Jak odliczać VAT przy zakupach mieszanych

konsultant podatkowy w ECDDP

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje w zakresie, w jakim nabyte towary lub usługi są lub będą wykorzystywane przez podatnika do działalności opodatkowanej. Z kolei zgodnie z art. 90 ust. 1 tego aktu prawnego, wobec towarów i usług wykorzystywanych do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik musi odrębnie określić kwoty podatku naliczonego związane z czynnościami, do których przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego. Jeżeli nie można wyodrębnić całości lub części kwot, o których mowa powyżej, podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, wobec których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego. Powyższy przepis umożliwia odliczenie podatku naliczonego za pomocą tzw. proporcji ustalonej przez podatnika.

Podatnik powinien zatem odliczać podatek naliczony w oparciu o kilka zasad. I tak, jeżeli potrafi przyporządkować dokonany zakup do sprzedaży opodatkowanej, odlicza całą kwotę, jaka wynika z faktury dokumentującej zakup. Natomiast jeżeli jest w stanie przyporządkować zakup w zakresie wykonywania czynności opodatkowanych, jak i niepodlegających opodatkowaniu - odliczenie powinno następować wyłącznie w zakresie kwoty podatku naliczonego, jaki służy czynnościom opodatkowanym. Pozostała jego część uznana być powinna jako służąca wyłącznie działalności, co do której prawo do odliczenia w ogóle nie przysługuje. W przypadku gdy podatnik potrafi przyporządkowywać zakup w części, która ma potwierdzenie w sprzedaży opodatkowanej oraz równocześnie nie będzie mógł przyporządkować pozostałej kwoty czynnościom opodatkowanym i niepodlegającym opodatkowaniu - powinien odliczyć kwotę podatku naliczonego w pełnej wysokości. Natomiast jeśli podatnik w ogóle nie jest w stanie przypisać zakupu czynnościom opodatkowanym lub niepodlegającym opodatkowaniu - będzie uprawniony do zastosowania pełnego odliczenia VAT. Z kolei gdy zakup służy tylko i wyłącznie czynnościom niepodlegającym opodatkowaniu - podatnik w ogóle nie będzie uprawniony do odliczenia kwoty podatku naliczonego.

Odnosząc te zasady do opisanego problemu, należy stwierdzić, że w sytuacji gdy podatnik nie jest w stanie przyporządkować zakupów, które służą zarówno działalności opodatkowanej, jak i niepodlegającej opodatkowaniu VAT, jest uprawniony do odliczenia podatku VAT według ustalonego wskaźnika proporcji, który w tym przypadku zawsze wyniesie 100 proc. Potwierdzają to sądy administracyjne (por. m.in. wyrok WSA w Gdańsku z 12 października 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 477/10, uchwała NSA z 24 października 2011 r., sygn. akt I FPS 9/10).

Podstawa prawna

Art. 86 ust. 1, art. 90 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054).

Oprac. Magdalena Majkowska