Czy podatnik składa deklaracje VAT przy zawieszonej działalności

Andrzej Czapczuk

doradca podatkowy, Biuro Rachunkowo-Podatkowe

W przypadku zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej podatnicy VAT nie mają obowiązku składania deklaracji podatkowych VAT-7 i VAT-7K za okresy rozliczeniowe, których to zawieszenie dotyczy. Należy pamiętać, że zwolnienie obejmuje tylko i wyłącznie okres objęty tym zawieszeniem. Jednak od tej zasady wprowadzono wyjątki. Zwolnienie z obowiązku składania ww. deklaracji nie dotyczy: 1) podatników zarejestrowanych jako podatnicy VAT- -UE, 2) podatników dokonujących wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, 3) podatników dokonujących importu usług lub nabywających towary - w zakresie, których są podatnikami, 4) okresów rozliczeniowych, w których zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej nie dotyczyło pełnego okresu rozliczeniowego, 5) okresów rozliczeniowych, za które podatnik jest obowiązany do rozliczenia podatku z tytułu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu oraz za które jest obowiązany dokonać korekty podatku naliczonego. Prześledźmy to na przykładach. Przedsiębiorca, który został zarejestrowany jako podatnik VAT-UE, mimo zawieszenia działalności jest obowiązany składać deklaracje VAT. Natomiast informacje podsumowujące VAT-UE składa tylko wtedy, gdy wystąpiły wewnątrzwspólnotowe dostawy lub nabycia.

W okresie zawieszonej działalności gospodarczej podatnik VAT otrzymał dwie faktury nabycia z zagranicy, tj. od podatnika posiadającego siedzibę poza terytorium kraju. Jedna faktura otrzymana przez podatnika VAT dotyczyła wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów (WNT), wystawiona została w kwietniu 2009 r. Została ona wystawiona przez austriackiego podatnika podatku od wartości dodanej, który dokonał dostawy na rzecz polskiego podatnika VAT, który już zawiesił działalność gospodarczą. Za okres powstania obowiązku podatkowego od WNT podatnik VAT będzie zobowiązany złożyć deklarację VAT-7, najprawdopodobniej za maj. W deklaracji zostanie wykazana wynikająca z faktury własnej wewnętrznej podstawa opodatkowania WNT oraz VAT od nabywanych z Austrii towarów według stawek obowiązujących w Polsce. Z kolei druga faktura dotyczyła wykonanej na rzecz polskiego podatnika VAT w tym okresie usługi reklamowej przez podmiot mający siedzibę w Rosji. W związku z tym, że jest to import usługi świadczonej przez podatnika posiadającego siedzibę poza terytorium kraju, podatnikiem rozliczającym VAT od tej usługi jest wyłącznie jej usługobiorca, czyli polski podatnik VAT. Za okres wykonania tej usługi pochodzącej z importu, tj. za kwiecień, podatnik VAT zobowiązany jest złożyć deklarację VAT-7. W deklaracji zostanie wykazane wynikające z faktury własnej wewnętrznej wartość importu (nabycia) tej usługi oraz VAT w wysokości 22 proc.

W trzecim przypadku podatnik złożył wniosek o zawieszenie działalności z 15 stycznia 2009 r., wobec tego jeszcze za styczeń będzie zobowiązany złożyć deklarację VAT, bowiem okres zawieszenia nie obejmował pełnego miesiąca. Ostatni przykład dotyczy sytuacji, gdy podatnik VAT w okresie zawieszonej działalności (styczeń-czerwiec 2009 r.) otrzymał w lutym od swojego kontrahenta rabat, a w ślad za tym fakturę korygującą. Podatnik będzie zobowiązany złożyć deklarację VAT-7 za luty, w której zmniejszy podatek naliczony wykazany we wcześniejszej deklaracji w kwocie wyższej.

W mojej ocenie w okresie zawieszonej działalności gospodarczej przedsiębiorca będzie uprawniony do złożenia deklaracji VAT-7 zwiększającej VAT naliczony, pomimo że przepisy tego wprost nie przewidują. Artykuł 99 ust. 7b pkt 5 ustawy o VAT mówi tylko o obowiązku korekty podatku naliczonego, a ten występuje tylko przy zmniejszeniu tego podatku. Uprawnienie do złożenia deklaracji VAT-7 zwiększającej VAT naliczony wynika z zasady neutralności VAT, której podatnik nie może być pozbawiony.