Czy przekazanie próbek jest i będzie opodatkowane

@RY1@i02/2013/044/i02.2013.044.071000800.804.jpg@RY2@

Izba Skarbowa w Szczecinie

Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o VAT przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się również przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:

1) przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,

2) wszelkie inne darowizny

- jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo, w całości lub w części, do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności.

Z kolei w myśl art. 7 ust. 3 ww. ustawy przepisu ust. 2 nie stosuje się do przekazywanych drukowanych materiałów reklamowych i informacyjnych, prezentów o małej wartości i próbek. Zgodnie z obowiązującą od 1 kwietnia 2013 r. treścią przepisu art. 7 ust. 3 ustawy - przepisu ust. 2 nie będzie się stosowało do przekazywanych prezentów o małej wartości i próbek, jeżeli przekazanie to następuje na cele związane z działalnością podatnika.

Rozstrzygając jednak kwestię powstania ewentualnego obowiązku opodatkowania nieodpłatnego przekazania przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, należy odróżnić przekazanie prezentu o małej wartości od przekazania próbki. Jak stanowi bowiem art. 7 ust. 4 ustawy, przez prezenty o małej wartości, o których mowa w ust. 3, rozumie się przekazywane przez podatnika jednej osobie towary:

1) o łącznej wartości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 100 zł, jeżeli podatnik prowadzi ewidencję pozwalającą na ustalenie tożsamości tych osób;

2) których przekazania nie ujęto w ewidencji, o której mowa powyżej, jeżeli jednostkowa cena nabycia towaru (bez podatku), a gdy nie ma ceny nabycia, jednostkowy koszt wytworzenia, określone w momencie przekazywania towaru, nie przekraczają 10 zł.

Stosownie zaś do art. 7 ust. 7 ustawy o VAT przez próbkę, o której mowa w ust. 3, rozumie się niewielką ilość towaru reprezentującą określony rodzaj lub kategorię towarów, która zachowuje skład oraz wszystkie właściwości fizyczne, fizykochemiczne i chemiczne lub biologiczne towaru, przy czym ilość lub wartość przekazywanych (wręczanych) przez podatnika próbek nie wskazują na działanie mające charakter handlowy. Zgodnie z obowiązującą od 1 kwietnia 2013 r. treścią przepisu art. 7 ust. 7 - przez próbkę, o której mowa w ust. 3, rozumie się identyfikowalne jako próbka egzemplarz towaru lub jego niewielką ilość, które pozwalają na ocenę cech i właściwości towaru w jego końcowej postaci, przy czym ich przekazanie (wręczenie) przez podatnika:

1) ma na celu promocję tego towaru, oraz

2) nie służy zasadniczo zaspokojeniu potrzeb odbiorcy końcowego w zakresie danego towaru, chyba że zaspokojenie potrzeb tego odbiorcy jest nieodłącznym elementem promocji tego towaru i ma skłaniać tego odbiorcę do zakupu promowanego towaru.

Biorąc pod uwagę wskazane przepisy, należy stwierdzić, że takie przekazanie (niezależnie od wartości przekazywanych próbek) nie podlega opodatkowaniu VAT, o ile spełnione są warunki ustawowe, tj. ilość lub wartość wręczanych przez podatnika próbek (niewielkich ilości towaru) nie wskazuje na działanie mające charakter handlowy.

@RY1@i02/2013/044/i02.2013.044.071000800.805.jpg@RY2@

Mirosława Zugaj menedżer w Grant Thornton

Zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy o VAT - w brzmieniu do 1 kwietnia 2013 r. - nieodpłatne wydania drukowanych materiałów reklamowych i informacyjnych, prezentów o małej wartości i próbek nie są czynnością zrównaną z odpłatną dostawą. Nie podlegają zatem opodatkowaniu VAT. Bez znaczenia jest cel takiego wydania oraz związek z prowadzoną działalnością. Cel ten będzie istotny dopiero od 1 kwietnia, kiedy zacznie obowiązywać część znowelizowanych ustawą z 7 grudnia 2012 r. zmian.

Od tego dnia nieopodatkowane będzie jedynie nieodpłatne przekazanie prezentów i próbek, jeżeli następuje ono na cele związane z działalnością podatnika. Ustawodawca zawęził zatem katalog towarów, których wydanie nie podlega opodatkowaniu (poprzez usunięcie z niego drukowanych materiałów reklamowych i informacyjnych) oraz wprowadził warunek, którego spełnienie wyłącza opodatkowanie. Warunkiem jest to, by wydanie próbki/prezentu nastąpiło na cele prowadzonej działalności.

