Rozporządzenie ministra finansów z 3 grudnia 2013 r. w sprawie wystawiania faktur

Dz.U. z 2013 r. poz. 1485

Na podstawie art. 106o-106q ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054, z późn. zm.) zarządza się, co następuje:

●Ustawą o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw z 7 grudnia 2012 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 35) przeniesiono zasady wystawiania faktur wprost do treści ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT). Nowelizacja ta uczyniła bezprzedmiotowe dotychczasowe rozporządzenie ministra finansów z 28 marca 2011 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 68, poz. 360 oraz z 2012 r. poz. 1428). Rozporządzenie to straciło moc z dniem wejścia w życie obecnego rozporządzenia na podstawie art. 13 ustawy nowelizującej z 7 grudnia 2012 r.

Rozdział 1

Przepisy ogólne

Rozporządzenie określa:

1) przypadki, w których faktury mogą zawierać zakres danych węższy niż określony w art. 106e ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, zwanej dalej "ustawą", oraz zakres tych danych;

2) inny niż określony w art. 31a ust. 1 ustawy sposób przeliczania wykazywanych na fakturach kwot w walutach obcych, stosowanych do określenia podstawy opodatkowania;

3) późniejsze niż określone w art. 106i ustawy terminy wystawiania faktur.

●Mimo przeniesienia zasad wystawiania faktur z dotychczasowych przepisów wykonawczych do treści ustawy, ustawodawca pozostawił ministrowi finansów możliwość określenia węższego zakresu treści faktury, innego sposobu przeliczania kwot w walutach obcych oraz możliwość późniejszego niż ustawowy terminu wystawienia faktury. Realizacja tej delegacji nastąpiła w komentowanym rozporządzeniu i obecnie jest to jedyny akt prawny, który obok ustawy reguluje zasady wystawiania faktur.

●W odniesieniu do węższego zakresu danych, ustawodawca odniósł się wyłącznie do usług zwolnionych, istotnie modyfikując regulacje ustawowe. W pozostałej części rozporządzenie ma charakter uzupełniający.

●Wskazać należy, iż obecne przepisy ustawy o VAT nie nakładają samoistnego obowiązku wystawiania faktury przez podatnika zwolnionego (art. 106b ust. 1 ustawy o VAT). Dotyczy to zarówno podatników zwolnionych na podstawie art. 43 ustawy o VAT, jak również art. 113 tej ustawy. Wyjątkiem jest żądanie wystawienia takiej faktury złożone przez nabywcę w terminie 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym dostarczono towar, wykonano usługę bądź otrzymano część lub całość zapłaty (art. 106b ust. 3 pkt 2 ustawy o VAT). Żądanie wystawienia faktury po upływie tego okresu jest bezskuteczne, co oznacza, iż podatnik może, ale nie musi jej wystawić.

●Analogicznie jest w przypadku wystawiania rachunków. Zgodnie z art. 87 par. 1 ordynacji podatkowej podatnicy prowadzący działalność gospodarczą są obowiązani, na żądanie kupującego lub usługobiorcy, wystawić rachunek potwierdzający dokonanie sprzedaży lub wykonanie usługi, o ile przepisy nie nakładają na nich obowiązku wystawienia faktury. Obowiązek taki wygasa, jeżeli żądanie zostało zgłoszone po upływie 3 miesięcy od dnia wydania towaru lub wykonania usługi (art. 87 par. 4 ordynacji podatkowej).

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:

1) podatku - rozumie się przez to podatek od towarów i usług;

2) podatniku - rozumie się przez to podatnika podatku od towarów i usług.

●Pojęcie podatku jest zdefiniowane w art. 6 ordynacji podatkowej. Jest to tzw. definicja legalna, która określa pięć przesłanek, których łączne spełnienie pozwala kwalifikować określoną płatność jako podatek. VAT nie został odrębnie zdefiniowany. Wyłącznie art. 1 ustawy o VAT wskazuje, iż ten akt prawny reguluje opodatkowanie podatkiem od towarów i usług. Tym samym na potrzeby niniejszego rozporządzenia pojęcie podatku zostało zawężone wyłącznie do daniny określonej treścią ustawy o VAT.

