik tylko wtedy będzie mógł uznać, że proporcja wynosi 100 proc., gdy przekroczy ona 98 proc. oraz kwota podatku naliczonego niepodlegająca odliczeniu wynikająca z zastosowania tej proporcji, w skali roku, była mniejsza niż 500 zł.

Jednocześnie w ustawie o VAT dodano przepis umożliwiający ministrowi finansów określenie, w drodze rozporządzenia, przypadków, w których podatnicy byliby uprawnieni do odliczenia podatku naliczonego w całości, mimo przekroczenia kwoty maksymalnej (500 zł).

Art. 90 ust. 10 pkt 1, ust. 12 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).

Podatnicy rozliczający się według proporcji są zobowiązani dokonać korekty odliczonego podatku naliczonego. Korekty tej dokonuje się w deklaracji za pierwszy okres rozliczeniowy następnego roku podatkowego. Do ustawy o VAT wprowadzono zmianę, która polega na uwzględnieniu w korektach sposobu obliczenia podatku naliczonego określonego w znowelizowanym art. 90 ust. 10 ustawy o VAT. Dodatkowo wykreślony został zakaz dokonywania korekt, w sytuacji gdy różnica między proporcjami (wstępną i wykonaną) nie przekracza 2 pkt procentowych.

Art. 91 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).

Nowelizacja ustawy o VAT wprowadziła przepis przejściowy. Stanowi on, że art. 91 ust. 1 ustawy o VAT będzie stosowany, począwszy od korekt dokonywanych za 2011 rok. Pozwoli to uniknąć wątpliwości, od jakiego okresu ma być on stosowany. Ponieważ korekty dokonuje się za pierwszy okres rozliczeniowy roku następującego po roku, za który dokonuje się korekty, niewprowadzenie tego przepisu mogłoby być odbierane w ten sposób, że do korekt za 2010 rok stosuje się przepis art. 91 ust. 1 w nowym brzmieniu, co jest sprzeczne z zasadą niedziałania prawa wstecz.

Art. 8 ustawy z 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy - Prawo o miarach (Dz.U. nr 64, poz. 332).

magdalena.majkowska@infor.pl