Nowa klasyfikacja nie powinna wpłynąć na rozliczenia VAT

Podatnicy, którzy rozliczają VAT, są obowiązani stosować do świadczonych usług i sprzedawanych towarów odpowiednią stawkę podatku, którą wykazują w wystawionych fakturach.

Podatnicy VAT są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dostawy towarów lub świadczenia usług, dokonywanych przez podatników zarejestrowanych jako podatnicy VAT czynni lub zwolnieni, jeżeli miejscem opodatkowania tych czynności jest terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju lub terytorium państwa trzeciego i dla tych czynności podatnicy ci nie są zidentyfikowani dla podatku od wartości dodanej lub - w przypadku terytorium państwa trzeciego - podatku o podobnym charakterze.

Faktury i faktury korygujące są wystawiane co najmniej w dwóch egzemplarzach, przy czym oryginał otrzymuje nabywca, a kopię zatrzymuje sprzedawca. Oryginał faktury i faktury korygującej powinien zawierać wyraz "oryginał", a kopia faktury i faktury korygującej wyraz "kopia". Nie stosuje się tego do faktur i faktur korygujących wystawianych w formie elektronicznej. W przypadku tych faktur sprzedawca przesyła je nabywcy, zachowując je jednocześnie w swojej dokumentacji.

W przypadku dostawy towarów lub świadczenia usług zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy o VAT albo przepisów wykonawczych należy wskazać również:

● symbol towaru lub usługi, określony w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, jeżeli ustawa o VAT lub przepisy wykonawcze powołują ten symbol,

● przepis ustawy o VAT albo aktu wydanego na podstawie tej ustawy, na podstawie którego podatnik stosuje zwolnienie od podatku,

● przepis dyrektywy unijnej, który zwalnia od podatku tę dostawę lub to świadczenie.

Należy zauważyć, że od 1 stycznia 2009 r. weszło w życie nowe rozporządzenie Rady Ministrów z 29 października 2008 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług, które określiło, że do 31 grudnia 2010 r. do celów m. in. opodatkowania podatkiem od towarów i usług stosuje się klasyfikację wprowadzoną rozporządzeniem Rady Ministrów z 18 marca 1997 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU 1997).

Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o VAT usługi wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, z wyjątkiem usług elektronicznych i usług turystyki (do których stosuje się opodatkowanie marży). Przy określaniu miejsca świadczenia usług, są one identyfikowane za pomocą klasyfikacji statystycznych, jeżeli dla tych usług przepisy ustawy oraz przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie powołują symbole statystyczne.

Od 1 stycznia 2011 r. zmieni się sformułowanie tych przepisów na podstawie ustawy z 24 września 2010 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (obecnie zmiany są przedmiotem prac senackich). Zostaną one wykreślone w ustawy o VAT i zastąpione innym sformułowaniem. Nowelizacja jako zasadę przyjmuje odejście od identyfikowania towarów i usług za pomocą klasyfikacji statystycznych, a poszczególne zmiany ustawy związane są z odejściem od starej klasyfikacji lub rezygnacją z klasyfikacji w ogóle.

Zgodnie z nowym art. 5a ustawy o VAT towary lub usługi będące przedmiotem czynności opodatkowanych wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej (PKWiU 2008) będą identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, jeżeli dla tych towarów lub usług przepisy ustawy lub przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie powołują symbole statystyczne.

Celem tych zmian jest dostosowanie ustawy o VAT do nomenklatury i symboli statystycznych Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) wprowadzonych w 2008 r. Pozwoli to podatnikom VAT na stosowanie jednolitej klasyfikacji statystycznej na potrzeby podatkowe, jak i w statystyce i rachunkowości. Trzeba jednak pamiętać, że do niektórych celów podatnicy będą musieli również posługiwać się innymi klasyfikacjami np. PKD, czyli Polską Klasyfikacją Działalności.

