Czy brak listu przewozowego wpływa na VAT

konsultant w dziale prawno-podatkowym PricewaterhouseCoopers, biuro w Katowicach

To, czy przy wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów konieczne jest posiadanie wszystkich dokumentów podstawowych, wzbudza wiele kontrowersji. Chodzi przede wszystkim o to, czy podatnik musi posiadać dokument przewozowy (list CMR w przypadku transportu drogowego), czy też wystarczające jest posłużenie się innymi dokumentami potwierdzającymi dokonanie WDT (np. oświadczeniami odbiorcy o tym, że otrzymał on towar).

Organy podatkowe zajmują restrykcyjne stanowisko: stawka 0 proc. może być stosowana wyłącznie wówczas, gdy podatnik posiada wszystkie dokumenty podstawowe - w tym list przewozowy (np. CMR w transporcie drogowym). Dodatkowe dokumenty mogą być stosowane wyłącznie wtedy, gdy z posiadanego listu nie wynika jednoznacznie fakt dokonania wywozu towarów.

Kwestia ta budziła kontrowersje również w orzecznictwie sądowym. Wojewódzkie sądy administracyjne orzekały niejednolicie. Również Naczelny Sąd Administracyjny nie zajmował jednolitego stanowiska. Aby rozstrzygnąć pojawiające się w orzecznictwie wątpliwości, 11 października 2010 r. NSA podjął uchwałę w składzie 7 sędziów. Wynika z niej, że w świetle art. 42 ust. 1, 3 i 11 ustawy dla zastosowania stawki 0 proc. przy wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów wystarczające jest, aby podatnik posiadał jedynie niektóre dowody, o jakich mowa w art. 42 ust. 3 ustawy, uzupełnione dokumentami, wskazanymi w art. 42 ust. 11 ustawy lub innymi dowodami w formie dokumentów, o ile łącznie potwierdzają fakt wywiezienia i dostarczenia towarów będących przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy do nabywcy znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju.

W praktyce oznacza to, że podatnik powinien być uprawniony do stosowania stawki 0 proc. przy WDT, jeżeli posiada jakiekolwiek dokumenty dowodzące wywozu towarów (oświadczenie nabywcy, korespondencja handlowa, oświadczenie przewoźnika). Nie powinno już zatem budzić wątpliwości, iż posiadanie listu przewozowego nie jest warunkiem koniecznym stosowania tej stawki podatku. Nie wiadomo jednak, jak powołana uchwała wpłynie na stanowisko organów podatkowych. Prawdopodobne jest, że nadal będą one utrzymywać, iż jedynie list przewozowy może dowodzić dostarczenia towarów na teren innego państwa Unii Europejskiej.

Oprac. Aleksandra Tarka

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).