Bez zmian pozostawiono definicję prezentów o małej wartości. Są nimi nadal przekazywane przez podatnika jednej osobie towary o łącznej wartości nieprzekraczającej w roku podatkowym 100 zł, jeżeli podatnik prowadzi ewidencję pozwalającą na ustalenie tożsamości tych osób. Jeśli ewidencja taka nie jest prowadzona lub wydanie nie zostało w niej odnotowane, to prezentem małej wartości jest towar, którego jednostkowa cena nabycia (bez podatku) lub jednostkowy koszt wytworzenia, określone w momencie przekazywania towaru, nie przekraczają 10 zł. Zatem po 1 kwietnia obowiązują te same limity prezentów małej wartości, których przekazanie nie rodzi obowiązku naliczenia VAT.

Od 1 kwietnia zacznie obowiązywać nowa definicja próbki. W obu przypadkach pojawia się jednak odwołanie do towaru. Obecnie próbką jest odpowiednio niewielka ilość towaru reprezentująca określony rodzaj lub kategorię towarów, która zachowuje skład oraz wszystkie właściwości fizyczne, fizykochemiczne i chemiczne lub biologiczne towaru. Od 1 kwietnia próbka to identyfikowalny jako próbka egzemplarz towaru lub jego niewielka ilość, które pozwalają na ocenę cech i właściwości towaru w jego końcowej postaci. Istotne, by ilość przekazywanego towaru nie wskazywała na działania mające charakter handlowy lub przekazany towar miał na celu jego promocję oraz przekazana ilość nie służyła zaspokojeniu potrzeb odbiorcy końcowego w zakresie danego towaru, chyba że zaspokojenie potrzeb tego odbiorcy jest nieodłącznym elementem promocji towaru i ma skłaniać odbiorcę do zakupu promowanego towaru. Ustawodawca stara się więc ograniczyć próby nieodpłatnego i nieopodatkowanego VAT przekazywania znacznej ilości towarów pod płaszczykiem przekazywania próbek.

W mojej ocenie do pojęć próbki i prezentu małej wartości można odwoływać się w zależności od potrzeb i sytuacji. Jeśli bowiem wydawany towar nie spełnia definicji próbki, ale może być uznany za prezent małej wartości (do 10 zł), to nie ma obecnie podstaw, by wydanie towaru opodatkowywać. Przykładowo nieodpłatne wydanie klientowi sklepu napoju, w opakowaniu o pojemości takiej jak dostępna w sklepie, nie może być uznane za przekazanie próbki. Nie jest to bowiem niewielka ilość towaru, o której mowa w obecnej treści art. 7 ust. 4 ustawy o VAT. Jednocześnie takie przekazanie może nie podlegać VAT. Z uwagi bowiem na wartość spełnione są warunki do uznania przekazanego napoju za prezent małej wartości. Bez znaczenia pozostaje to, czy wydanie nastąpiło np. w celu promocji towaru, czy też wyłącznie na cele osobiste obdarowanych.

Po 1 kwietnia sytuacja będzie nieco inna. Przede wszystkim, aby wydanie prezentu małej wartości czy próbki nie podlegało VAT, konieczne będzie to, by dokonać tego w związku z prowadzoną działalnością. Posługując się tym samym przykładem, załóżmy, że jego właściciel wydaje napoje w opakowaniach spełniających definicję próbki. Jeśli uczyni to w ramach promocji i zachęcania do nabywania danego napoju w jego sklepie - wydanie nie będzie podlegało opodatkowaniu. Jeśli przekaże nieodpłatnie napoje pracownikom, do czego obligują go przepisy bhp - to także nie zapłaci VAT. W obu sytuacjach wydanie napoju ma ewidentny związek z działalnością. Jeśli jednak właściciel sklepu przekazywałby swoim pracownikom np. napoje dla dzieci i czyniłby to wyłącznie z własnej woli, trudno mówić, iż przekazanie ma związek z działalnością.

Należy więc wskazać, że do 1 kwietnia przekazanie próbki nie podlega opodatkowaniu, bez względu na to, komu i w jakich okolicznościach jest ona przekazana. Bez znaczenia pozostaje także sama wartość próbki. Jeśli cena nabycia czy koszt wytworzenia przekracza 10 zł, ale towar spełnia definicję próbki - podatnik nie musi naliczać VAT. Przepisy nie nakazują np. opodatkowywania nadwyżki wartości próbki powyżej 10 zł. Po 1 kwietnia nie będzie rozwiązań wprowadzających obowiązek opodatkowania przekazania próbki, której wartość wytworzenia lub nabycia przekracza 10 zł. Po tym dniu istotny jednak będzie cel wydania próbki i jego związek z działalnością.

Podstawa prawna

Art. 7 ust. 2, 3, 4 i 7 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.).

EKSPERT RADZI

Czy od kwietnia zmienią się zasady naliczania PIT

Czytelnik zastanawia się, czy po 1 kwietnia 2013 r. przekazania próbek będą inaczej opodatkowane w PIT?