●Podatnik VAT został zdefiniowany w art. 15-17 ustawy o VAT. Należy w tym miejscu wskazać, iż 1 kwietnia 2013 r. zmianie uległa definicja działalności gospodarczej, której prowadzenie determinuje uzyskanie statusu podatnika w tym podatku. Z dotychczasowego brzmienia art. 15 ust. 2 ustawy o VAT wykreślono ostatnią część przepisu, która nakazywała traktować jako działalność gospodarczą również "czynności wykonane jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania [tych] czynności w sposób częstotliwy". Ze względu na wskazywaną niezgodność tej części przepisu z regulacjami unijnymi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 października 2007 r., sygn. akt I FPS 3/07), obecnie subiektywny zamiar podatnika nie prowadzi do uzyskania statusu podatnika w VAT.

Rozdział 2

Przypadki, w których faktury mogą zawierać zakres danych węższy niż określony w art. 106e ustawy, oraz zakres tych danych

Faktura dokumentująca:

1) dostawę towarów lub świadczenie usług zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2-6, 8-36 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy powinna zawierać:

a) datę wystawienia,

b) numer kolejny,

c) imiona i nazwiska lub nazwy podatnika i nabywcy towarów lub usług oraz ich adresy,

d) nazwę (rodzaj) towaru lub usługi,

e) miarę i ilość (liczbę) dostarczonych towarów lub zakres wykonanych usług,

f) cenę jednostkową towaru lub usługi,

g) kwotę należności ogółem,

h) wskazanie przepisu ustawy, aktu wydanego na podstawie ustawy, przepisu dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006, str. 1, z późn. zm.) lub innej podstawy prawnej, zgodnie z którą podatnik stosuje zwolnienie od podatku;

●Porównując komentowany punkt do zakresu danych określonych art. 106e ust. 1 pkt 1-15 ustawy o VAT należy wskazać, że podatnik może pominąć w wystawionej fakturze następujące elementy:

● numer, za pomocą którego podatnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku;

● kwoty wszelkich opustów lub obniżek cen, w tym w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty, o ile nie zostały one uwzględnione w cenie jednostkowej netto;

● wartość dostarczonych towarów lub wykonanych usług, objętych transakcją, bez kwoty podatku (wartość sprzedaży netto);

● stawkę podatku;

● sumę wartości sprzedaży netto, z podziałem na sprzedaż objętą poszczególnymi stawkami podatku i sprzedaż zwolnioną od podatku;

● kwotę podatku od sumy wartości sprzedaży netto, z podziałem na kwoty dotyczące poszczególnych stawek podatku.

●Ograniczenie powyższe uzasadnione jest specyfiką dokonywanej transakcji. Jednocześnie komentowany przepis powiela art. 106e ust. 1 pkt 19 ustawy o VAT, zgodnie z którym podatnik ma obowiązek wskazania podstawy prawnej, z której wynika stosowane przez niego zwolnienie.

●Analizując pominięcie przez ustawodawcę poszczególnych elementów faktury należy zwrócić uwagę, iż wszelkie czynności zwolnione, zarówno na podstawie art. 43 ustawy o VAT, jak również art. 113 ustawy o VAT, nie wymagają wskazywania w treści faktury numeru NIP sprzedawcy i nabywcy. Regulacja ta niewątpliwie jest zgodna z założeniami ewidencyjnymi na potrzeby VAT. Przy czym zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 13 października 1995 r. o ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1314 ze zm.), identyfikatorem dla takich podmiotów jest numer PESEL, który dotyczy podatników będących osobami fizycznymi objętymi rejestrem PESEL nieprowadzących działalności gospodarczej lub niebędących zarejestrowanymi podatnikami podatku od towarów i usług. Komentowane przepisy nie wymagają posługiwania się numerem PESEL, a zatem poza imieniem i nazwiskiem (nazwą) stron transakcji i ich adresem, faktura nie musi zawiera innych danych identyfikujących te podmioty.

●Brak wskazania numeru NIP na fakturze nie oznacza, że podmiot nie musi posiadać w ogóle tego numeru. Jest on niezbędny do pozostałych rozliczeń związanych z działalnością gospodarczą (np. w odniesieniu do podatków dochodowych). Przykładowo spółki kapitałowe w organizacji, jeżeli zamierzają przed ich zarejestrowaniem w Krajowym Rejestrze Sądowym prowadzić działalność (wystawiać faktury),powinny osobno wystąpić o nadanie tego numeru. W odmiennym przypadku istnieć będzie trudność z rozliczeniem zaliczek na podatek za okresy do momentu otrzymania numeru NIP, mimo że wystawione faktury obejmujące usługi zwolnione z VAT wskazania takiego numeru w swojej treści nie wymagają.

