O tym, czy komornik działa jak zwykły przedsiębiorca

O CO TOCZYŁ SIĘ SPÓR

Spór toczył się o to, czy komornik działa jak organ władzy publicznej i w związku z tym jego działalność nie jest opodatkowana VAT (art. 15 ust. 6). Czy może działa jednak jak zwykły przedsiębiorca i w związku z tym powinien rozliczać VAT od opłat egzekucyjnych. Problem powstał w związku ze zmianą interpretacji ogólnej MF. Początkowo resort twierdził, że komornicy nie są podatnikami VAT z tytułu opłat egzekucyjnych, bo działają jako organ władzy publicznej (interpretacja ogólna nr PP10-812-802/04/MR/1556PP).

Po 11 latach, 9 czerwca 2015 r. zmienił jednak swoje stanowisko, uznając, że komornik działa niczym przedsiębiorca i VAT od opłat egzekucyjnych będzie należny od 1 października 2015 r. (interpretacja zmieniająca nr PT1.050.1.2015.LJU.19). Komornicy nie chcieli się z tym pogodzić, a orzeczenia sądów wojewódzkich były rozbieżne.

ROZSTRZYGNIĘCIE

Uchwała NSA potwierdziła stanowisko fiskusa. Sędziowie uznali, że komornik działa jak niezależny przedsiębiorca, a nie jak organ władzy publicznej. NSA wyjaśnił, że przemawia za tym wiele okoliczności: komornicy płacą składki na ubezpieczenie społeczne jak osoby prowadzące działalność gospodarczą, podobnie jak przedsiębiorcy mogą wybrać liniową 19-proc. stawkę PIT i płacą podatek od nieruchomości na tych samych zasadach. Co więcej, komornik jest samodzielny finansowo, prowadzi działalność zawodową na własny rachunek, w kancelarii, w związku z czym bliżej mu do przedsiębiorcy niż do organu władzy.

Podkreślił, że choć u komorników, jak u notariuszy, wysokość opłat jest reglamentowana prawnie, to wcale nie oznacza to, iż nie prowadzą oni działalności gospodarczej.

PODSUMOWANIE

Uchwała NSA nie zakończyła sporu o VAT od opłat egzekucyjnych. Po niej przeniósł się on do Sądu Najwyższego, który zajął się tym, czy opłata egzekucyjna już zawiera w sobie VAT, czy też ma być o niego powiększana. W tym drugim przypadku straciliby wierzyciele i dłużnicy, a nie komornicy. W uchwale z 27 lipca 2017 r., sygn. akt III CZP 97/16, SN orzekł, że komornicy nie mogą doliczać VAT do opłat egzekucyjnych. Obecnie sprawa czeka na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego, do którego 31 lipca 2017 r. skierował ją Sąd Rejonowy Poznań Grunwald i Jeżyce, sygn. TK P 16/17. TK ma odpowiedzieć na dwa pytania. Po pierwsze, czy brak jednoznacznego określenia w ustawie o VAT statusu komornika jako podatnika tego podatku jest zgodny z konstytucją. I po drugie, czy zgodne z konstytucją są przepisy ustawy o komornikach sądowych dotyczące opłat egzekucyjnych, w zakresie, jakim nie określają bezpośrednio, czy opłata jest brutto czy netto.

@RY1@i02/2018/005/i02.2018.005.07100090e.801.jpg@RY2@