Nieruchomość to nie część przedsiębiorstwa

JAKI PROBLEM ROZSTRZYGNĘŁA IZBA

Spółka prowadzi działalność, m.in. poprzez położony w Polsce zagraniczny zakład, polegającą na wymianie powierzchni biurowych oraz handlowo-usługowych. Osiąga też zyski m.in. z najmu nieruchomości położonych poza Polską, których jest właścicielem. W ramach restrukturyzacji rozważa ona przystąpienie do umowy spółki komandytowej. Czy nieruchomości wniesione przez spółkę tytułem aportu do spółki komandytowej nie stanowią przedsiębiorstwa lub też zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów ustaw o CIT i o VAT?

ODPOWIEDŹ IZBY

Przedsiębiorstwo to zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych przeznaczony do prowadzenia działalności gospodarczej. Składniki te wchodzące w skład przedsiębiorstwa powinny pozostawać ze sobą we wzajemnych relacjach w ten sposób, że można mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze elementów. Istotne jest, aby w zbywalnym przedsiębiorstwie zachowane zostały funkcjonalne związki między poszczególnymi składnikami tak, żeby przekazana masa mogła posłużyć kontynuowaniu działalności. Ponadto czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w jego skład, chyba że co innego wynika z treści tej czynności lub z przepisów szczególnych.

Opisana transakcja nie może być traktowana jako wniesienie aportem przedsiębiorstwa. Jej przedmiotem jest bowiem tylko i wyłącznie określona liczba składników majątkowych, które nie tworzą organizacyjnej funkcjonalnej całości, za pomocą której można by prowadzić działalność czy realizować określone funkcje w ramach działalności.

Z kolei zorganizowana część przedsiębiorstwa (ZCP) to organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników, w tym zobowiązania przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania. Zatem, aby zbiór danych składników majątkowych mógł być uważany za ZCP, muszą być spełnione łącznie wszystkie elementy tej definicji. Nieruchomość, która zostanie wniesiona w postaci aportu do spółki komandytowej, nie będzie stanowiła przedsiębiorstwa ani zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu ustawy o CIT oraz ustawy o VAT.

Ewa Matyszewska

OPINIA

Marcin Zaskurski

ekspert z TPA Horwath Sztuba Kaczmarek

Pojęcie przedsiębiorstwa i jego zorganizowanej części zostało umiejscowione w systemie prawnym w kodeksie cywilnym, a przepisy prawa podatkowego odwołują się właśnie do tej definicji bądź też przyjmują definicję wprost z regulacji prawa cywilnego. Z tego względu organy podatkowe często unikają odpowiedzi na pytania o klasyfikację przedmiotu transakcji.

Omawiana interpretacja jest przykładem dobrej praktyki organów. Definitywna odpowiedź izby jest o tyle istotna, że definicja przedsiębiorstwa zawarta w obowiązujących przepisach prawa jest względnie niejednoznaczna i pozostawia pewien margines interpretacyjny. Także linia orzecznicza nie wskazuje jednoznacznie, jakie składniki muszą wejść w ramy transakcji, aby jej przedmiot uznać za przedsiębiorstwo lub jego zorganizowaną część. Poprawna klasyfikacja jest natomiast kluczowa dla celów ustalenia zasad opodatkowania podatkiem od towarów i usług - dostawa przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części nie podlega VAT, co w wielu przypadkach oznacza nałożenie podatku od czynności cywilnoprawnych. Warto pamiętać, że przy klasyfikacji przedmiotu transakcji dużą rolę odgrywa wola stron, związki między składnikami majątku oraz ich funkcjonalność oceniana z perspektywy zbywcy.