VAT od odszkodowania za wywłaszczenie rolnika

O CO TOCZYŁ SIĘ SPŃR

Chodzi o to, czy rolnicy muszą płacić VAT od odszkodowań za wywłaszczenie z gruntów rolnych pod budowę drogi, gdy na moment wywłaszczenia prowadzą na tych gruntach działalność rolniczą jako zarejestrowani podatnicy VAT. Rolnicy uważają, że nie muszą pomniejszać odszkodowań o VAT. Podkreślają, że nie zajmują się handlem nieruchomościami – nie prowadzą żadnych aktywnych działań zmierzających do zbycia gruntu, a wręcz nie mają żadnego wpływu na wydawaną przez wojewodę decyzję o wywłaszczeniu. Fiskus uważa jednak, że skoro rolnik wykorzystuje grunt rolny do opodatkowanej VAT działalności rolniczej, to zbycie działek nie następuje w ramach zarządu majątkiem prywatnym, tylko w ramach działalności (rolniczej).

Dotychczas rolnicy wygrywali w NSA. Sąd orzekał, że nie można uznać wywłaszczanego rolnika za profesjonalnego handlarza ziemią tylko z tego powodu, że jest zarejestrowanym podatnikiem VAT na potrzeby działalności rolniczej. Argumentem przemawiającym na korzyść podatników były – zdaniem NSA – tezy z wyroków Trybunału Sprawiedliwości UE z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych Kuć i Słaby (sygn. C-180-181/10).

ROZSTRZYGNIĘCIE

Najnowszy wyrok NSA jest jednak niekorzystny dla rolnika. Sędziowie orzekający w tej sprawie doszli do wniosku, że z wyroków TSUE (sygn. C-180/10 i C-181/10) należało wyciągnąć zupełnie inne wnioski. W wyrokach tych chodziło bowiem o rolników ryczałtowych, którzy zaprzestali prowadzenia działalności rolniczej na zbywanych gruntach. Tymczasem u nas spory o VAT od odszkodowań dotyczą rolników uprawiających rolę i rozliczających VAT na zasadach ogólnych. Te okoliczności – zdaniem sędziów – oznaczają, że wywłaszczenie z gruntu rolnego nie jest związane z zarządem majątkiem prywatnym, tylko z zarządem nad składnikiem przedsiębiorstwa.

PODSUMOWANIE

To pierwszy niekorzystny wyrok NSA dla podatników. Niewykluczone, że w związku z rozbieżnym orzecznictwem sprawa trafi wkrótce pod uchwałę poszerzonego składu NSA. ©℗