Jaki podatek przy sprzedaży części przedsiębiorstwa

menedżer w Deloitte

Pojęcie zorganizowanej części przedsiębiorstwa zostało zdefiniowane wprost przez ustawodawcę w ustawie o podatku dochodowym (podobnie jak w ustawie o VAT). Mianowicie aby można mówić w danym przypadku o zorganizowanej części przedsiębiorstwa, przedmiot określonej transakcji powinien charakteryzować się wyodrębnieniem organizacyjnym i finansowym, obejmować składniki materialne i niematerialne (w tym zobowiązania), których przeznaczeniem powinna być realizacja określonych zadań.

Co ważne, dany zespół składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania. Kluczowe znaczenie dla zdefiniowania określonej działalności jak ZCP będzie miało wspomniane wyodrębnienie organizacyjne i finansowe, przez które należy rozumieć, w dużym uproszczeniu, wyodrębnienie części majątku przedsiębiorstwa (w tym składników niematerialnych) w strukturze organizacyjnej całego podmiotu, jak również możliwość przypisania do tej części związanych z nią kosztów, przychodów, należności i zobowiązań.

W związku z tym, iż taka zorganizowana część działalności wyłączona została z opodatkowania VAT, organy podatkowe podejmują w praktyce próby zakwestionowania kwalifikacji przedmiotu transakcji jako ZCP. Wymagają przejęcia wszelkich zobowiązań związanych ze zbywaną działalnością przez nabywcę. Istnienie wskazanego wymogu wzbudza jednak znaczące wątpliwości w praktyce - ewentualne przejście zobowiązań poprzez przejęcie długu wymaga w praktyce zgody wierzyciela.

Tym samym, mimo decyzji o przeniesieniu działalności gospodarczej, nie zawsze będzie możliwe przejęcie długów przez nabywcę. Podobnie w przypadku pozostawienia nieruchomości w spółce zbywającej zorganizowaną część, na której prowadzona była dotychczas działalność, zdaniem części organów tego rodzaju aport nie powinien być traktowany jako zbycie zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Takie jednak podejście zakwestionowane zostało ostatnio w orzecznictwie sądów administracyjnych. Warto zwrócić także uwagę, iż przeniesienie zorganizowanej części przedsiębiorstwa może nastąpić na podstawie kilku czynności prawnych, pod warunkiem iż mamy do czynienia z tymi samymi stronami transakcji, w relatywnie krótkim czasie, co pozwala na przyjęcie, iż celem poszczególnych transakcji było przeniesienie zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Oprac. PM

Art. 4a pkt 4 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397).

Art. 6 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2004 r. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).