Poradnia podatkowa

● Jak rozliczyć wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów udokumentowane paragonem

● Czy spółka cywilna może mieć status rolnika ryczałtowego

● Jaką stawką opodatkować usługi szkoleniowe z zakresu fryzjerstwa

● Czy nieodpłatne przekazanie pracownikom pakietów medycznych podlega opodatkowaniu

● Spółka A - jako główny wykonawca - realizowała prace budowlane. Po pewnym czasie inwestor zgłosił konieczność dokonania napraw gwarancyjnych, których wykonanie A zleciła firmie trzeciej. Jaką fakturę powinien wystawić ten ostatni podmiot - ze stawką 23 proc. czy z odwrotnym obciążeniem?

Od 1 stycznia 2017 r. na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 8 ustawy o VAT mechanizmem odwrotnego obciążenia objęte może być świadczenie usług stanowiących roboty budowlane, tj. usług wymienionych w poz. 2-48 załącznika nr 14 do ustawy o VAT (są to usługi sklasyfikowane w grupowaniach 41-43 stosowanej dla celów podatkowych PKWIU z 2008 r.). Świadczenie takich usług jest objęte mechanizmem odwrotnego obciążenia, jeżeli spełnione są łącznie trzy warunki:

● są świadczone przez podatnika, który nie korzysta ze zwolnienia podmiotowego,

● nabywcą usługi jest podatnik zarejestrowany jako czynny podatnik VAT,

● usługodawca świadczy usługę jako podwykonawca (zob. art. 17 ust. 1h ustawy o VAT).

Z przepisów nie wynika przy tym, jak należy rozumieć działanie w charakterze podwykonawcy. Należy uznać, że sytuacja taka ma miejsce, jeżeli efekt usług świadczonych przez usługobiorcę (będących robotami budowlanymi) stanowi część lub całość czynności wykonywanych przez innego podatnika jako wykonawcę czynności zleconych mu przez podmiot trzeci.

Mając to na uwadze, zauważyć należy, że w przedstawionej sytuacji ciążący na spółce obowiązek dokonania napraw wynika z gwarancji udzielonej w umowie zawartej z inwestorem. Tak więc dokonanie napraw spółka zleciła w ramach kontynuacji poprzedniego działania w charakterze głównego wykonawcy. Efekt wykonanych przez firmę trzecią usług w zakresie dokonania tych napraw stanowić więc będzie w istocie część czynności wykonanych przez spółkę na zlecenie inwestora.

W konsekwencji usługi te firma trzecia wykona jako podwykonawca. Jeżeli zatem spełnione są pozostałe wskazane powyżej warunki, świadczenie tych usług objęte jest mechanizmem odwrotnego obciążenia. W związku z tym firma ta będzie zobowiązana wystawić fakturę z odwrotnym obciążeniem.

Podobne stanowisko w udzielanych wyjaśnieniach reprezentują organy podatkowe. Tytułem przykładu można wskazać interpretację indywidualną dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 6 listopada 2017 r. (nr 0113-KDIPT1-2.4012.554.2017.2.KW), w której czytamy, że "skoro podmiot trzeci świadczy usługę naprawy gwarancyjnej wymienioną (...) w grupowaniu PKWiU 43.29.19.0 pod poz. 29 załącznika nr 14 do ustawy jako podwykonawca na rzecz Wnioskodawcy, to w analizowanej sprawie spełnione są przesłanki wynikające z art. 17 ust. 1 pkt 8 ustawy w zw. z art. 17 ust. 1h ustawy. W konsekwencji nabywana przez Zainteresowanego usługa naprawy gwarancyjnej od osoby trzeciej podlega opodatkowaniu z zastosowaniem mechanizmu odwróconego obciążenia. Zatem do rozliczenia podatku z tytułu przedmiotowej usługi zobowiązany jest usługobiorca - Wnioskodawca".

Podstawa prawna

Art. 17 ust. 1 pkt 8 w zw. z załącznikiem nr 14 oraz art. 17 ust. 1h ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1221 ze zm.).

● Podatnik prowadzący działalność gospodarczą (sklep) kupuje niekiedy towary w Niemczech. Zakupy te są najczęściej dokumentowane paragonami z niemieckim VAT. Czy rozliczając wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów podatnik ma prawo odliczać naliczany podatek należny?

