O odwrotnym obciążeniu na usługi budowlane

O CO TOCZYŁ SIĘ SPÓR

Chodziło o rozstrzygnięcie, jak powinien opodatkować usługi w zakresie wykończenia wnętrz generalny wykonawca, któremu właściciel powierzył wykonanie wykończenia w lokalu najemcy. Chodziło więc o sytuację, gdy właściciel budynku wynajmował lokal najemcy. Generalny wykonawca na zlecenie właściciela wykończył lokal zajmowany przez najemcę. Po wykonaniu usługi wykonawca wystawił fakturę na właściciela budynku, który refakturował ją na najemcę. Koszt usługi poniósł więc najemca, mimo że zlecającym był właściciel. Organ podatkowy (dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej) uważał, że jeśli najemca w lokalu ponosi koszt wykonania usługi dotyczącej wykończenia w ten sposób, że jest na niego refakturowany koszt usługi zamówionej przez właściciela, prowadzi to do przesunięcia ról w łańcuchu podmiotów i właściciel budynku staje się generalnym wykonawcą, a wykonawcy remontu podwykonawcami. W efekcie generalny wykonawca powinien zastosować odwrotne obciążenie i wystawić fakturę bez VAT, a właściciel budynku powinien od usługi naliczyć VAT.

ROZSTRZYGNIĘCIE

Zdaniem WSA zastosowanie odwrotnego obciążenia nie może prowadzić do konstrukcji sztucznych, oderwanych od rzeczywistych ról podmiotów w obrocie gospodarczym. Generalny wykonawca budynku pozostaje nim, nawet jeśli część kosztów wykończenia danego lokalu właściciel przeniesie na najemcę. WSA uznał też, że definiując, kim jest podwykonawca, można posiłkować się prawem budowlanym, kodeksem cywilnym i prawem zamówień publicznych. Ustawa o VAT nie zawiera bowiem takiej definicji, ale nie oznacza to, że należy sięgać po wykładnię słownikową. WSA wskazał też, że ustalenia między najemcą lokalu a właścicielem budynku co do opłat i udziału właściciela w kosztach wykończenia lokalu przez najemcę nie prowadzą do zmiany ich ról w łańcuchu transakcji. Wzajemne ustalenia pomiędzy właścicielem biurowca a najemcą co do sfinansowania części kosztów urządzenia biur przez najemcę nie czynią z niego inwestora, a z właściciela - wykonawcy. Generalny wykonawca realizujący wykończenia dla właściciela nie może zatem stosować odwrotnego obciążenia.

PODSUMOWANIE

Odwrotne obciążenie na usługi budowlane i budowlano-montażowe świadczone przez podwykonawców obowiązuje od 1 stycznia 2017 r. i rodzi wiele wątpliwości. Nieprawomocny wyrok WSA w Krakowie nie rozwiewa ich ostatecznie, ale jest ważnym głosem w dyskusji. Sprawą będzie musiał zająć się więc Naczelny Sąd Administracyjny. Niewykluczone, że w najbliższych miesiącach będą zapadać kolejne wyroki WSA w kwestii odwrotnego obciążenia na usługi budowlane. Wyrok WSA w Krakowie był precedensowy.