@RY1@i02/2013/044/i02.2013.044.071000800.806.jpg@RY2@

Katarzyna Puchacz konsultant w Accreo

Przedsiębiorstwa produkcyjne często prowadzą działalność promocyjną i reklamową poprzez nieodpłatne przekazywanie próbek wytwarzanych przez siebie towarów na rzecz potencjalnych lub obecnych klientów. Zdarza się również, że próbki otrzymują pracownicy. Na gruncie obecnych regulacji ustawy o VAT takie przekazanie, zgodnie z art. 7 ust. 3, nie stanowi odpłatnej dostawy towarów i nie podlega VAT. Od 1 kwietnia 2013 r. zmienia się definicja próbek. VAT nie będzie musiał być naliczany przez przedsiębiorcę jedynie wówczas, gdy przekazanie nastąpi wprost na cele promocyjne towaru, który jest przez próbkę reprezentowany. Niezależnie jednak od opodatkowania w VAT takie wydanie na gruncie PIT wymaga odrębnej analizy.

Zgodnie z definicją zawartą w ustawie o VAT próbką jest niewielka ilość towaru o składzie oraz właściwościach odpowiadających określonemu rodzajowi lub kategorii towarów, przekazywana poza działalnością handlową podatnika. Co istotne, ustawa ta nie określa maksymalnej wartości próbki, w przeciwieństwie do "prezentów o małej wartości", o których mowa w art. 7 ust. 4 ustawy o VAT - jej wartość może zatem przewyższać kwotę 10 zł.

Z początkiem kwietnia 2013 r. możliwość nieopodatkowania VAT przekazań próbek towarów obwarowana będzie dodatkowymi warunkami. Przede wszystkim, wydanie w celach promocyjnych umożliwi uniknięcia naliczania VAT na nieodpłatnym przekazaniu. Dodatkowo, wciąż ustawodawca nie uzależnia rozliczenia w VAT od wartości próbek.

Odmienne zasady opodatkowania próbek zakłada ustawa o PIT. Osoba fizyczna otrzymująca próbkę towaru od przedsiębiorcy uzyskuje nieodpłatne świadczenie stanowiące co do zasady przychód z innych źródeł, w rozumieniu art. 11 ust. 1 oraz art. 20 ust. 1 ustawy o PIT. Ustawa w art. 21 ust. 1 pkt 68a przewiduje jednak zwolnienie dla osób uzyskujących nieodpłatne świadczenia w związku z promocją lub reklamą świadczeniodawcy, o ile ich wartość nie przekracza 200 zł (chodzi o wartość brutto - por. interpretacja nr IBPBII/1/415-560/11/BJ).

Biorąc pod uwagę, że wartość większości próbek przekazywanych przez producentów rzadko jest wyższa niż 200 zł, podatnicy najczęściej korzystają ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 68a ustawy o PIT.

Dopiero wówczas gdy podatnik jednorazowo otrzyma próbki o wartości przekraczającej 200 zł, powstanie obowiązek podatkowy. W takiej sytuacji przedsiębiorca jest zobowiązany sporządzić informację PIT-8C i przekazać ją obdarowanemu podmiotowi oraz właściwemu urzędowi skarbowemu do końca lutego roku następującego po roku podatkowym, w którym doszło do opodatkowanego przekazania.

Analizowane zwolnienie nie przysługuje jednak osobom pozostającym z przedsiębiorcą w stosunku pracy lub stosunku cywilnoprawnym. W takich przypadkach każdorazowe przekazanie próbek - bez względu na ich wartość - będzie stanowiło odpowiednio przychód ze stosunku pracy (art. 12 ust. 1 ustawy o PIT) lub przychód z działalności wykonywanej osobiście (art. 13 pkt 8 ustawy o PIT). Wskazana konieczność opodatkowania PIT przysporzenia w postaci otrzymanej próbki nie budzi wątpliwości. W konsekwencji przedsiębiorca będzie zobowiązany do naliczenia, pobrania i odprowadzenia odpowiednich zaliczek na PIT z właściwego tytułu (por. interpretacja nr IPPB4/415-675/10-2/JK).

Jakkolwiek zmiany definicji próbki dla celów VAT skutkować będą koniecznością weryfikacji metody ich rozliczania w VAT, nie wpłyną jednak na rozliczenia przekazań w PIT.

Porównując regulacje dotyczące opodatkowania próbek, można zauważyć, że od 1 kwietnia 2013 r. ustawa o VAT wprost wskazuje, że próbka służy celom promocyjnym i reklamowym podatnika, co pokrywa się z warunkami zwolnienia nieodpłatnych przekazań w PIT. W praktyce, dla celów odpowiedniego opodatkowania przekazania próbek w VAT i PIT, należy zwrócić uwagę na odmienne podejście do wartości przekazywanych próbek, które w ustawie o VAT nie są ograniczane, podczas gdy w PIT próbki o wartości przekraczającej 200 zł brutto wymagają opodatkowania.

Oprac. Łukasz Zalewski