Korekta VAT przy darowiźnie zależy od charakteru czynności

Jeżeli po przekazaniu przedsiębiorstwa w drodze darowizny, obdarowany będzie wykonywał jedynie czynności podlegające opodatkowaniu, jak niegdyś darczyńca, to nie powstanie obowiązek dokonania korekt VAT.

Podatniczka wystąpiła o wydanie indywidualnej interpretacji prawa w zakresie VAT. Wyjaśniła, że ojciec zamierza przekazać jej, w formie darowizny, całe prowadzone przez niego przedsiębiorstwo w rozumieniu przepisów art. 55[1] kodeksu cywilnego. Ojciec jest zarejestrowanym podatnikiem VAT. We wniosku podkreślono, że po otrzymaniu całości przedsiębiorstwa wnioskodawczyni zamierza kontynuować dotychczasową działalność ojca, będąc aktywnym podatnikiem VAT.

Podatniczka zapytała, czy darowizna całości przedsiębiorstwa spowoduje obowiązek skorygowania przez obdarowanego VAT naliczonego od zakupionych środków trwałych.

Organ interpretacyjny częściowo przyznał rację wnioskodawczyni. W jego ocenie, jeżeli przedmiotem darowizny będzie faktycznie przedsiębiorstwo w rozumieniu kodeksu cywilnego, to wówczas czynność ta będzie wyłączona spod działania ustawy o VAT. Tym samym darowizna nie będzie podlegała opodatkowaniu, a darczyńca, tj. ojciec wnioskodawczyni, nie będzie zobowiązany do skorygowania podatku naliczonego, odliczonego w związku z nabyciem składników majątkowych (m.in. towarów handlowych i środków trwałych) wchodzących w skład przekazywanego przedsiębiorstwa. Jednak w interpretacji podkreślono, że zobowiązaną do dokonania korekty będzie nabywca (obdarowana) tego przedsiębiorstwa. Odstępstwem od tego będzie sytuacja, gdy podatniczka w nabytym (otrzymanym) przedsiębiorstwie prowadzić będzie (podobnie jak darczyńca) wyłącznie działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT. Wówczas obowiązek dokonania korekty w ogóle nie powstanie. Jednak jeżeli wnioskodawczyni w nabytym (otrzymanym) przedsiębiorstwie prowadzić będzie działalność zarówno podlegającą, jak też niepodlegającą opodatkowaniu, wówczas zobowiązana ona będzie do dokonania korekty niezależnie od tego, czy uprzednio darczyńca w tym przedsiębiorstwie prowadził wyłącznie działalność opodatkowaną.

Podatniczka zaskarżyła interpretację. Jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie nie przyznał jej racji. Sąd przypomniał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm. - dalej ustawa o VAT), co do zasady, opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Dostawa towarów to przeniesienie prawa do rozporządzania nimi jak właściciel.

W ocenie WSA pojęcie transakcji zbycia należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu dostawy towarów. W związku z tym zbycie obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego (aportu). Sąd zauważył, że przepisy podatkowe nie definiują terminu przedsiębiorstwo. Zgodnie jednak z kodeksem cywilnym przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Sąd zwrócił uwagę na duży stopień ogólności pytania zadanego przez podatniczkę. W związku z tym uznał, że odpowiedź organu jest prawidłowa.

Oprac. Aleksandra Tarka

@RY1@i02/2010/246/i02.2010.246.086.003a.001.jpg@RY2@

Andrzej Nikończyk, doradca podatkowy, partner w Kancelarii KNDP Kolibski Nikończyk Dec & Partnerzy

W pełni należy poprzeć rozstrzygnięcie sądu. Zasada neutralności VAT wymaga, by zmiana sposobu wykorzystania składników przedsiębiorstwa, np. z czynności opodatkowanych na zwolnione, skutkowała dokonaniem odpowiednich korekt podatku naliczonego. Oczywiście, o ile nie upłynęły okresy korekty dla poszczególnych składników. Zasada ta obowiązuje każdego podatnika oraz nabywców przedsiębiorstwa. Zbycie przedsiębiorstwa nie podlega VAT i nie wymaga dokonania korekty przez zbywcę, za to obowiązek ten obciąża nabywcę. Jeśli nie zmieni się rodzaj czynności wykonywanych przez przedsiębiorstwo, korekty dokonywać nie trzeba. Jednak wszelkie zmiany rodzaju wykonywanych czynności powinny wpływać na wysokość odliczonego podatku. Zasada ta działa w obie strony, korekta może bowiem polegać na odliczeniu przez nabywcę podatku, którego zbywca odliczyć nie mógł.