Kiedy jest import usług, a kiedy krótkotrwały najem

Opisany najem należy kwalifikować na podstawie ustawy o VAT jako import usług. Na uwadze należy mieć również obowiązek odprowadzenia podatku u źródła. Wnioski te należy oprzeć na dodatkowym założeniu, że udziałowiec niemiecki prowadzi działalność na terytorium Niemiec i nie ma siedziby bądź stałego miejsca prowadzenia działalności w Polsce. Wówczas ustalenie miejsca świadczenia usług odbędzie się według reguły wynikającej z art. 28b ust. 1 ustawy o VAT. Zgodnie z nim miejscem świadczenia usług, w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika, jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą ma siedzibę działalności (poza wyjątkami przewidzianymi ustawą). Oznacza to, że opodatkowanie transakcji nastąpi w Polsce. Z tego względu podmiot niemiecki powinien wystawić fakturę ze stawką NP (nie podlega), polska spółka zaś z tytułu tej transakcji będzie musiała rozliczyć w Polsce import usług według stawki 23 proc. na podstawie faktury wewnętrznej.

Jednocześnie zgodnie z art. 2 pkt 9 ustawy o VAT ustawodawca przez import usług rozumie świadczenie usług, z tytułu wykonania których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 omawianej ustawy. Generalnie zatem zakup usług od kontrahentów zagranicznych, których miejsce świadczenia ustalone na podstawie odrębnych przepisów znajduje się w Polsce, zobowiązuje nabywcę do rozliczenia VAT.

Dokonanie importu usług spowoduje obowiązek jego wykazania w miesięcznej lub kwartalnej deklaracji VAT-7 (odpowiednio VAT-7K). Podatnicy dokonujący czynności unijnych nie muszą natomiast wykazywać importu usług w informacji podsumowującej VAT-UE.

W przypadku wynajmu urządzenia od podmiotu zagranicznego trzeba rozważyć, czy nie zaistnieje obowiązek pobrania podatku u źródła. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT uzyskane w Polsce przez osoby podlegające ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu przychody, m.in. za użytkowanie lub prawo do użytkowania urządzenia przemysłowego, w tym środka transportu, urządzenia handlowego lub naukowego, podlegają opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem w wysokości 20 proc. Jeżeli podmiot wypłacający należność będzie miał certyfikat rezydencji odbiorcy, zastosowanie znajdzie stawka 5 proc., wskazana we właściwej umowie o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Zgodnie z polsko-niemiecką umową o unikaniu podwójnego opodatkowania za należności licencyjne uznaje się także należności za użytkowanie oraz prawo do użytkowania urządzenia przemysłowego, handlowego lub naukowego. W konsekwencji, jeśli uznamy najem za formę użytkowania urządzenia przemysłowego, handlowego lub naukowego, to wystąpi podatek u źródła. Organy podatkowe oraz częściowo sądownictwo stosują rozszerzającą wykładnię pojęcia "urządzenie przemysłowe". Uznają bowiem, że "urządzenia przemysłowe" to wszystkie urządzenia, które podatnik wykorzystuje w prowadzonej działalności, nawet jeżeli działalność ta nie ma charakteru przemysłowego w znaczeniu słownikowym tego pojęcia.

Zasadne wydaje się zatem uznanie, że należności płacone podmiotowi niemieckiemu będą podlegać podatkowi u źródła, przy czym dla możliwości stosowania przepisów polsko-niemieckiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania spółka z o.o. powinna uzyskać od udziałowca z Niemiec certyfikat rezydencji. Pozwoli to na zastosowanie stawki 5 proc.

Spółka, w związku z koniecznością poboru podatku u źródła, będzie zobowiązana do sporządzenia i przesłania do urzędu skarbowego do końca stycznia następnego roku deklaracji CIT-10Z oraz do sporządzenia i przesłania do urzędu skarbowego i do podmiotu niemieckiego do końca marca następnego roku informacji IFT-2R.

Krzysztof Biernacki

doradca podatkowy

Podstawa prawna

Art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 851). Art. 2 pkt 9 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.). Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku, sporządzona w Berlinie 14 maja 2003 r. (Dz.U. z 2005 r. nr 12, poz. 90).