Spółka nie zawsze będzie podatnikiem VAT

Spółka podpisała z mającym siedzibę w Polsce bankiem wspólnie z innymi mającymi siedzibę w Polsce spółkami z grupy kapitałowej koncernu umowę. Celem świadczonej przez bank usługi cash poolingu jest zwiększenie efektywności zarządzania środkami finansowymi podmiotów z grupy kapitałowej poprzez optymalne wykorzystanie nadwyżek środków pieniężnych oraz zminimalizowanie kosztów finansowania działalności gospodarczej podmiotów uczestniczących w strukturze. Struktura cash poolingu oparta jest o mechanizm prawny, zdefiniowany w prawie cywilnym jako subrogacja, czyli wstąpienie w prawa zaspokojonego wierzyciela poprzez spłacenie cudzego długu. Czy z tytułu uczestnictwa w opisanym mechanizmie świadczonej przez bank usługi cash poolingu spółka jest podatnikiem VAT?

W analizowanym przypadku uczestnicy posiadają w banku bieżące rachunki bankowe z udostępnionym limitem zadłużenia, przy czym suma tych limitów nie może przekroczyć łącznego limitu zadłużenia określonego dla wszystkich uczestników i sumy sald dodatnich występujących na rachunkach bankowych poszczególnych uczestników. Funkcję agenta struktury pełni spółka X. Rozliczenia w strukturze odbywają się poprzez przeznaczony wyłącznie do tego celu rachunek prowadzony przez bank na rzecz agenta (rachunek pomocniczy agenta), będący subrachunkiem rachunku bieżącego agenta. Struktura cash poolingu opiera się na bilansowaniu (tj. zerowaniu) sald na prowadzonych przez bank rachunkach bankowych uczestników z wykorzystaniem rachunku pomocniczego agenta. Bilansowaniu nie podlega saldo występujące na rachunku głównym agenta. Bilansowanie sald na rachunkach bankowych uczestników dokonywane jest na koniec każdego dnia roboczego. Subrogacja dokonywana jest wyłącznie na linii agent – uczestnik, uczestnik – agent w tym sensie, że agent wstępuje w prawa banku z tytułu wierzytelności banku wobec uczestnika albo uczestnik wstępuje w prawa banku z tytułu wierzytelności banku wobec agenta. Wraz z wstąpieniem w prawa banku i nabyciem wierzytelności poszczególni uczestnicy (w tym agent) nabywają też prawo do odsetek naliczanych od wartości nominalnej nabytych wierzytelności. Z tytułu świadczenia przedmiotowej usługi bank otrzymuje wynagrodzenie.

Biorąc pod uwagę cechy charakterystyczne umowy cash poolingu, w przedmiotowej sprawie w roli usługodawcy występuje bank, który wykonuje wszystkie czynności wchodzące w skład kompleksowej usługi bankowej, jaką jest cash pooling, i z tytułu wykonywania tej usługi otrzymuje wynagrodzenie.

Czynności wykonywane przez spółkę na podstawie umowy, umożliwiające bankowi dokonywanie odpowiednich transferów środków finansowych w ramach struktury cash poolingu, nie stanowią odrębnego świadczenia przez spółkę usług, w rozumieniu art. 8 ustawy o VAT (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.), lecz jedynie elementy pomocnicze, konieczne dla efektywnego wyświadczenia przez bank usługi kompleksowego zarządzania płynnością finansową. W odniesieniu do usługi cash poolingu podatnikiem VAT nie będzie spółka.