●Odnosząc się do numeracji faktur, warto wskazać, iż rozporządzenie nakazuje wstawić w treści faktury tylko "kolejny numer" faktury, podczas gdy ustawa umożliwia nadanie "kolejnego numeru w ramach jednej lub więcej serii, który w sposób jednoznaczny identyfikuje fakturę" (art. 106e ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT). Rozporządzenie wyłącza zatem możliwość tworzenia serii numeracji dla faktur podatników zwolnionych.

●Określony przez ten przepis zakres informacji na fakturze dotyczy następujących usług (art. 43 ust. 1 pkt 2-6 ustawy o VAT):

● dostawy towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego;

● dostawy gotowych posiłków przeznaczonych dla pasażerów, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych posiłków nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego;

● dostawy produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej, dokonywanej przez rolnika ryczałtowego oraz świadczenie usług rolniczych przez rolnika ryczałtowego;

● dostawy za cenę równą wartości nominalnej znaczków pocztowych, ważnych w obrocie pocztowym na terytorium kraju i innych znaczków tego typu;

● dostawy ludzkich organów i mleka kobiecego;

● dostawy krwi, osocza w pełnym składzie, komórek krwi lub preparatów krwiopochodnych pochodzenia ludzkiego, niebędących lekami.

●Ponadto zakres informacji objęty tym przepisem dotyczy wszystkich pozostałych usług, nieobjętych treścią pkt 2 przedmiotowego rozporządzenia - (tj. wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 8-36 ustawy o VAT), a także zwolnień określonych treścią rozporządzenia ministra finansów z 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień (Dz.U. poz. 1722), które wydane zostało na podstawie delegacji ustawowe zawartej w art. 82 ust. 2 ustawy o VAT.

2) świadczenie usług zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 7, 37-41 ustawy powinna zawierać:

a) dane, o których mowa w pkt 1 lit. a i b,

b) imiona i nazwiska lub nazwy podatnika i nabywcy towarów lub usług,

c) nazwę usługi,

d) kwotę, której dotyczy dokument;

●Jeszcze węższy zakres danych, niż określony w punkcie powyższym, przyporządkowano fakturom wystawianym przez podatników świadczących usługi określone treścią art. 43 ust. 1 ustawy o VAT. Są to szeroko rozumiane usługi finansowe, które dotyczą:

● łącznie z pośrednictwem, walut, banknotów i monet używanych jako prawny środek płatniczy, z wyłączeniem banknotów i monet będących przedmiotami kolekcjonerskimi, za które uważa się monety ze złota, srebra lub innego metalu oraz banknoty, które nie są zwykle używane jako prawny środek płatniczy lub które mają wartość numizmatyczną;

● usług ubezpieczeniowych, usług reasekuracyjnych i usług pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, a także usług świadczonych przez ubezpieczającego w zakresie zawieranych przez niego umów ubezpieczenia na cudzy rachunek, z wyłączeniem zbywania praw nabytych w związku z wykonywaniem umów ubezpieczenia i umów reasekuracji;

● usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usług pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę;

● usług w zakresie udzielania poręczeń, gwarancji i wszelkich innych zabezpieczeń transakcji finansowych i ubezpieczeniowych oraz usług pośrednictwa w świadczeniu tych usług, a także zarządzanie gwarancjami kredytowymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę;

● usług w zakresie depozytów środków pieniężnych, prowadzenia rachunków pieniężnych, wszelkiego rodzaju transakcji płatniczych, przekazów i transferów pieniężnych, długów, czeków i weksli oraz usług pośrednictwa w świadczeniu tych usług;

● usługi, w tym także usługi pośrednictwa, których przedmiotem są udziały w:

! spółkach,

! innych niż spółki podmiotach, jeżeli mają one osobowość prawną

- z wyłączeniem usług przechowywania tych udziałów i zarządzania nimi;

● usług, których przedmiotem są instrumenty finansowe, o których mowa w ustawie z 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. z 2010 r. nr 211, poz. 1384 oraz z 2011 r. nr 106, poz. 622 i nr 131, poz. 763), z wyłączeniem przechowywania tych instrumentów i zarządzania nimi, oraz usług pośrednictwa w tym zakresie.

