Jaki VAT obowiązuje na montaż mebli

Podatniczka prowadzi firmę zajmującą się głównie montażem mebli. Do świadczonych usług stosowała stawkę VAT - do końca 2010 r. 7-proc., a od 1 stycznia 2011 r. - 8-proc. Jednak jej kontrahenci zaczęli sygnalizować, że fiskus każe od takich usług płacić 23-proc. VAT.

- Czy to prawda? Co zrobić z okresem, gdzie nieprawidłowo stosowałam obniżoną stawkę VAT - pyta pani Maryla z Wrocławia.

O odpowiedź poprosiliśmy eksperta z Urzędu Skarbowego Kraków-Podgórze oraz Andrzeja Nikończyka z KNDP.

Urząd wyjaśnił

Rozporządzenie ministra finansów z 24 grudnia 2009 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 224, poz. 1799 z późn. zm.) w par. 37 do końca grudnia 2010 r. obejmowało stawką 7-proc. roboty budowlano-montażowe dotyczące budownictwa mieszkaniowego. 1 stycznia 2011 r. zastąpiło je rozporządzenie ministra finansów z 22 grudnia 2010 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 246, poz. 1649 z późn. zm.), które, podobnie jak obecnie obowiązujące rozporządzenie z 4 kwietnia 2011 r. (Dz.U. nr 73, poz. 392 z późn. zm.), nie przewiduje na roboty budowlano-montażowe dotyczące budownictwa mieszkaniowego obniżonej stawki .

Obecnie stawka VAT obniżona do 8 proc. obowiązuje na roboty konserwacyjne, przez które rozumie się roboty mające na celu utrzymanie sprawności technicznej elementów budynku lub jego części inne niż remont, objęte społecznym programem mieszkaniowym, a także dotyczące budynków mieszkalnych sklasyfikowanych w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w dziale 11 (z wyłączeniem lokali użytkowych), oraz lokali mieszkalnych w budynkach niemieszkalnych (PKOB 12).

Ponadto ustawodawca obniżył stawkę VAT do 8 proc. do dostawy, budowy, remontu, modernizacji, termomodernizacji lub przebudowy obiektów budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym.

Tyle przepisy, natomiast kłopot powstał przy ich interpretacji. Z początkiem 2011 r. wiele indywidualnych interpretacji podatkowych w zakresie prawidłowej stawki VAT na montaż mebli było korzystnych dla podatników. Dyrektorzy izb skarbowych orzekali, że takie usługi podlegają opodatkowaniu 8-proc. stawką VAT, kwalifikując je najczęściej jako modernizację.

Przepisy obowiązujące od 1 stycznia 2011 r. nie były jednak interpretowane jednolicie. Zaczęły pojawiać się interpretacje negujące stosowanie obniżonej stawki VAT na usługi montażu mebli.

Z uwagi na niejednolitość orzecznictwa Ministerstwo Finansów 12 października 2011 r. zmieniło interpretację dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w sprawie stawki VAT na usługi montażu stałej zabudowy wnękowej i kuchennej (nr PT8/033/24/WCX/11/PT-1169) z 8 proc. na 23 proc. Minister uznał, że czynności polegających na zabudowie wnękowej oraz montażu mebli kuchennych nie można uznać za modernizację, gdyż w istocie są jedynie zaopatrywaniem np. lokalu mieszkalnego w elementy wyposażenia, niestanowiące jego elementów konstrukcyjnych.

Takie stanowisko ministra finansów znalazło odzwierciedlenie w interpretacjach dyrektorów izb skarbowych, którzy jednolicie zaczęli udzielać informacji o konieczności stosowania stawki 23-proc. na usługi montażu mebli (np. interpretacje dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 25 listopada 2011 r., nr IBPP2/443-1054/11/ABu oraz z 5 grudnia 2011 r., nr IBPP2/443-1149/11/ABu).

Podatnicy, którzy wystąpili o indywidualną interpretację i uzyskali korzystne dla siebie rozstrzygnięcie oraz zastosowali się do niego, mają pewność, że organ podatkowy nie uzna w przyszłości ich postępowania za nieprawidłowe (dotyczy to rzecz jasna stosowania się do interpretacji do czasu, zanim ta została przez właściwy organ zmieniona).

A co z podatnikami, którzy stosowali w 2011 roku obniżoną do 8 proc. stawkę VAT na usługi montażu mebli, nie występując o wydanie interpretacji?

Uznać należy, że skoro podstawowa stawka VAT w wysokości 23 proc. na przedmiotowe usługi obowiązuje od 1 stycznia 2011 r., nie było podstaw do stosowania 8-proc. stawki VAT, a tym samym istnieje konieczność skorygowania wcześniejszych rozliczeń.

