W Danii obowiązuje jedna, 25-proc., stawka VAT

Dania przyjęła wprowadzony przez Unię Europejską system podatku od wartości dodanej VAT. Jak wskazuje Dagmara Turyk, konsultant w PricewaterhouseCoopers, podobnie jak w pozostałych państwach członkowskich, duńskiemu VAT, co do zasady, podlega sprzedaż towarów i usług dokonywanych na terytorium tego kraju wykonywana przez podatnika VAT działającego w takim charakterze. Jednak niektóre transakcje są zwolnione z opodatkowania, bez prawa do odliczenia podatku naliczonego. Są to: sprzedaż lub wynajem nieruchomości wraz z dostawą gazu, wody, energii i ogrzewania, wygrane na loteriach i grach liczbowych, usługi bankowe i transakcje ubezpieczeniowe, usługi socjalne i opieka medyczna czy transport osób środkami publicznymi.

– Ponadto VAT naliczany jest przy imporcie oraz wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów na zasadzie samonaliczenia, tj. podatek należny z tytułu tych transakcji podlega jednocześnie odliczeniu jako VAT od zakupów, w takim samym zakresie, w jakim przedsiębiorstwu przysługuje prawo do odliczenia VAT od towarów zakupionych przez nie w Danii – stwierdza Dagmara Turyk.

W Danii obowiązuje jedna z najwyższych stawek VAT w Unii, która wynosi 25 proc. Jak podaje Dagmara Turyk, formalnie Dania nie wprowadziła stawek obniżonych. Niemniej jednak zasady opodatkowania eksportu oraz wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów odpowiadają mechanizmowi zastosowania 0-proc. stawki VAT (mechanizm ten został wprowadzony m.in. także w Polsce). Podatnik nie ma obowiązku naliczać VAT w przypadku tych transakcji. Przysługuje mu jednak prawo do odliczenia VAT naliczonego przy zakupie towarów i usług wykorzystywanych do działalności w tym zakresie.

– Należy jednak pamiętać, że w celu zastosowania zwolnienia z opodatkowania, zarówno w przypadku eksportu, jak i wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, przedsiębiorstwo musi udokumentować, że towar został odpowiednio wysłany lub wywieziony do innego państwa członkowskiego – przypomina Dagmara Turyk.

Duński podatnik ma prawo do odliczenia VAT od zakupów, udokumentowanych fakturami VAT, które dotyczą działalności przedsiębiorstwa objętej obowiązkiem VAT. Oznacza to – jak tłumaczy Dagmara Turyk – że podatnikowi nie przysługuje odliczenie VAT od zakupu towarów i usług do prywatnego lub innego użytku, niemającego związku z przedsiębiorstwem. Natomiast jeżeli przedsiębiorstwo wykonuje zarówno działalność objętą obowiązkiem VAT, jak i niepodlegającą opodatkowaniu tym podatkiem, przysługuje mu prawo do częściowego odliczenia VAT. Kwotę odliczenia ustala się na podstawie procentowego udziału obrotu objętego obowiązkiem VAT w łącznym obrocie przedsiębiorstwa.

– Co do zasady, VAT dotyczący kosztów reprezentacji nie podlega odliczeniu. Ponadto prawo do odliczenia VAT nie obejmuje także wydatków na usługi hotelowe i gastronomiczne, z wyjątkiem gdy wydatki te miały charakter związany ściśle z działalnością gospodarczą. W tym przypadku podatnik może odliczyć 25 proc. kwoty VAT – wylicza Dagmara Turyk.

Duńskie firmy dostarczające towary i usługi podlegające VAT, których sprzedaż opodatkowana przekroczy 50 tys. DKK, zobowiązane są do rejestracji dla celów tego podatku. Jak mówi Dagmara Turyk rejestracji należy dokonać w terminie ośmiu dni od dnia przekroczenia tego progu. Zagraniczne przedsiębiorstwa, podlegające opodatkowaniu VAT w Danii, również zobowiązane są dokonać tej rejestracji. Przedsiębiorstwa posiadające siedzibę w Unii, na Wyspach Owczych, Grenlandii, Islandii lub w Norwegii mogą dokonać rejestracji we własnym imieniu lub poprzez przedstawiciela podatkowego. W przypadku podatników mających siedzibę poza terytorium Unii ustanowienie przedstawiciela podatkowego, który będzie solidarnie odpowiedzialny za zobowiązania podatkowe, jest obligatoryjne.

Przedsiębiorstwo zarejestrowane jako podatnik VAT z chwilą dokonania dostawy lub niezwłocznie potem zobowiązane jest wystawić stosowną fakturę. Jak tłumaczy nasza rozmówczyni z PricewaterhouseCoopers, co do zasady, obowiązek podatkowy z tytułu dostawy towarów lub usług powstaje w okresie rozliczeniowym, w którym została wystawiona faktura, nawet jeśli nabywca jej jeszcze nie uregulował. Z kolei odliczenia VAT z tytułu dokonanych przez siebie zakupów i poniesionych kosztów można dokonać w tym okresie rozliczeniowym, w którym wystawiona została faktura dokumentująca te zakupy – również jeśli faktura nie została jeszcze uregulowana.

Do końca 2008 roku, podatnicy duńscy mieli dwa sposoby rozliczania się w VAT. Większość przedsiębiorców składała deklaracje poprzez samoobsługowy serwis internetowy dla podmiotów gospodarczych. Podatnikom, którzy nie wybrali tej opcji, duńskie władze skarbowe automatycznie wysyłały kartę deklaracji i zapłaty VAT, która w formie papierowej powinna zostać wysłana do właściwego urzędu skarbowego. Od 1 stycznia 2009 r. składanie deklaracji w wersji elektronicznej jest obowiązkowe.

– Terminy składania deklaracji i odprowadzania VAT zależą przede wszystkim od obrotu podatnika. Duże przedsiębiorstwa, których wartość sprzedaży objętej obowiązkiem VAT wynosi ponad 15 mln DKK w skali roku, rozliczają podatek na bazie miesięcznej. Podobnie jak w Polsce termin złożenia deklaracji i zapłaty podatku przypada po upływie 25 dni od zakończenia miesiąca – podaje Dagmara Turyk.

Wylicza dalej, że jeśli wartość sprzedaży opodatkowanej przedsiębiorstwa wynosi 1 mln DKK, ale nie więcej niż 15 mln DKK w skali roku, to przedsiębiorstwo może rozliczać podatek raz na kwartał, do 10 dnia drugiego miesiąca po zakończeniu kwartału. Z kolei małe przedsiębiorstwa, których wartość sprzedaży objętej obowiązkiem VAT w skali roku nie przekracza 1 mln DKK, zobowiązane są składać deklarację i wpłacać podatek za okresy półroczne w terminach 1 marca i 1 września. Przedsiębiorstwa, które rozliczają się co kwartał lub co pół roku, mogą wybrać krótsze okresy rozliczeniowe.

– W razie opóźnienia w złożeniu deklaracji i dokonaniu płatności podatnik zostaje obciążony opłatą w wysokości 800 DKK. Natomiast, jeżeli przedsiębiorstwo nie złoży deklaracji, organ administracji skarbowej we własnym zakresie ustala wysokość VAT do zapłaty – ostrzega Dagmara Turyk.

Podpowiada również, że w przypadku niewywiązywania się z obowiązków podatnika poprzez składanie deklaracji zapłaty podatku, przedsiębiorstwo naraża się na nałożenie innych poważniejszych sankcji, w tym grzywnę, skrócenie okresu rozliczeniowego lub nawet wycofanie z rejestru płatników VAT.