●Węższy zakres danych, o którym mowa w przepisie, oznacza brak konieczności wskazywania podstawy prawnej, z której wynika zwolnienie. W praktyce oznacza to, iż obecnie nie jest możliwe żądanie od pośredników finansowych, ubezpieczeniowych oraz innych podmiotów świadczących opisane powyżej usługi, wskazania podstawy prawnej ich zwolnienia w treści faktury. Zapis taki może być wprowadzony, aczkolwiek wystawca nie przejmuje na siebie odpowiedzialności co do jego poprawności, w szczególności co do zgodności takiego zapisu z treścią ustawy o VAT. Oznacza to możliwość błędnej kwalifikacji przez pośrednika czynności jako zwolnionych. Będzie on wówczas ponosił odpowiedzialność za zaniżenie VAT, ze względu na niewykazanie podatku należnego, a w sytuacji braku dokumentacji możliwe jest także oszacowanie podstawy opodatkowania (art. 110 ustawy o VAT). W sytuacji gdy pośrednik miałby wątpliwości związane z możliwością stosowania zwolnienia i opodatkował usługę stawką podstawową, gdy powinna ona być zwolniona, nabywca nie ma prawa do odliczenia takiego podatku na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT.

3) dostawę towarów lub świadczenie usług zwolnionych od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 ustawy powinna zawierać dane, o których mowa w pkt 1 lit. a-g;

●Podatnik korzystający ze zwolnienia fakultatywnego ma obowiązek wskazania w treści wystawionej faktury:

● datę wystawienia,

● numer kolejny,

● imiona i nazwiska lub nazwy podatnika i nabywcy towarów lub usług oraz ich adresy,

● nazwę (rodzaj) towaru lub usługi,

● miarę i ilość (liczbę) dostarczonych towarów lub zakres wykonanych usług,

● cenę jednostkową towaru lub usługi,

● kwotę należności ogółem.

●Analogicznie zatem jak podatnik świadczący szeroko rozumiane usługi finansowe, nie jest on zobowiązany do wskazywania podstawy prawnej, z której wynika zwolnienie.

●Rozwiązanie to może budzić wątpliwości w praktyce, gdyż zawężony zakres danych uniemożliwia nabywcy towaru lub usługi określenie, z jakiego tytułu podatnik korzysta ze zwolnienia.

●Rozwiązanie to jest analogicznym do tego, które obowiązywało do końca 2013 r.

4) przejazd autostradą płatną lub przejazd na odległość nie mniejszą niż 50 km, wystawiana w formie biletu jednorazowego przez podatników uprawnionych do świadczenia usług polegających na przewozie osób: kolejami normalnotorowymi, taborem samochodowym, statkami pełnomorskimi, środkami transportu żeglugi śródlądowej i przybrzeżnej, promami, samolotami i śmigłowcami, powinna zawierać:

a) numer i datę wystawienia,

b) imię i nazwisko lub nazwę podatnika,

c) numer, za pomocą którego podatnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku,

d) informacje pozwalające na identyfikację rodzaju usługi,

e) kwotę podatku,

f) kwotę należności ogółem;

●Komentowany przepis powiela regulacje z obowiązującego do końca 2013 r. rozporządzenia. Pozwala uznać potwierdzenia opłat za przejazd jako faktury VAT, pod warunkiem iż w swojej treści posiadać będą zakres informacji określonych tym przepisem. Należy zwrócić uwagę, iż treść regulacji wciąż uzależnia traktowanie potwierdzenia opłaty jako faktury w zależności od odległości przejazdu (ponad 50 kilometrów). Ponadto dokument ten musi wskazywać na numer NIP sprzedawcy, co jest rozszerzeniem zakresu treści faktury w porównaniu do czynności zwolnionych, opisanych powyżej.

5) świadczenie usług w zakresie kontroli i nadzoru ruchu lotniczego, za które pobierane są opłaty trasowe, z wyjątkiem usług opodatkowanych stawką podatku w wysokości 0%, wystawiana za okresy miesięczne przez Centralne Biuro Opłat Trasowych (CRCO) Europejskiej Organizacji do Spraw Bezpieczeństwa Żeglugi Powietrznej (EUROCONTROL) w imieniu Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej, powinna zawierać:

a) dane, o których mowa w pkt 4,

b) określenie nabywcy usług,

c) informację, jakiego okresu rozliczeniowego dotyczy.

●Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z 8 grudnia 2006 r. o Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej (Dz.U. nr 249, poz. 1829 ze zm.) zapewnia ona w przestrzeni powietrznej służbę ruchu lotniczego oraz inne służby żeglugi powietrznej: służbę łączności, służbę nawigacji, służbę dozorowania oraz służbę informacji lotniczej. Za świadczenie usług pobiera opłatę za usługę nawigacji trasowej (ENR) oraz opłatę za usługę nawigacji terminalowej (TNC). Komentowany przepis dotyczy wyłącznie pierwszego rodzaju opłaty.

