Rzeczy nabyte w ramach spadku można sprowadzić bez podatku

Import towarów w wielu przypadkach zwolniony jest z VAT. Przypadki te szczegółowo wymienia ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług w art. 45-82. Zwolnieniem tym objęto m.in. import rzeczy pochodzących ze spadku.

Podmioty zwolnione

Zwolnienie uzależnione zostało od spełnienia pewnych warunków. Istotne jest to, że może ono dotyczyć nie tylko osób fizycznych, ale również osób prawnych. Zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy o VAT zwalnia się od podatku import rzeczy pochodzących ze spadku, otrzymanych przez:

●  osobę fizyczną posiadającą miejsce zamieszkania na terytorium kraju lub

●  prowadzącą działalność niedochodową osobę prawną posiadającą siedzibę na terytorium kraju.

Zatem w tym drugim przypadku warunkiem skorzystania ze zwolnienia jest niedochodowy charakter prowadzonej działalności. Natomiast zarówno w przypadku osób fizycznych, jak i osób prawnych, ustawodawca wymaga, aby podmioty te były powiązane z terytorium Polski. W przypadku osób fizycznych będzie to miejsce zamieszkania, a w przypadku osób prawnych - siedziba.

Wyjaśnijmy, że w świetle polskiego prawa miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu (art. 25 kodeksu cywilnego). Warto pamiętać, że miejsce zamieszkania nie ma nic wspólnego z meldunkiem. Oznacza to, że osoba fizyczna mająca miejsce zamieszkania w Polsce niekoniecznie musi tu być zameldowana. Ważne, aby terytorium Polski było jej ośrodkiem interesów osobistych i majątkowych. Siedzibą osoby prawnej jest natomiast miejscowość, w której ma siedzibę jej organ zarządzający (jeżeli ustawa lub oparty na niej statut nie stanowi inaczej).

Regulując zakres zwolnienia, ustawa o VAT odnosi się do rzeczy pochodzących ze spadku. Przyjąć zatem należy, że zwolnieniem zostały objęte wyłącznie towary pochodzące bezpośrednio z nabytego spadku. Nie dotyczy ono zatem rzeczy, które zostały nabyte ze środków uzyskanych ze sprzedaży udziału spadkowego.

Katalog wyłączeń

Import rzeczy pochodzących ze spadku nie zawsze będzie korzystał ze zwolnienia z VAT. Katalog towarów wyłączonych z tego zwolnienia reguluje art. 49 ust. 2 ustawy o VAT. Wymienia on:

●  napoje alkoholowe;

●  tytoń i wyroby tytoniowe;

●  środki transportu przeznaczone do działalności gospodarczej;

●  artykuły potrzebne do wykonywania zawodu lub zajęcia, inne niż przenośne przedmioty sztuki stosowanej lub wyzwolonej, używane do wykonywania zawodu lub zajęcia przez zmarłego;

●  zapasy surowców, półproduktów lub wyrobów gotowych;

●  żywy inwentarz i zapasy produktów rolnych, których ilość jest większa niż przeznaczona na niezbędne potrzeby domowe rodziny.

Import rzeczy pochodzących ze spadku, z wyjątkiem wymienionych powyżej, podlega zwolnieniu z VAT.

Zgłoszenie do procedury

Warunkiem skorzystania z tego zwolnienia jest zgłoszenie nabytych rzeczy do procedury dopuszczenia do obrotu przed upływem dwóch lat, licząc od dnia ostatecznego nabycia spadku przez osobę uprawnioną. Dopuszczenie do obrotu nadaje towarowi niewspólnotowemu status celny towaru wspólnotowego. Szczegółowe wymogi, jakie powinno spełniać zgłoszenie celne o objęcie towarów procedurą dopuszczenia do obrotu, reguluje rozporządzenie ministra finansów z 22 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych wymogów, jakie powinno spełniać zgłoszenie celne. Zgłoszenia celnego towarów należy dokonać na formularzu Jednolitego Dokumentu Administracyjnego (SAD). Szczegółowy opis wypełniania poszczególnych pól formularza SAD zawiera Instrukcja wypełniania i stosowania dokumentu SAD.