W założeniach ustawodawcy wprowadzenie nowej klasyfikacji w ustawie o VAT nie powinno wpłynąć na rozliczenie podatku. Wprowadzono w przepisach przejściowych zasadę, że zmiany w obowiązujących w dniu ogłoszenia nowelizacji klasyfikacjach statystycznych, wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, oraz w kluczach powiązań między tymi klasyfikacjami, wprowadzone po tym dniu, nie powodują zmian w opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jeżeli nie zostały określone w ustawie o VAT. Oznacza to, że zmiany w klasyfikacjach statystycznych wprowadzone po dniu ogłoszenia nowelizacji nie wpłyną na zmianę sposobu opodatkowania określonych towarów lub usług. W przypadku braku takiego przepisu zmiany w przepisach statystycznych mogłyby wpływać na sposób opodatkowania określonych towarów lub usług. Nie powinna więc zdarzyć się taka sytuacja, że towar opodatkowany stawką podstawową poprzez zmianę sposobu jego zaklasyfikowania - wynikającą ze zmiany w przepisach statystycznych - znajdzie się w grupowaniu podlegającym opodatkowaniu stawką obniżoną lub odwrotnie.

Jednak istnieje tu zastrzeżenie, że ewentualna zmiana wysokości opodatkowania będzie możliwa, gdy zostanie to określone w ustawie o VAT, co będzie miało miejsce w związku z podniesieniem od przyszłego roku stawek VAT na towary i usługi.

Trzeba również pamiętać, że to podatnika obciąża odpowiedzialność za odpowiednie sklasyfikowanie wykonywanych usług lub sprzedaży towarów. Organy podatkowe (np. minister finansów) nie są uprawnione do klasyfikacji usług i towarów, a obowiązek prawidłowego zaklasyfikowania ich do właściwego grupowania statystycznego spoczywa na podatniku.

W przypadku wątpliwości co do prawidłowości zaklasyfikowania danej czynności podatnik może się zwrócić do Urzędu Statystycznego w Łodzi. Jednak i w tym przypadku cała odpowiedzialność za właściwe stosowanie symbolu PKWiU, a w konsekwencji stawki VAT, spoczywa na podatniku. Zainteresowany podmiot sam klasyfikuje prowadzoną działalność, swoje produkty (wyroby i usługi), towary, środki trwałe i obiekty budowlane według zasad określonych w poszczególnych klasyfikacjach i nomenklaturach, wprowadzonych rozporządzeniami Rady Ministrów lub stosowanych bezpośrednio na podstawie przepisów Wspólnoty Europejskiej i to jego obciążają ewentualne negatywne konsekwencje z tytułu błędnego zaklasyfikowania towarów i usług.

PKWiU 2008 - Polską Klasyfikację Wyrobów i Usług - stosuje się w statystyce, ewidencji i dokumentacji oraz rachunkowości, a także w urzędowych rejestrach i systemach informacyjnych administracji publicznej, a od 2011 r. również do celów podatkowych.

PKD 2007 - Polska Klasyfikacja Działalności - jest umownie przyjętym, hierarchicznie usystematyzowanym podziałem zbioru rodzajów działalności społeczno-gospodarczej, jakie realizują jednostki i podmioty gospodarcze. Jest to klasyfikacja pięciopoziomowa, ale w przeciwieństwie do poprzednich takich klasyfikacji nie zawiera podsekcji.

W przypadku gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty. Przepis stosuje się odpowiednio, w przypadku gdy podatnik wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku wyższą od kwoty podatku należnego.

Bogdan Świąder

bogdan.swiader@infor.pl

Art. 8 ust. 3 i 4, art. 106 ust. 1 i 2, art. 108 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).

Par. 5 i par. 19 rozporządzenia ministra finansów z 28 listopada 2008 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 212, poz. 1337 z późn. zm.).

Par. 1 i par. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 29 października 2008 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) (Dz.U. nr 207, poz. 1293 z późn. zm.).

Komunikat prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 24 stycznia 2005 r. w sprawie trybu udzielania informacji dotyczących standardów klasyfikacyjnych (Dz.Urz. GUS nr 1, poz. 11).