Podatki dostosowano do PKWiU

Przepisy ustaw regulujących podatki dochodowe i VAT w dalszym ciągu odwołują się do Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług z 1997 r., która została zastąpiona od 1 stycznia 2009 r. PKWiU z 2008 r. Nowa klasyfikacja statystyczna wprowadzona została rozporządzeniem Rady Ministrów z 9 października 2008 r. (Dz.U. nr 207, poz. 1293 ze zm.), jednak do celów podatkowych do końca grudnia 2010 r. obowiązuje stara PKWiU. Sejm uchwalił już jednak nowelizacje przepisów, dzięki którym od przyszłego roku do podatków dochodowych od osób fizycznych i od osób prawnych oraz zryczałtowanych form opodatkowania podatkiem dochodowym (ryczałt ewidencjonowany oraz karta podatkowa), a także VAT będzie miała zastosowanie nowa klasyfikacja statystyczna.

Obecnie w przepisach ustawy o VAT, towary i usługi w obrocie krajowym co do zasady są identyfikowane przy wykorzystaniu klasyfikacji statystycznych. Ma to zastosowanie zwłaszcza przy wyznaczaniu zakresu przedmiotowego stosowania stawek obniżonych oraz zwolnień z podatku. I tak, nowelizacja ustawy o VAT dostosowuje do PKWiU z 2008 r. kody, do których odwołuje się ustawa, tworząc tym samym katalog towarów i usług opodatkowanych niższymi stawkami VAT, tj. 0 proc., 3 proc. i 7 proc. Zmiana pozwoli przedsiębiorcom na prowadzenie jednolitych zasad ewidencji zarówno dla VAT, jak i w dokumentacji statystycznej.

Ponadto w przypadku towarów objętych stawkami preferencyjnymi doprecyzowany został przepis dotyczący stosowania 7 proc. stawki VAT do pieczywa i wyrobów ciastkarskich. Dziś regulacje te są nadużywane, co wynika z rozbieżności między Polską Klasyfikacją Wyrobów i Usług stosowaną na potrzeby statystyczne (PKWiU z 2008 r.) a rozliczeniami VAT (PKWiU z 1997 r.). Z uwagi na nowoczesne technologie produkcji wytwórcy zwykle zaliczają te wyroby do świeżych opodatkowanych niższą 7-proc. stawką podatku. Zgodnie z nowelizacją preferencyjny VAT obejmie pieczywo świeże, a także wyroby ciastkarskie i ciastka świeże, których data minimalnej trwałości nie przekracza 14 dni.

Nowelizacja w zakresie podatku od towarów i usług jest jednak obszerniejsza i wprowadzają daleko idące zmiany dotyczące usług zwolnionych z opodatkowania VAT. Jej skutkiem jest całkowite odejście od klasyfikacji statystycznych w przypadku identyfikowania usług zwolnionych z VAT. W tym celu zlikwidowany zostanie załącznik nr 4 do ustawy. Usługi zwolnione z VAT zamiast według klasyfikacji statystycznej będą określane na podstawie definicji opisowych poszczególnych usług.

Tymczasem odniesienie ustawodawcy przy kwalifikacji usług zwolnionych do statystyki przez lata budziło wiele kontrowersji (taki mechanizm obowiązywał od początku funkcjonowania VAT tj. od 1993 r.). Powód? Nazewnictwo i symbole klasyfikacji statystycznej pozostawiały bowiem wątpliwości co do możliwości zastosowania zwolnienia z VAT, w praktyce często decydowało o tym stanowisko pracowników urzędów statystycznych. W przypadku wątpliwości odnośnie właściwej klasyfikacji towarów lub usług podatnicy mogą bowiem zwracać się do Ośrodka Standardów Klasyfikacyjnych w Łodzi z wnioskiem o wydanie informacji o prawidłowej klasyfikacji statystycznej. Mimo że takie opinie formalnie mają charakter jedynie opinii statystycznych, to jednak organy podatkowe w praktyce nie mogą skutecznie zakwestionować dokonanej przez organy statystyczne klasyfikacji statystycznej, która ma swoje konsekwencje na gruncie VAT.