Jedną z czynności podlegających opodatkowaniu VAT jest wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju (zob. art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT). Aby doszło do wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, konieczne jest, co do zasady, aby:

● doszło do nabycia prawa do rozporządzania jak właściciel towarami, które w wyniku dokonanej dostawy są wysyłane lub transportowane na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia wysyłki lub transportu przez dokonującego dostawy, nabywcę towarów lub na ich rzecz (zob. art. 9 ust. 1 ustawy o VAT), oraz

● stronami transakcji byli podatnicy oraz nabywane towary miały służyć działalności gospodarczej nabywcy (zob. art. 9 ust. 2 ustawy o VAT),

● nie miało zastosowania żadne z określonych przepisami art. 10 ustawy o VAT wyłączeń występowania wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów.

Jeżeli warunki te są spełnione (co w przedstawionym stanie faktycznym - można założyć - ma miejsce), do wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów dochodzi nawet, jeżeli sprzedawca nie wystawi faktury dokumentującej dostawę. Dotyczy to również sytuacji, gdy dostawa jest udokumentowana paragonem (zob. przykładowo interpretację indywidualną dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 2 maja 2011 r., nr ILPP4/443-101/11-2/JKa).

W takich przypadkach podatnicy, u których dochodzi do wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów, mogą korzystać z prawa do odliczenia. Przy czym po upływie trzech miesięcy od upływu miesiąca, w którym w odniesieniu do nabytych towarów powstał obowiązek podatkowy, obowiązani są do odpowiedniego pomniejszenia kwoty podatku naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym upłynął ten termin (zob. art. 86 ust. 10b pkt 2 lit. a w zw. z art. 86 ust. 10g ustawy o VAT). Ponowne powiększenie podatku naliczonego w takich przypadkach jest możliwe dopiero po otrzymaniu przez podatnika faktury dokumentującej dostawę towarów stanowiącą u podatnika wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów (zob. art. 86 ust. 10h ustawy o VAT).

Powoduje to, że prawo do odliczenia - jako kwot podatku naliczonego - kwot podatku należnego z tytułu wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów przysługuje podatnikowi tylko przez trzy miesiące od upływu miesiąca, w którym w odniesieniu do nabytych towarów powstał obowiązek podatkowy. Po upływie tego okresu podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia, a jeżeli to zrobił, jest obowiązany do korekty odliczonego podatku. Z prawa do odliczenia w takim przypadku podatnik będzie mógł skorzystać tylko na skutek otrzymania faktury.

Podstawa prawna

Art. 5 ust. 1 pkt 4, art. 9, art. 10, art. 86 ust. 10b pkt 2 lit. a w zw. z art. 86 ust. 10g oraz art. 86 ust. 10h ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1221 ze zm.).

Osoby fizyczne zamierzają założyć spółkę cywilną prowadzącą działalność rolniczą. Czy spółka ta będzie mogła być rolnikiem ryczałtowym i sprzedawać produkty rolne na podstawie wystawianych przez nabywców faktur VAT-RR?

Jak stanowi art. 2 pkt 19 ustawy o VAT, rolnikiem ryczałtowym jest rolnik dokonujący dostaw produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej lub świadczącego usługi rolnicze, korzystającego ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT.

W świetle tego przepisu rolnikami ryczałtowymi mogą być nie tylko osoby fizyczne, ale również osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej. Przesądza o tym brzmienie art. 116 ust. 2 pkt 3 ustawy o VAT, w którym ustawodawca określił element konieczny faktury VAT-RR (dane dowodu osobistego lub innego dokumentu stwierdzającego tożsamość), w przypadku gdy rolnik ryczałtowy jest osobą fizyczną. Wskazuje to, że ustawodawca dopuszcza możliwość, że rolnikami ryczałtowymi są podmioty niebędące osobami fizycznymi. Potwierdzają to w udzielanych wyjaśnieniach organy podatkowe, czego przykładem może być interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 19 marca 2015 r. (nr ITPP1/4512-10/15/BK). Czytamy w niej, że "spółka cywilna, która nie jest obowiązana na podstawie odrębnych przepisów do prowadzenia ksiąg rachunkowych, jest podmiotem, który może posiadać status rolnika ryczałtowego".

A zatem jak najbardziej spółka cywilna, o której mowa, będzie mogła posiadać status rolnika ryczałtowego. W takim przypadku czynni podatnicy VAT nabywający od spółki produkty rolne (oraz usługi rolnicze) będą obowiązani wystawiać spółce faktury VAT RR (zob. art. 116 ust. 1 ustawy o VAT), jak również wypłacać spółce kwoty zryczałtowanego zwrotu podatku obliczone według stawki 7 proc. (zob. art. 115 w zw. z art. 146a pkt 3 ustawy o VAT).

