Ważne jest miejsce siedziby nabywcy usług elektronicznych

Analizę kwestii opodatkowania usług elektronicznych powinniśmy rozpocząć od wyjaśnienia, czym są usługi elektroniczne. Otóż, zgodnie z treścią art. 2 pkt 26 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, przez usługi elektroniczne rozumie się usługi, o których mowa w art. 11 rozporządzenia Rady (WE) nr 1777/2005 z 17 października 2005 r. ustanawiającego środki wykonawcze do Dyrektywy 77/388/EWG w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U. UE. L. 05.288.1). Na jego mocy do usług świadczonych drogą elektroniczną należą usługi świadczone za pomocą internetu lub sieci elektronicznej, których świadczenie jest zautomatyzowane i które wymagają niewielkiego udziału człowieka, a ich wykonanie bez wykorzystania technologii informacyjnej jest niemożliwe.

Stosownie do art. 11 ust. 2 wspomnianego wyżej rozporządzenia, usługami wchodzącymi w zakres usług elektronicznych, w szczególności jeśli świadczone będą przez internet lub sieć elektroniczną, będą:

● ogólnie produkty w formie cyfrowej łącznie z oprogramowaniem, jego modyfikacjami i nowszymi wersjami oprogramowania;

● usługi umożliwiające lub wspomagające obecność przedsiębiorstw lub osób w sieci elektronicznej, takie jak strona internetowa;

● usługi generowane automatycznie przez komputer i przesyłane za pomocą internetu lub sieci elektronicznej w odpowiedzi na określone dane wprowadzone przez usługobiorcę;

● odpłatne przekazywanie prawa do wystawiania na aukcji towaru lub usługi za pośrednictwem witryny internetowej działającej jako rynek on-line, na którym potencjalni kupcy przedstawiają swoje oferty przy wykorzystaniu automatycznych procedur oraz na którym strony są informowane o dokonaniu sprzedaży za pomocą poczty elektronicznej generowanej automatycznie przez komputer;

● pakiety usług internetowych oferujących dostęp do informacji, w których aspekty telekomunikacyjne są natury pomocniczej lub drugorzędnej (czyli pakiety wykraczające poza oferowanie samego dostępu do internetu i obejmujące inne elementy, takie jak strony, które umożliwiają dostęp do aktualnych wiadomości, informacji meteorologicznych lub turystycznych; gier; umożliwiają hosting witryn internetowych; dostęp do grup dyskusyjnych etc.);

● usługi wyszczególnione w załączniku I, czyli m.in. tworzenie i hosting witryn internetowych, automatyczna konserwacja oprogramowania, zdalne zarządzanie systemami, hurtownie danych on-line, umożliwiające elektroniczne przechowywanie i wyszukiwanie konkretnych danych oraz dostarczanie on-line przestrzeni na dysku na żądanie.

Ważne

Usługi elektroniczne, świadczone przez przedsiębiorstwa spoza obszaru Unii Europejskiej, mogą podlegać opodatkowaniu na terytorium Unii Europejskiej

Z powyższego wynika zatem, że warunkiem koniecznym uznania usługi za usługę elektroniczną jest, aby była ona świadczona za pomocą internetu lub podobnej sieci elektronicznej. Istotne jest także wystąpienie następujących cech świadczonych usług: realizacja za pomocą internetu lub sieci elektronicznej; świadczenie jest zautomatyzowane, a udział człowieka jest niewielki; ich wykonanie bez wykorzystania technologii informacyjnej jest niemożliwe.

Dopiero łączne spełnienie powyższych warunków pozwala na zaklasyfikowanie usługi jako usługi elektronicznej.

Pamiętajmy, że w przypadku świadczenia usług bardzo ważne dla celów poprawnego rozliczenia VAT jest określenie miejsca świadczenia danej usługi. Od prawidłowości jego określenia zależy bowiem, czy dane świadczenie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce, czy też nie. Zaznaczmy, że ogólna reguła wyrażona w art. 27 ust. 1 ustawy o VAT stanowi, że w przypadku świadczenia usług miejscem świadczenia jest miejsce, gdzie świadczący usługę posiada siedzibę, a w przypadku posiadania stałego miejsca prowadzenia działalności, z którego świadczy usługi - miejsce, gdzie świadczący usługę posiada stałe miejsce prowadzenia działalności. W przypadku natomiast braku siedziby lub stałego miejsca prowadzenia działalności decydować będzie miejsce stałego zamieszkania.

Dodajmy jednak, że zgodnie z art. 27 ust. 3 ustawy, w przypadku gdy niektóre wymienione w ustawie usługi są świadczone na rzecz osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, posiadających siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium państwa trzeciego (innego niż kraj Unii Europejskiej) lub podatników mających siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Wspólnoty, ale w kraju innym niż kraj świadczącego usługę, miejscem świadczenia tych usług jest miejsce, gdzie nabywca usługi posiada siedzibę, stałe miejsce prowadzenia działalności, dla którego dana usługa jest świadczona, a w przypadku braku stałego miejsca prowadzenia działalności, stały adres lub miejsce zamieszkania. Stosownie do regulacji zawartych w art. 27 ust. 4 ustawy, przepis ust. 3 stosuje się m.in. do usług elektronicznych. Zatem, gdy polska firma świadczy usługi elektroniczne na rzecz kontrahentów posiadających siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Wspólnoty lub państwa trzeciego, to usługi takie będą opodatkowane w kraju siedziby, prowadzenia działalności gospodarczej lub zamieszkania usługobiorcy. W związku z tym, to na usługobiorcy ciąży obowiązek rozliczenia się z tytułu tych usług we własnym kraju.

Ważne

Gdy polska firma świadczy usługi elektroniczne na rzecz kontrahentów posiadających siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium innego kraju, to usługi takie będą opodatkowane w kraju siedziby, prowadzenia działalności gospodarczej lub zamieszkania usługobiorcy. W związku z tym to na usługobiorcy ciąży obowiązek rozliczenia się z tytułu tych usług we własnym kraju

Przykład. Czy można odliczyć VAT od nabycia usług elektronicznych

Po spełnieniu warunku prawidłowego udokumentowania związku podatku naliczonego z usługami elektronicznymi świadczonymi poza terytorium Polski, prawo do odliczenia VAT związanego z nabyciem towarów i usług wykorzystanych przy świadczeniu omawianych usług elektronicznych będzie przysługiwało.

Jeżeli oprócz świadczenia usług elektronicznych na rzecz podmiotów z USA, podatnik wykonuje również czynności podlegające opodatkowaniu VAT, to prawo do zwrotu różnicy podatku przysługuje na zasadach ogólnych. Natomiast w sytuacji gdy podatnik nie wykonuje żadnych dodatkowych czynności opodatkowanych w Polsce, będzie miał on prawo do zwrotu kwoty podatku. W tym celu będzie musiał złożyć wniosek o zwrot podatku.

Krzysztof Koślicki

krzysztof.koslicki@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 2 pkt 26, art. 27 ust. 1 i ust. 4 pkt 9, art. 86 ust. 8 pkt 1, art. 87 ust. 2-3a i ust. 5 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).