W przypadku dokonywania zgłoszeń celnych towarów pochodzących ze spadku do zgłoszenia celnego należy dołączyć spis przywożonych rzeczy w zestawieniu ilościowym i wartościowym, sporządzony w dwóch egzemplarzach, zgodnie z par. 7 ust. 3 rozporządzenia.

Towary klasyfikowane według różnych kodów taryfy celnej mogą być zgłaszane do procedury dopuszczenia do obrotu jako jedna pozycja towarowa - zgodnie z klasyfikacją towaru podlegającego najwyższym należnościom celnym przywozowym i podatkowym, jeżeli: są przeznaczone do działalności gospodarczej, a ich łączna wartość w jednej przesyłce nie przekracza równowartości 1000 euro, lub zgłoszeniem celnym objęte są towary zwolnione od należności celnych przywozowych.

Nabycie spadku

Zgodnie z przepisami ustawy o VAT towary pochodzące z dziedziczenia należy zgłosić do procedury dopuszczenia do obrotu w ciągu dwóch lat od dnia, w którym osoba zainteresowana uzyska tytuł własności tych towarów. Sformułowanie odnoszące się do ostatecznego nabycia spadku przez osobę uprawnioną, od którego należy liczyć dwuletni termin na zgłoszenie rzeczy do procedury dopuszczenia do obrotu, może budzić pewne wątpliwości. W każdym przypadku decydujące znaczenie będzie miało prawo państwa, którego prawo spadkowe ma zastosowanie. Dla oceny, czy importowane towary pochodzą ze spadku, konieczne jest posłużenie się prawem ojczystym spadkodawcy w chwili jego śmierci. Wynika to z art. 34 ustawy - Prawo prywatne międzynarodowe.

Dowodem określającym datę uzyskania tytułu własności tych rzeczy będzie dokument potwierdzający ostateczne rozstrzygnięcie kwestii dziedziczenia. Dokumentami potwierdzającymi prawo osoby zainteresowanej do spadku może być orzeczenie sądu o nabyciu spadku, zagraniczny dokument urzędowy potwierdzający nabycie spadku lub prawnie przyjęty w danym państwie dokument, na podstawie którego można stwierdzić nabycie spadku, postanowienie sądu polskiego o uznaniu zagranicznego orzeczenia sądowego lub zagranicznego dokumentu urzędowego potwierdzającego nabycie spadku.

Podkreślić należy, że dwuletni termin do zgłoszenia rzeczy nabytych w spadku do procedury dopuszczenia do obrotu może być w wyjątkowych przypadkach przedłużony przez organ podatkowy. O zasadności tego przedłużenie decydują okoliczności konkretnego stanu faktycznego, a decyzja w tym zakresie jest decyzją uznaniową organu podatkowego.

Ważne

Ze zwolnienia z VAT przy imporcie towarów pochodzących ze spadku mogą korzystać również osoby prawne, jeżeli zajmują się działalnością niezarobkową i których siedziba znajduje się na terytorium Polski

Dopuszczenie do obrotu

Rzeczy pochodzące ze spadku podlegają zwolnieniu z VAT, jeżeli zostały zgłoszone do procedury dopuszczenia do obrotu przed upływem dwóch lat, licząc od dnia ostatecznego nabycia spadku przez osobę uprawnioną. Okres ten może być wydłużony przez właściwy organ podatkowy w wyjątkowych przypadkach.

@RY1@i02/2009/219/i02.2009.219.086.005a.001.jpg@RY2@

Zwolnienie z należności celnych

Magdalena Majkowska

magdalena.majkowska@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 25, art. 41 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Art. 49 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).

Art. 34 ustawy z 12 listopada 1965 r. - Prawo prywatne międzynarodowe (Dz.U. nr 46, poz. 290 z późn. zm.).

Rozporządzenie ministra finansów z 22 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych wymogów, jakie powinno spełniać zgłoszenie celne (Dz.U. nr 94, poz. 902 z późn. zm.).