Podstawa prawna

Art. 2 pkt 19, art. 43 ust. 1 pkt 3, art. 115, art. 116 ust. 1 oraz art. 146 pkt 3 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1221 ze zm.).

● Osoba fizyczna prowadzi salon fryzjerski i jest z tego tytułu zarejestrowana jako czynny podatnik VAT. Zamierza ona rozszerzyć działalność o prowadzenie szkoleń z zakresu fryzjerstwa. Czy z tytułu świadczenia tych usług konieczne jest naliczanie VAT?

Świadczenie usług szkoleniowych jest, co do zasady, opodatkowane VAT według stawki 23 proc. (na podstawie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy o VAT). Nie dotyczy to usług szkoleniowych zwolnionych od podatku na podstawie przepisów art. 43 ust. 1 pkt 26-29 ustawy o VAT oraz par. 3 ust. 1 pkt 13 i 14 rozporządzenia w sprawie zwolnień od VAT. Należy wskazać, że w art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy o VAT oraz par. 3 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia w sprawie zwolnień od VAT przewidziano zwolnienia obejmujące usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego (inne niż wymienione w art. 43 ust. 1 pkt 26 ustawy o VAT). Dotyczy to usług:

● prowadzonych w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach lub

● świadczonych przez podmioty, które uzyskały akredytację w rozumieniu przepisów ustawy z 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz.U. z 2017 r. poz. 59 ze zm.) - wyłącznie w zakresie usług objętych akredytacją, lub

● finansowanych w przynajmniej 70 proc. ze środków publicznych.

Z treści pytania nie wynika jednak, aby w przedstawionej sytuacji miało zastosowanie jedno z tych zwolnień. Prowadzi to do wniosku, że świadczenie przez podatnika usług szkoleniowych z zakresu fryzjerstwa nie jest zwolnione od VAT, a w konsekwencji jest opodatkowane VAT według stawki 23 proc.

Podstawa prawna:

Art. 41 ust. 1 oraz art. 43 ust. 1 pkt 26-29 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1221 ze zm.).

Par. 3 ust. 1 pkt 13 i 14 rozporządzenia ministra finansów z 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 701).

Spółka wykupiła pakiety medyczne dla swoich pracowników. Czy ich nieodpłatne przekazanie załodze powinna potraktować jako podlegające opodatkowaniu VAT nieodpłatne świadczenie usług?

Opodatkowaniu VAT podlega m.in. odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju (zob. art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT). Przy czym za odpłatne świadczenie usług uznaje się również m.in. nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika (zob. art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT).

W wyjaśnieniach organów podatkowych dominuje stanowisko, że w związku z nieodpłatnym przekazywaniem pracownikom usług medycznych nie dochodzi do podlegającego opodatkowaniu VAT nieodpłatnego świadczenia usług. Tytułem przykładu wskazać można interpretacje indywidualne dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 2 marca 2016 r. (nr ILPP3/4512-1-241/15-4/NF) oraz dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 4 października 2016 r. (nr IPPP2/4512-534/16-4/AO). Jak czytamy w drugiej z tych interpretacji, "przepis art. 8 ust. 2 ustawy o VAT odnoszący się do nieodpłatnego świadczenia usług, nie znajduje zastosowania w odniesieniu do tych czynności, które w razie ich uznania za podlegające opodatkowaniu zostałyby zwolnione od podatku". W konsekwencji organ podatkowy wyjaśnił, że "nieodpłatne przekazanie/udostępnianie przez Wnioskodawcę usług medycznych pracownikom nie spełnia/nie będzie spełniać wskazanej w art. 8 ust. 2 ustawy o VAT przesłanki do objęcia ich opodatkowaniem".

Prowadzi to do wniosku, że nieodpłatne przekazanie przez spółkę pracownikom nabytych w tym celu pakietów medycznych nie stanowi podlegającego opodatkowaniu nieodpłatnego świadczenia usług. Przekazania takiego spółka nie musi zatem wykazywać (ze stawką ZW) w ewidencji VAT (a w konsekwencji w pliku JPK_VAT) ani w deklaracjach VAT.

Podstawa prawna

Art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1221 ze zm.).

@RY1@i02/2018/102/i02.2018.102.071000500.806.jpg@RY2@

Tomasz Krywan

doradca podatkowy