We Włoszech można odliczyć VAT, gdy wydatki wiążą się z działalnością opodatkowaną

Korzenie włoskiego ustawodawstwa w zakresie VAT, zwanego tam Imposta sul Valore Aggiunto (IVA), sięgają 1 stycznia 1973 r. Wówczas moc obowiązującą zyskały postanowienia dekretu prezydenckiego nr 633 z 26 października 1972 r. w sprawie wprowadzenia i implementacji podatku od wartości dodanej.

Jak podaje nam Joanna Ciołko, konsultant w dziale doradztwa podatkowego PricewaterhouseCoopers, to właśnie ten akt oraz liczne regulacje prawa wspólnotowego w zakresie VAT implementowane do włoskiego porządku prawnego stanowią o obecnym charakterze włoskiego Imposta sul Valore Aggiunto.

Włoskie ustawodawstwo przewiduje, że opodatkowaniu VAT podlega:

dostawa towarów oraz świadczenie usług na terytorium Włoch dokonywane przez podatnika w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, w tym działalności artystycznej oraz w zakresie wolnych zawodów;

import towarów;

wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów dokonane na terytorium Włoch przez podatnika VAT działającego w takim charakterze lub niebędącą podatnikiem osobę prawną, dla której dostawcą jest podatnik działający w takim charakterze;

wewnątrzwspólnotowe nabycie nowych środków transportu.

Z informacji Joanny Ciołko wynika, że opodatkowanie wskazanych czynności jest możliwe przy zastosowaniu jednej z trzech stawek VAT. Włoskie regulacje przewidują możliwość zastosowania podstawowej 20-proc. stawki VAT oraz dwóch stawek zredukowanych, odpowiednio 10 i 4-proc.

Zredukowana 10-proc. stawka VAT jest stosowana w stosunku do katalogu towarów i usług obejmującego m.in.: niektóre produkty spożywcze, krajowe paliwo oraz energię elektryczną, transport publiczny, niektóre produkty farmaceutyczne, określone gatunki zwierząt czy niektóre produkty rolne.

Z kolei stawka 4-proc. VAT jest stosowana w szczególności do: podstawowych artykułów spożywczych, niektórych produktów rolnych, określonego sprzętu medycznego czy wybranych produktów wydawniczych.

Ponadto zgodnie z włoskimi przepisami istnieje możliwość zastosowania 0-proc. stawki VAT oraz zwolnienia z podatku w odniesieniu do określonych czynności.

- Jako przykład czynności opodatkowanych 0-proc. stawką VAT może posłużyć: eksport, usługi związane bezpośrednio z eksportem bądź importem czy określone usługi związane z transportem międzynarodowym. Natomiast jako czynności zwolnione traktuje się m.in. usługi finansowe, ubezpieczeniowe, kulturalne czy niektóre transakcje związane z nieruchomościami - tłumaczy Joanna Ciołko.

Odnosząc się do zagadnień dotyczących rejestracji do celów VAT, warto podkreślić, że zgodnie z włoskimi regulacjami w niniejszym zakresie wymóg rejestracji wiąże się bezpośrednio z faktem wykonywania działalności gospodarczej na terenie Włoch i nie zależy od wysokości obrotu osiąganego z niniejszego tytułu. Jak podkreśla Joanna Ciołko, każdy rezydent rozpoczynający wykonywanie działalności gospodarczej, działalności artystycznej bądź wolnego zawodu jest zobowiązany jednocześnie do rejestracji do celów VAT poprzez złożenie odpowiedniego formularza w ciągu 30 dni od rozpoczęcia działalności.

- Jeśli chodzi o rejestrację podatników o statusie nierezydenta, należy podkreślić, że zasadniczo rejestracja tych podmiotów ma charakter fakultatywny. Wyjątek od niniejszej zasady stanowi m.in. obowiązek rejestracji do celów VAT w sytuacji ustanowienia na terytorium Włoch oddziału przedsiębiorstwa - argumentuje nasza rozmówczyni z PricewaterhouseCoopers.

Dodaje też, że zgodnie z generalną zasadą dotycząca prawa do odliczania podatku naliczonego, włoskie przepisy umożliwiają odliczenie podatku naliczonego wynikającego z transakcji opodatkowanych VAT. Zakaz odliczania podatku naliczonego obowiązuje w odniesieniu do transakcji zwolnionych z podatku oraz czynności pozostających poza zakresem opodatkowania VAT.

Ponadto podobnie jak w przypadku polskich regulacji w zakresie VAT, włoskie przepisy wprowadzają katalog określonych towarów i usług objętych zakazem odliczania VAT. W skład tego katalogu wchodzą m.in.:

koszty transportu pasażerskiego (bilety kolejowe, taksówki itp.)

koszty związane z usługami o charakterze rozrywkowym.

Pewną ciekawostką może być fakt, że we Włoszech deklaracje VAT składane są w okresie rocznym oraz w formie elektronicznej. Istnieje możliwość łącznego złożenia rocznej deklaracji VAT oraz deklaracji CIT w terminie do 31 lipca. Niemniej należy podkreślić, że zgodnie z włoskimi regulacjami płatności z tytułu VAT należnego dokonywane są (zaliczkowo) w okresach miesięcznych do 16 dnia następnego miesiąca bądź przy spełnieniu określonych warunków w okresach kwartalnych.

- Dodatkowo, do 29 kwietnia każdego roku włoscy podatnicy VAT realizują wymóg składania specjalnych rocznych form zawierających pełną listę dostawców i nabywców uczestniczących w transakcjach dokonywanych przez podatnika w minionym roku - podaje Joanna Ciołko.

Wskazuje jednocześnie, że w zakresie włoskich przepisów o VAT uwagę przykuwa niewątpliwie regulacja dotycząca sankcji za nieterminowe złożenie wspomnianej deklaracji VAT czy nieterminowe uregulowanie zobowiązań podatkowych. Zgodnie z tamtejszymi regulacjami, grozi to wysokimi sankcjami pieniężnymi w wysokości do 240 proc. kwoty zadeklarowanej przez podatnika.

Odnosząc się do rocznego terminu składania deklaracji VAT trzeba wiedzieć, że znajduje on również zastosowanie w odniesieniu do zwrotów VAT dokonywanych przez włoskie urzędy skarbowe. Włoscy podatnicy mogą wystąpić o zwrot nadwyżki podatku wykazanej w rocznej deklaracji podatkowej, poprzez wypełnienie odpowiedniego formularza tzw. VR i przedłożenie go we właściwym urzędzie skarbowym w terminie od 1 lutego do ostatecznego terminu złożenia rocznej deklaracji VAT.

Zwroty VAT na rzecz nierezydentów posiadających swoją siedzibę na terenie Unii Europejskiej dokonywane są po przedłożeniu odpowiedniego wniosku oraz dokumentacji w niniejszym zakresie do 30 czerwca. Urzędem właściwym do zwrotu VAT podmiotom zagranicznym jest urząd skarbowy w Peskarze.