Zmiana przepisów - wprowadzająca definicje opisowe usług zwolnionych - dostosowuje polskie regulacje do Dyrektywy 2006/112/WE, która określając zakres usług zwolnionych, nie odwołuje się do żadnych klasyfikacji statystycznych. Nowelizacja pozwoli zatem na zapewnienie zgodności regulacji krajowych z przepisami dyrektywy. Pozbawi jednak podatników pewności, że usługi zwolnione dziś z VAT w oparciu o klasyfikację i opinie urzędu statystycznego takimi pozostaną. Przedsiębiorcy powinni zatem przeanalizować świadczone przez siebie usługi pod kątem nowych przepisów dotyczących stosowania zwolnienia z VAT. Należy pamiętać, że w razie wątpliwości zawsze można się zwrócić uprawnionych dyrektorów izb skarbowych z wnioskiem o wydanie interpretacji podatkowej.

Wbrew pierwotnym założeniom nowelizacja dzięki wprowadzonym poprawkom ostatecznie nie wyłączyła z zakresu zwolnienia z VAT przeniesienia praw do umów kredytu (pożyczki). Warto wskazać, że obecne projekty zmian do Dyrektywy 2006/112 dążą do tego, by doprecyzować, że przeniesienie praw wynikających z umów kredytu (pożyczki), jak i przejęcie długu, stanowią czynność zwolnioną z VAT. Zgodnie z przyjętą nowelizacją z podatku zwolnione będą usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę. Preferencja obejmie także usługi udzielania poręczeń, gwarancji i wszelkich innych zabezpieczeń transakcji finansowych i ubezpieczeniowych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług.

Dodano również przepis, na podstawie którego zwolnieniem z VAT objęte zostaną usługi nauczania języków obcych oraz dostawa towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane przez podmioty inne niż jednostki objęte systemem oświaty, uczelnie, jednostki naukowe Polskiej Akademii Nauk, jednostki badawczo rozwojowe. Wbrew pierwotnym założeniom, aby skorzystać ze zwolnienia z VAT nie będą one musiały uzyskiwać akredytacji dotyczącej świadczonych usług w rozumieniu przepisów o systemie oświaty. W praktyce oznacza to zwolnienie z opodatkowania dla wszystkich szkół językowych bez względu na to, czy posiadają akredytację kuratorium oświaty, czy też nie, a także osób prywatnych udzielających np. korepetycji.

Do nowej klasyfikacji PKWiU zostały także dostosowane przepisy ustaw o podatkach dochodowych. W ustawach o PIT, CIT oraz zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, odwołania do PKWiU z 1997 roku zostały zastąpione odwołaniami do PKWiU z 2008 roku.

W ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych zmianie uległy przepisy dotyczące zwolnienia z podatku dochodowego dochodów ze sprzedaży surowców zielarskich, ziół (dziko rosnących), owoców leśnych i grzybów leśnych (art. 21 ust. 1 pkt 72). Zmienił się też przepis o zasadach amortyzacji taboru transportu morskiego w budowie (art. 22a ust. 2 pkt 4), zresztą analogiczny przepis został zmieniony w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych (art. 16a ust. 2 pkt 4). Z kolei w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne znowelizowane zostały:

● art. 4 ust. 1 pkt 1, który określa definicję działalności usługowej,

● art. 4 ust. 4, który odnosi się w sposób ogólny do PKWiU,

● art. 12 ust. 1 pkt 2, pkt 3 i pkt 5, ustalające stawki ryczałtu ewidencjonowanego,

● art. 23 ust. 1 pkt 9, określający zakres przedmiotowy usług weterynaryjnych opodatkowanych kartą podatkową,

● załączniki 1 - 3 określające odpowiednio: zakres wyrobów rękodzieła ludowego i artystycznego opodatkowanych ryczałtem ewidencjonowanym, usługi, których świadczenie powoduje wyłączenie z opodatkowania ryczałtem ewidencjonowanym, stawki karty podatkowej.

Najważniejszą zmianą w ustawie o podatku od towarów i usług jest likwidacja załącznika nr 4, który określał katalog usług zwolnionych z podatku według klasyfikacji statystycznych

Magdalena Majkowska

magdalena.majkowska@infor.pl

Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Uchwalona przez Sejm 24 września.

Ustawa o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług. Uchwalona przez Sejm 24 września