Krzysztof Łukasik,

kierownik Referatu Czynności Sprawdzających w Urzędzie Skarbowym Kraków-Podgórze

EKSPERT RADZI

@RY1@i02/2012/020/i02.2012.020.071001500.802.jpg@RY2@

Andrzej Nikończyk doradca podatkowy, partner w KNDP

Stosując stawki obniżone do realizowanych usług czy dostaw, trzeba mieć pewność co do przedmiotu świadczenia. Stawki obniżone są bowiem wyjątkiem od stawki podstawowej, a każdy wyjątek podlega wykładni ścisłej. Oznacza to, że wszelkie wątpliwości co do zaliczenia danych czynności np. do usług budowlanych organy będą rozstrzygały na niekorzyść podatnika.

Ustawa o VAT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) przewiduje stosowanie stawki 8-proc. tylko do dostawy, budowy, remontu, modernizacji, termomodernizacji lub przebudowy obiektów budowlanych lub ich części. Dodatkowym warunkiem jest, by prace te dotyczyły obiektów zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym. Do niego zaliczamy domy o powierzchni do 300 mkw. oraz lokale o powierzchni do 150 mkw. W przypadku domów lub lokali przekraczających te limity stawkę obniżoną stosuje do usług, proporcjonalnie do udziału limitu w ich powierzchni.

Kolejna trudność wynika z zaliczenia danych usług do zakresu wymienionego w ustawie, który organy interpretują zgodnie z prawem budowlanym. Tym samym przez prace remontowe rozumieją wyłącznie czynności mające na celu odtworzenie stanu pierwotnego, a niestanowiące bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Z kolei przez przebudowę rozumie się wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. W przypadku zmiany tych parametrów będziemy mieli do czynienia z budową części obiektu, więc czynności te też mogą być opodatkowane stawką 8-proc. Modernizację organy rozumieją w znaczeniu słownikowym, jako unowocześnienie i usprawnienie czegoś.

Zdaniem ministra finansów i podległych mu organów nie mieszczą się w tych pojęciach czynności sprowadzające się wyłącznie do montażu i instalacji, które nie są wykonywane w ramach budowy, remontu, modernizacji, termomodernizacji lub przebudowy.

Organy dopuszczają zatem stosowanie stawki obniżonej do czynności takich jak montaż zabudowy balkonowej, gdyż ma ona charakter usługi budowlanej (celem nabywcy nie jest zakup zabudowy, tylko zabudowanie balkonu i np. zmiana powierzchni lokalu), choć uzyskanie korzystnego stanowiska wymagało zaskarżenia wydanej interpretacji do sądu administracyjnego. Z kolei montaż markizy, która jest mocowana w sposób trwały do budynku przez wmurowanie elementów mocujących, zdaniem MF, powinien być opodatkowany stawką 23-proc., bowiem nie prowadzi do zmiany parametrów użytkowych, z czym oczywiście można dyskutować.

Dyrektywa 2006/112/WE dopuszcza stosowanie stawki obniżonej dla dostawy, budowy, remontu i przebudowy budynków mieszkalnych w ramach polityki społecznej. Pojęcia te nie mogą być interpretowane w świetle polskiego prawa budowlanego, bo są to autonomiczne pojęcia prawa wspólnotowego, co pozostawia miejsce na spór z organami podatkowymi. Jednak spór taki ma sens, tylko gdy montowany element będzie w świetle prawa cywilnego stanowił część składową lokalu lub domu. Stanie się tak, gdy montowany przedmiot nie będzie mógł zostać odłączony od lokalu bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany tego przedmiotu. Jednak nie obejmie to montażu szaf wnękowych (chyba że mają murowane elementy) czy zabudowy kuchennej, po prostu mocowanej do ścian czy podłóg.

Podatnicy, którzy błędnie stosowali obniżoną stawkę podatku, muszą liczyć się z wieloma problemami, począwszy od oceny podstawy opodatkowania. W przypadku gdy umówili się na cenę brutto, muszą policzyć wyższy VAT "do środka" i zmniejszy im to przychód. Z kolei jeśli cena była netto, to mogą skorygować in plus fakturę wystawioną na klienta o wyższy VAT. Nie oznacza to, że klient nam zwróci ten wyższy VAT, bowiem nasze roszczenie może być już przedawnione. Po określeniu wysokości należnego VAT według wyższej stawki powinniśmy skorygować deklaracje i uregulować zaległość wraz z odsetkami. W przypadku odsetek, dokonując korekty samodzielnie możemy obniżyć ich wysokość do 75 proc. Jednak jeśli organ wyda nam decyzję, będziemy musieli zapłacić pełne odsetki. Samodzielna korekta deklaracji dodatkowo uwolni nas od odpowiedzialności na gruncie kodeksu karnego skarbowego, zaś w przypadku decyzji musimy liczyć się również ze sprawą karną. Wtedy w najlepszym przypadku skończy się ona mandatem. Dokonując korekty, należy złożyć wyjaśnienie jej przyczyn, zatem przyznać się do błędu. Wtedy jednak powinniśmy korygować cały okres nieprzedawniony.

Podstawa prawna

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.).

Oprac. Ewa Matyszewska