Jak sprawdzać zagranicznego kontrahenta

specjalista w zespole podatków pośrednich Ernst & Young

Począwszy od 1 kwietnia w przypadku nabycia towarów lub usług od podmiotu nieposiadającego w Polsce siedziby lub stałego miejsca prowadzenia działalności polski nabywca zobowiązany jest do rozliczenia podatku należnego. Taka sytuacja obliguje polskich podatników do weryfikacji statusu zagranicznych dostawców na gruncie ustawy o VAT. W szczególności ich uwagę powinny przykuć otrzymane faktury, na których widnieje zagraniczny adres dostawcy, jego polski NIP, jak również wskazujący na dostawę lokalną polski VAT. W przypadku stwierdzenia, że wystawca nie ma w Polsce stałego miejsca prowadzenia działalności, podatek naliczony wynikający z takiej faktury nie będzie podlegał odliczeniu.

W praktyce taka weryfikacja w wielu przypadkach może okazać się problematyczna, a to z uwagi na brak w ustawie o VAT definicji legalnej stałego miejsca prowadzenia działalności. Co więcej, definicja taka nie została zawarta również w dyrektywie VAT. W takiej sytuacji jak najbardziej uzasadnione jest sięgnięcie zarówno do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE (np. wyrok C-190/05 Aro Lease B.V.), jak również posiłkowanie się treścią polskich interpretacji nawiązujących do tego zagadnienia (np. interpretacja z 9 czerwca 2010 r., nr ILPP2/443-417/10-4/ISN). Z analizy tych źródeł można wyprowadzić tezę, że stałe miejsce prowadzenia działalności powinno charakteryzować się: wystarczającą stałością (tj. wskazującą na ciągłość funkcjonowania); odpowiednią strukturą w zakresie zaplecza personalnego i technicznego (np. przez zatrudnianie pracowników, najem pomieszczeń biurowych); indywidualnym (w stosunku do siedziby) charakterem czynności podejmowanych przez podatnika przy udziale takiego miejsca (tj. niezależność podejmowania decyzji).

Te kryteria zostały również odzwierciedlone w najnowszym rozporządzeniu wykonawczym Rady (UE) nr 282/2011 z 15 marca 2011 r. (wejdzie w życie 1 lipca 2011 r.).

Oprac. EM

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).