Nawet poleconego kontrahenta trzeba sprawdzić na użytek VAT

Przedsiębiorca kupując towary, nie może się opierać tylko na tym, że sprzedawcę zarekomendował mu kolega z byłej pracy. To nie jest wystarczające do uznania, że dochował należytej staranności. Tak orzekł Naczelny Sąd Administracyjny.

Urząd skarbowy zakwestionował kwoty naliczonego VAT do odliczenia. Chodziło o faktury dokumentujące zakup kart telefonicznych typu prepaid wystawione przez spółkę z o.o. Urząd ustalił, że spółka ta nie kupowała kart telefonicznych, nie sprzedawała ich oraz że nie otrzymywała za nie zapłaty. Jedynie wystawiała faktury. Natomiast kontrolowany przedsiębiorca kupował karty od osób fizycznych. Spotykał się z nimi na stacjach benzynowych lub na parkingach. Płacił gotówką i nie brał żadnego pokwitowania. Faktury otrzymywał ze spółki z o.o. Według organu podatkowego sposób zawierania transakcji powinien wzbudzić jego wątpliwości - przede wszystkim, czy firma, która wystawiała faktury, rzeczywiście była właścicielem kart. Urząd nakazał przedsiębiorcy zwrócić ponad 20 tys. zł podatku odliczonego.

Podatnik nie zgodził się z tym. W złożonych zeznaniach przyznał, że kontrahenta polecił mu kolega z byłej pracy. Ponadto otrzymał faksem kopie dokumentów założycielskich spółki. Izba skarbowa uznała, że działania mogły co najwyżej potwierdzić istnienie firmy, ale nie były wystarczające do stwierdzenia, że rzeczywiście handluje ona kartami telefonicznymi.

Sąd wojewódzki w Białymstoku, który rozpoznał skargę przedsiębiorcy, przyznał rację fiskusowi. Zgodził się z urzędem, że transakcje przebiegały poza wszelkimi standardami wymiany gospodarczej.

W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym skarżący wskazał, że kupował karty przy drodze dojazdowej do Warszawy, ponieważ umożliwiało to obniżenie kosztów transportu i przyspieszenie transakcji. NSA nie wziął pod uwagę tego argumentu. Orzekł, że ewentualne korzyści ekonomiczne w związku z takim sposobem zawierania transakcji nie mogą wpływać na stosowanie przepisów o VAT i obowiązek dochowywania należytej staranności.

Wyrok jest prawomocny.

Prawo do odliczenia VAT

Aby podatnik mógł odliczyć podatek od towarów i usług z faktur dokumentujących zakup towarów czy wykonanie usług, kluczowe jest wykazanie, że wiedział albo na podstawie obiektywnych okoliczności powinien był wiedzieć, że transakcje, w których uczestniczy, stanowią nadużycie prawa do odliczenia VAT. Nie można odliczać VAT z faktur, które nie dokumentują rzeczywistych transakcji.

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl

Wyrok NSA z 17 kwietnia 2013 r. (sygn. akt I FSK 678/12).