Zagraniczny oddział może odliczyć VAT

NSA w wyroku z 26 lutego 2013 r. (sygn. akt I FSK 493/12) uznał, że oddział zagranicznej firmy w Polsce ma prawo do pełnego odliczania VAT od zakupów związanych z wykonywaniem usług serwisu gwarancyjnego na rzecz jednostki macierzystej.

Sprawa dotyczyła interpretacji, o którą oddział brytyjskiej spółki wystąpił do dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach. Z wniosku wynikało, że oddział ma w Polsce status czynnego podatnika VAT. Sprzedaje tu silniki i agregaty prądotwórcze oraz inne towary i świadczy usługi ich serwisowania. Oddział wyjaśnił, że z realizacji usług rozlicza się z jednostką macierzystą na podstawie dokumentów wewnętrznych, które opisywały czynności reklamacyjne. W związku z tym pytał, czy ma prawo do pełnego odliczania podatku naliczonego od zakupów dokonanych w Polsce, a związanych bezpośrednio z działalnością jednostki macierzystej.

Minister finansów stwierdził, że czynności wykonywane między oddziałem przedsiębiorcy zagranicznego a firmą macierzystą są wykonywane w ramach tej samej osoby prawnej i dlatego nie spełniają definicji świadczenia usług na gruncie ustawy o VAT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.). W efekcie oddział nie może odliczyć VAT z faktur dokumentujących zakupy części czy usług podwykonawców.

Sprawa trafiła do sądu. WSA w Krakowie w wyroku z 6 grudnia 2011 r. (sygn. akt I SA/Kr 1569/11) uchylił interpretację. Stwierdził, że nie ma przeszkód, aby oddział w Polsce odliczał VAT, jeżeli wykonuje usługi gwarancyjne na rzecz klientów jednostki macierzystej oraz na rzecz swoich klientów, gdy w całości są one refinansowane przez spółkę matkę. W ocenie sądu organ bezpodstawnie zawęził prawo do odliczenia, czym naruszył art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy o VAT i zasadę neutralności opodatkowania. Minister złożył skargę kasacyjną do NSA, ale sąd podtrzymał orzeczenie.

Prawomocne rozstrzygnięcie NSA może mieć znaczenie dla innych firm mających w Polsce centra usług w formie oddziałów, w tym firm doradczych, inżynierskich oraz koncernów tworzących w Polsce oddziały do wspierania sprzedaży. Orzeczenie nie ma jednak odniesienia do sytuacji krajowych spółek i ich oddziałów z siedzibą w Polsce. Te podmioty nie dysponują odrębnymi NIP, a zatem podatek naliczony i należny rozliczana spółka matka.

Te oddziały zagranicznych firm w Polsce, które stosowały się do niekorzystnego stanowiska fiskusa, mogą składać wnioski o nadpłatę. W praktyce jedno orzeczenie NSA, nawet prawomocne, nie gwarantuje jednak zwrotu. Organy, wszczynając postępowanie o zwrot, mogą argumentować, że zapadło ono w indywidualnej sprawie i nie ma przełożenia na innych podatników. Z kolei firmy mogą wystąpić o indywidualną interpretację i w razie negatywnego stanowiska złożyć skargę do sądu. Jest szansa, że sąd, biorąc pod uwagę zapadłe orzeczenie NSA, negatywną interpretację uchyli.

Linia orzecznicza sądów w tej sprawie dopiero się kształtuje. Przykładowo WSA w Gliwicach w wyroku z 25 września 2012 r. (sygn. akt III SA/Gl 986/12, nieprawomocny) uznał, że oddział zagranicznego przedsiębiorcy nie stanowi odrębnego podatnika VAT. Przedsiębiorstwo zagraniczne, rejestrując swój oddział w Polsce, nie dokonało rejestracji odrębnego podatnika, lecz rejestracji własnego przedsiębiorstwa. Dlatego - w ocenie sądu - mimo że w Polsce funkcjonuje oddział firmy zagranicznej, to podatnikiem VAT jest przedsiębiorca zagraniczny prowadzący działalność za pośrednictwem oddziału. Oznacza to, że czynności wykonywane między oddziałem spółki zagranicznej a zagraniczną centralą czy innymi jego zagranicznymi oddziałami nie są czynnościami wykonywanymi na rzecz innej osoby prawnej, jako że są one świadczone w ramach tej samej osoby prawnej. Oddział nie ma więc prawa do odliczenia.

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl

OPINIA EKSPERTA

@RY1@i02/2013/049/i02.2013.049.071000500.802.jpg@RY2@

Tomasz Hatylak doradca podatkowy z kancelarii Squire Sanders Święcicki Krześniak

NSA po raz pierwszy zajął się rozstrzygnięciem ważnego problemu, który był istotnym ograniczeniem finansowym dla wielu przedsiębiorców zagranicznych prowadzących działalność w Polsce. Oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez ministra finansów, który domagał się uznania, że przedsiębiorca zagraniczny prowadzący w Polsce oddział nie ma prawa do odliczania VAT od wydatków ponoszonych przez oddział w związku z czynnościami wykonywanymi na rzecz swojej centrali. W podobnych sprawach organy podatkowe konsekwentnie twierdziły, że oddziałom zagranicznych firm prawo do odliczenia VAT nie przysługuje. W omawianym wyroku NSA wyraźnie potwierdził prawidłowość przyjętej przez oddział argumentacji prawnej i uznał, że praktyka organów podatkowych nie jest prawidłowa. W mojej ocenie to bardzo ważne rozstrzygnięcie. Myślę, że ma ono duże znaczenie dla wszystkich firm utrzymujących w Polsce centra usług, centra badawcze czy jednostki usługowe. Ponieważ organy podatkowe zajmowały wcześniej z reguły niekorzystne dla podatników stanowisko, podatnicy zyskali nowy istotny argument w dyskusjach na temat optymalizacji podatkowej ich rozliczeń.