W Słowenii jest specjalna 4-proc. stawka podatku od towarów i usług dla rolników

Podatek od towarów i usług wprowadzony został do słoweńskiego systemu podatkowego w grudniu 1998 r. Po upływie vacatio legis, słoweński VAT, znany pod lokalną nazwą davek na dodano vrednost, w skrócie DDV, obowiązuje od 1 lipca 1999 r. Jak podkreśla Przemysław Wiśniewski, konsultant w PricewaterhouseCoopers, biuro w Poznaniu, podobnie jak w Polsce, w maju 2004 r. z uwagi na przystąpienie Słowenii do UE, lokalne regulacje dotyczące VAT, w szczególności dotyczące obrotu wewnątrzwspólnotowego, zostały dostosowane do wymogów ustawodawstwa unijnego.

Zgodnie z postanowieniami słoweńskiej ustawy o VAT, podatnikiem VAT jest osoba niezależnie wykonująca czynności opodatkowane tym podatkiem, bez względu na cel oraz rezultat prowadzonej działalności.

– Generalnie w przypadku podmiotów słoweńskich status podatnika VAT, a zarazem obowiązek rejestracji na potrzeby tego podatku, pojawia się w momencie osiągnięcia obrotów w wysokości 25 tys. euro w okresie 12 miesięcy. Odrębny próg w wysokości 7,5 tys. euro obowiązuje podmioty prowadzące działalność rolniczą – podaje Przemysław Wiśniewski.

Wskazuje, że dodatkowo możliwa jest dobrowolna rejestracja na potrzeby VAT przed osiągnięciem opisanych progów. Jednak w przypadku skorzystania z tej możliwości zarejestrowany w takim trybie podatnik nie może zrezygnować z uzyskanego statusu przez okres pięciu lat.

Wniosek o rejestrację powinien zostać złożony do organów podatkowych nie później niż 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym przekroczono opisane powyżej progi. Niedopełnienie obowiązku rejestracji jest zagrożone karą grzywny w wysokości od około 1,2 do 41 tys. euro.

Podmioty zagraniczne – jak tłumaczy Przemysław Wiśniewski – wykonujące czynności opodatkowane VAT na terytorium Słowenii są zobowiązane do dokonania rejestracji na potrzeby tego podatku przed dokonaniem czynności opodatkowanej. Wniosek o rejestrację (na formularzu DDV-P3) powinien zostać złożony do organów podatkowych właściwych ze względu na miejsce prowadzenia działalności opodatkowanej lub według miejsca rejestracji słoweńskiego oddziału lub słoweńskiego podmiotu zależnego.

Podmioty zagraniczne nieprowadzące zarejestrowanej działalności ani też nieposiadające siedziby na terytorium Słowenii, dokonujące w tym kraju czynności opodatkowanych VAT, mogą ustanowić przedstawiciela podatkowego. Ustanowienie przedstawiciela nie jest jednak obowiązkowe. Przedstawiciel podatkowy oraz reprezentowany przez niego podmiot odpowiadają solidarnie za zobowiązania podatkowe w stosunku do organów podatkowych.

– Wniosek o rejestrację skutkuje nadaniem numeru VAT, który składa się z oznaczenia SI oraz ośmiu cyfr. Numer identyfikacji dla potrzeb VAT, podobnie jak w Polsce, jest tożsamy z generalnym numerem identyfikacji podatkowej, uzyskiwanym w przypadku standardowej rejestracji na potrzeby podatków w Słowenii. Numery VAT dla podmiotów zagranicznych są wydawane w tym samym formacie (tj. oznaczenie SI oraz ośmiu cyfr) – wskazuje Przemysław Wiśniewski.

Obecnie obowiązujące stawki VAT w Słowenii to 20 proc. – stawka podstawowa oraz stawka obniżona – 8,5 proc. Z informacji Przemysława Wiśniewskiego wynika, że stawka podstawowa obowiązuje na wszystkie towary oraz usługi, dla których nie przewidziano stawki obniżonej lub zwolnienia. Słoweńska ustawa o VAT przewiduje również ryczałtową stawkę podatku w wysokości 4 proc. dla towarów i usług związanych z działalnością rolniczą.

Obniżona stawka znajduje zastosowanie m.in. do żywności (z wyłączeniem napojów alkoholowych), leków, wyposażenia medycznego, książek i prasy oraz importu przedmiotów kolekcjonerskich oraz dzieł sztuki.

Dodatkowo – jak stwierdza Przemysław Wiśniewski – słoweńska ustawa o VAT przewiduje dwa rodzaje zwolnień, pierwszym jest tzw. zwolnienie z prawem do odliczenia, działające na zasadzie transakcji opodatkowanych 0-proc. stawką VAT w Polsce. Katalog czynności, do których znajduje zastosowanie zwolnienie z prawem do odliczenia, wymienia m.in. import towarów, eksport towarów, usługi transportowe związane z eksportem lub importem, a także dostaw towarów na statki. Co ciekawe, z takiego zwolnienia korzysta również dostawa towarów na rzecz określonych organizacji humanitarnych, które wywiozą otrzymane towary w celu wykorzystania w ramach działalności charytatywnej lub edukacyjnej poza Słowenią.

Katalog usług korzystających ze zwolnienia bez prawa podatku naliczonego obejmuje m.in. usługi w zakresie ochrony zdrowia, dostawy niektórych nieruchomości, usługi finansowe. Zwolnienie bez prawa do odliczenia, co do zasady, odpowiada konstrukcji zwolnienia z opodatkowania VAT w Polsce.

– Słoweński ustawodawca wprowadził do ustawy o VAT mechanizm umożliwiający rezygnację ze zwolnienia w przypadku dostaw (a także leasingu i najmu) nieruchomości budowlanych – argumentuje ekspert PricewaterhouseCoopers.

Generalnie słoweńska ustawa o VAT w zakresie obowiązku podatkowego zawiera przepisy podobne do regulacji polskich. W szczególności obowiązek podatkowy powstaje w momencie dokonania dostawy lub wykonania usługi. Jednak w przypadku gdyby wykonanej czynności nie udokumentowano fakturą VAT, podatek należy wykazać nie później niż ostatniego dnia okresu rozliczeniowego, w którym wykonano daną czynność.

– Podobnie do postanowień polskiej ustawy o VAT, słoweński ustawodawca określił zasady rozpoznawania na gruncie VAT otrzymanych zaliczek oraz wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów – mówi Przemysław Wiśniewski.

Stwierdza też, że w przypadku natomiast usług rozliczanych w okresach rozliczeniowych słoweńska ustawa o VAT jasno określa, że w takim przypadku obowiązek podatkowy powstaje z końcem danego okresu rozliczeniowego, jednak okresy rozliczeniowe nie mogą przekraczać jednego roku.

Podatnicy VAT są zobowiązani do składania deklaracji podatkowych w okresach rozliczeniowych zależnych m.in. od osiąganych obrotów. W przypadku osiągania obrotów do wysokości 210 tys. euro okres raportowania wynosi trzy miesiące, natomiast obroty powyżej tej kwoty zobowiązują podatnika do raportowania miesięcznego.

Niemniej podmioty zagraniczne są zobowiązane do stosowania miesięcznych okresów rozliczeniowych. Dodatkowo miesięczne okresy rozliczeniowe muszą być stosowane przez podmioty słoweńskie przez pierwszy rok od rejestracji, bez względu na poziom uzyskiwanych obrotów z tytułu czynności opodatkowanych.

Deklarację VAT należy składać do ostatniego dnia roboczego miesiąca następującego po zakończeniu okresu rozliczeniowego, za który składana jest deklaracja.