●Opłata trasowa określana jest w euro i na styczeń 2014 r. została zatwierdzona w wysokości 35 euro. W imieniu PAŻP jest ona fakturowana i pobierana przez EUROCONTROL.

●Dokument potwierdzający opłatę, jeżeli będzie zawierał:

a) numer i datę wystawienia,

b) imię i nazwisko lub nazwę podatnika,

c) numer, za pomocą którego podatnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku,

d) informacje pozwalające na identyfikację rodzaju usługi,

e) kwotę podatku,

f) kwotę należności ogółem;

a także określenie nabywcy i okresu, którego dotyczy rozliczenie, będzie mógł być traktowany jako faktura i będzie uprawniał nabywcę do odliczenia VAT naliczonego.

●Powyższe zasady nie dotyczą sytuacji, gdy usługa jest opodatkowana stawką 0-proc.

Rozdział 3

Inny niż określony w art. 31a ust. 1 ustawy sposób przeliczania wykazywanych na fakturach kwot w walutach obcych, stosowanych do określenia podstawy opodatkowania

Kwoty wyrażone w euro wykazywane na fakturze dokumentującej świadczenie usług w zakresie kontroli i nadzoru ruchu lotniczego, za które pobierane są opłaty trasowe, wystawianej przez Centralne Biuro Opłat Trasowych (CRCO) Europejskiej Organizacji do Spraw Bezpieczeństwa Żeglugi Powietrznej (EUROCONTROL) w imieniu Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej, przelicza się na złote według średniego miesięcznego krzyżowego kursu zamknięcia obliczonego przez Grupę Reutera na podstawie dziennego kursu kupna euro z miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym wykonano usługę.

●Obecnie zasady przeliczania walut obcych na walutę krajową określa art. 31a ustawy o VAT. Precyzuje on sytuacje, gdy faktura wystawiana jest po powstaniu obowiązku podatkowego (art. 31a ust. 1 ustawy o VAT) oraz przed jego powstaniem (art. 31a ust. 2 ustawy o VAT). Wyjątkiem jest import, gdzie stosowane są przepisy prawa celnego oraz usługi wstępu na imprezy masowe, o których poniżej.

●Ze względu na specyfikę naliczanych opłat trasowych, komentowany przepis dostosowuje zasady ich przeliczania. Nalicza się je bowiem za okresy miesięczne.

Kwoty wykazywane na fakturach dokumentujących usługi wstępu na imprezy masowe w rozumieniu ustawy z 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych (Dz.U. z 2013 r. poz. 611, 628 i 829) wyrażone w walucie obcej przelicza się na złote zgodnie z przepisami celnymi stosowanymi na potrzeby obliczania wartości celnej importowanych towarów.

●Zgodnie z art. 31a ust. 4 ustawy o VAT w przypadku usług wstępu na imprezy masowe w rozumieniu ustawy z 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 611 ze zm.) kwoty stosowane do określenia podstawy opodatkowania wyrażone w walucie obcej mogą [podkr. autora] być przeliczane na złote zgodnie z przepisami celnymi stosowanymi na potrzeby obliczania wartości celnej importowanych towarów. Oznacza to, że treść ustawy wprowadza fakultatywność przy wyborze stosowania kursu do przeliczenia tych świadczeń.

●W to miejsce komentowany przepis powiela brzmienie ustawy, aczkolwiek narzuca obowiązek stosowania przepisów prawa celnego na potrzeby obliczania wartości celnej importowanych towarów.

Rozdział 4

Późniejsze niż określone w art. 106i ustawy terminy wystawiania faktur

W przypadku usług w zakresie kontroli i nadzoru ruchu lotniczego, za które pobierane są opłaty trasowe, fakturę, o której mowa w § 3 pkt 5, wystawia się nie później niż 28. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym wykonano tę usługę.

●Przepisy ustawowe określają maksymalny termin wystawienia faktury na 15. dzień następnego miesiąca po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowych zgodnie z art. 19a ustawy o VAT. Komentowany przepis wydłuża ten okres do 28. dnia miesiąca. Zmiana ta, jak poprzednie przepisy rozporządzenia dotyczące opłat trasowych, uzasadnione są ich specyfiką poboru.

Rozdział 5

Przepis końcowy

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2014 r.