Ulga na złe długi będzie wymagała skrupulatnego liczenia

Czytelnik: Od stycznia 2013 r. obowiązują zmienione zasady stosowania ulgi podatkowej na złe długi. Towarzyszą jej niejednakowo określone terminy poszczególnych uregulowań. Jak je stosować?

@RY1@i02/2013/045/i02.2013.045.13000020b.802.jpg@RY2@

Hubert Łęcki, biuro rachunkowe Hubertus

Nowe prawo to wynik wprowadzonych tzw. ustawą deregulacyjną zmian przepisów dotyczących VAT. Najważniejszą z nich jest skrócenie potrzebnego do uznania nieściągalności wierzytelności czasu ze 180 do 150 dni. Gdy w tym okresie, licząc od daty wystawienia faktury, kontrahent nie ureguluje należności, podatnik może pomniejszyć zarówno podstawę opodatkowania, jak i samej należności dla fiskusa. Korekta może dotyczyć całego okresu, w którym płynął określony w ustawie, liczony od daty zawartej w umowie lub na fakturze płatności, termin płatności. Trzeba jednak pamiętać, że nowe prawo nie dotyczy należności, które mają więcej niż dwa lata. Ten z kolei czas biegnie od końca roku, w którym nastąpiła transakcja, a nie konkretnej daty wystawienia faktury, co jest korzystne dla wierzycieli i oznacza w większości przypadków wydłużenie terminu umożliwiającego skorzystanie z prawa do niższego podatku.

Ograniczeniem jest natomiast zastrzeżenie mówiące o tym, że ulga nie może być stosowana w związku z transakcją, której stroną była firma znajdująca się w likwidacji w trakcie postępowania upadłościowego. Podobne zapisy znajdowały się co prawda w poprzednio obowiązujących uregulowaniach. Do końca ub.r. jednak obowiązywała zasada, iż prawo do obniżonego podatku nie dotyczy transakcji, których stroną była firma kończąca działalność w momencie dostawy towaru lub świadczenia będącej przedmiotem ulgi usługi. Obecnie ten kluczowy z punktu widzenia wierzyciela moment został przesunięty na dzień poprzedzający złożenie przez niego deklaracji wykazującej korektę. Może się zatem niestety zdarzyć, że nieuczciwy dłużnik, wiedząc o długotrwałym zaleganiu z płatnością na znaczną kwotę, pod koniec określonego w ustawie terminu na uregulowanie płatności złoży wniosek o ogłoszenie upadłości i tym samym uniemożliwi wierzycielowi dokonanie korekty w jego rozliczeniach z fiskusem.

To niejedyne ograniczenia. Korekta podstawy opodatkowania i podatku może nastąpić pod warunkiem, że do dnia złożenia przez wierzyciela deklaracji podatkowej wierzytelność nie została uregulowana lub zbyta w jakiejkolwiek formie. Tak więc wierzyciel może dokonać obniżenia podatku tylko wtedy, gdy należność, co oczywiste, nie została opłacona, ale także wówczas gdy nie trafiła na wtórny rynek długu. W obu przypadkach, jak wynika z nowych uregulowań prawnych, możliwość zastosowania ulgi nie przysługuje.

Zawiadomienie o korekcie podatku znacznie zostało uproszczone. Obecnie wierzyciel, inaczej niż w poprzednich latach, nie ma obowiązku poinformowania dłużnika o zamiarze skorzystania z ulgi, a także o samym nadaniu sprawie urzędowego biegu. Musi o niej jedynie zawiadomić właściwego dla niego naczelnika urzędu skarbowego wraz z podaniem kwoty oraz danych dłużnika, tak aby informacja ta mogła być zweryfikowana przez organa skarbowe. Nie można tego jednak dokonać w dowolny sposób. Wzór zawiadomienia określił minister finansów w rozporządzeniu (VAT-ZD).

W przypadku niepełnego uregulowania należności korekta dotyczyć powinna podatku przypadającego na niezapłaconą część. Należy pamiętać, że obecnie dłużnik, który nie uregulował w określonym terminie należności za towar czy usługę i odliczył podatek VAT z faktury dokumentującej tę czynność, jest zobowiązany do dokonania korekty podatku naliczonego niezależnie od tego, czy wierzyciel w stosunku do tej należności skorzystał z ulgi, czy też nie. Także on powinien dokonać korekty naliczonego ze względu na nieuregulowane należności podatku. Jeśli tego nie zrobi, naraża się na dotkliwe sankcje karne. Urząd skarbowy może doliczyć dodatkowy podatek w wysokości maksymalnie 30 proc. kwoty wynikającej z nieopłaconych faktur. Sankcja ta nie dotyczy osób fizycznych, wobec których czyn taki, w zależności od wysokości zaległej płatności, traktowany jest jako wykroczenie lub przestępstwo skarbowe i podlega grzywnie lub odpowiedzialności, której wymiar określony jest innymi przepisami.

Trzeba także wiedzieć, że do wierzytelności powstałych przed 1 stycznia 2013 r. stosowane są nadal przepisy w starym brzmieniu. Jednak nowe uregulowania mają zastosowanie do należności powstałych przed tą datą, które stały się nieściągalne potem. Jeżeli w br. minie 150. dzień od terminu płatności, dłużnik powinien skorygować odliczony wcześniej podatek. Zatem obowiązek ten obejmie nieuregulowane należności powstałe 4 sierpnia 2012 r. i później.

Hubert Łęcki,

 biuro rachunkowe Hubertus